آمار ۲۰۲۴ یورواستات: کدام کشورهای اروپایی صادرکننده و کدام واردکننده خالص برق هستند؟

افزایش چشمگیر تجارت برق در اروپا

بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، واردات و صادرات برق در میان کشورهای اروپایی عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) طی دو دهه گذشته، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. برای سنجش میزان وابستگی یک کشور به واردات برق، نرخ واردات خالص به عنوان درصدی از کل مصرف برق آن بررسی می‌شود.

• اگر نرخ واردات خالص مثبت باشد، نشان‌دهنده آن است که واردات برق کشور بیشتر از صادرات آن است (واردکننده خالص).
• اگر نرخ واردات خالص منفی باشد، نشان‌دهنده آن است که صادرات برق کشور بیشتر از واردات آن است (صادرکننده خالص).

وضعیت کلی بازار برق اروپا در سال ۲۰۲۴

طبق داده‌های یورواستات، در میان ۳۵ کشور اروپایی مورد بررسی در سال ۲۰۲۴، تراز تجاری برق به شرح زیر بوده است:

• تعداد ۱۳ کشور، صادرکننده خالص برق بودند.
• تعداد ۲۱ کشور، واردکننده خالص برق بودند.
• تنها کشور قبرس هیچ واردات برقی گزارش نکرده است.

به طور متوسط، واردات خالص به عنوان درصدی از برق موجود برای مصرف نهایی در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴، منفی ۰.۵ درصد بوده است. این آمار نشان می‌دهد که به طور کلی، کشورهای اتحادیه اروپا در مجموع بیشتر از واردات خود، صادرات برق دارند.

بالاترین نرخ‌های صادرات و واردات خالص

در سال ۲۰۲۴، سوئد و فرانسه قوی‌ترین موقعیت را در صادرات خالص برق داشتند. در جدول زیر، نرخ واردات خالص (به درصد) برای صادرکنندگان بزرگ و چهار اقتصاد اصلی اتحادیه اروپا آمده است:

عوامل تعیین‌کننده تراز تجاری برق

کارشناسان معتقدند که ترکیب انرژی و الگوهای مصرف برق، نقش کلیدی در تعیین تراز تجاری کشورها دارد. ژاک پرسبوا، استاد بازنشسته دانشگاه مون‌پلیه، خاطرنشان کرد که کشورهای صادرکننده خالص، اغلب دارای تولید برق‌آبی قابل توجه (مانند سوئد و نروژ) یا ناوگان بزرگی از نیروگاه‌های هسته‌ای (مانند فرانسه و سوئد) هستند.

کشورهای واردکننده خالص، معمولاً سهم بالایی از انرژی‌های تجدیدپذیر متناوب (مانند نیروی بادی یا خورشیدی) دارند، زیرا در زمان عدم تولید این منابع، مجبور به واردات گسترده برق می‌شوند. همچنین، جان اسپرینگفورد، عضو وابسته در مرکز اصلاحات اروپایی، گفت: کشورهایی که برای تعیین قیمت برق به گاز متکی هستند، تمایل به واردات برق بیشتری خواهند داشت.

مقایسه داده‌های سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که این ارقام می‌توانند به طور قابل توجهی نوسان داشته باشند. به عنوان مثال، یونان که در سال ۲۰۲۳ با نرخ ۱۰ درصد واردکننده خالص بود، در سال ۲۰۲۴ با نرخ منفی ۰.۶ درصد به صادرکننده خالص تبدیل شد. در مقابل، نرخ واردات خالص کرواسی در همین مدت از ۱۰ درصد به ۲۶ درصد افزایش یافت.