آیکون خبر

خبر کامل

پاسخ بانک مرکزی: بهبود کفایت سرمایه شبکه بانکی تنها ناشی از تسعیر ارز نیست

پاسخ بانک مرکزی: بهبود کفایت سرمایه شبکه بانکی تنها ناشی از تسعیر ارز نیست

بانک مرکزی در واکنش به گزارشی که بهبود نسبت کفایت سرمایه شبکه بانکی را عمدتاً ناشی از افزایش نرخ تسعیر دارایی‌های خارجی می‌دانست، اعلام کرد که این بهبود تدریجی از عوامل مختلفی نشأت گرفته و انتساب آن به یک عامل واحد نیازمند تأمل کارشناسی بیشتری است. این نهاد نظارتی ضمن تأکید بر نقش عوامل متعدد، به تشریح جزئیات اقدامات انجام شده در راستای تقویت بنیه مالی بانک‌ها پرداخت.

تکذیب نقش انحصاری تسعیر ارز در بهبود کفایت سرمایه

اگرچه تسعیر دارایی و بدهی ارزی در سالیان اخیر یکی از عوامل بهبود سود دوره در برخی از بانک‌ها بوده است، اما بانک مرکزی معتقد است که تعمیم این موضوع به کل شبکه بانکی و نتیجه‌گیری کلی در این زمینه، نیازمند بررسی‌های کارشناسی دقیق‌تری است. بهبود نسبت کفایت سرمایه در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری، نتیجه مجموعه‌ای از سیاست‌ها و اقدامات است.

افزایش چشمگیر سرمایه ثبتی؛ عامل اصلی بهبود

یکی از اصلی‌ترین عوامل بهبود صورت کسر نسبت کفایت سرمایه، افزایش سرمایه ثبتی شبکه بانکی بوده است. با اهتمام بانک مرکزی و وزارت امور اقتصادی و دارایی، سرمایه ثبتی شبکه بانکی در سه سال اخیر به‌طور تقریبی ۳ برابر شده است.

  • رشد سرمایه ثبتی: سرمایه ثبتی از ۳۳۶ همت (هزار میلیارد تومان) در انتهای سال ۱۴۰۰ به ۱۰۳۵ همت در شهریور ماه ۱۴۰۴ رسیده است.
  • افزایش‌های آتی: با احتساب افزایش سرمایه‌های در جریان (۴۱ همت در سه بانک)، درخواست‌های ارائه شده (۸۸ همت) و تکالیف قانونی، انتظار می‌رود سرمایه ثبتی تا پایان سال ۱۴۰۴ از میزان کنونی فراتر رود.

این افزایش سرمایه ثبتی از منابع مختلفی انجام پذیرفته که شامل آورده نقدی و مطالبات سهامداران، مازاد حاصل از تجدید ارزیابی دارایی‌ها و سود انباشته است. به غیر از بخشی از سود انباشته که ممکن است ناشی از تسعیر ارز باشد، سایر روش‌ها ارتباطی با تسعیر ارزی ندارند. همچنین، نقش سود حاصل از بهبود خالص حاشیه واسطه‌گری و فروش دارایی‌های مازاد در برخی بانک‌های غیردولتی، پررنگ‌تر از سود ناشی از تسعیر ارز بوده است.

ضوابط کنترل مقداری ترازنامه و کنترل ریسک

پیاده‌سازی ضوابط کنترل مقداری ترازنامه به عنوان یکی از سیاست‌های احتیاطی کلان، در کنترل نقدینگی نسبتاً موفق عمل کرده است. اجرای این ضوابط، آهنگ تغییرات مانده دارایی‌های شبکه بانکی را نسبت به سال‌های قبل کندتر کرده است.

این محدودیت در خلق دارایی، به‌ویژه در بانک‌های ناسالم و ناتراز، منجر به رشد کمتر دارایی‌های موزون به ریسک شده که هم‌زمان با بهبود سرمایه نظارتی، اثرات خود را در بهبود نسبت کفایت سرمایه نشان می‌دهد.

محدودیت‌های نظارتی بر شناسایی سود تسعیر ارز

در خصوص شناسایی مابه‌التفاوت حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی، محدودیت‌های مستقیم و غیرمستقیمی اعمال شده است. یکی از ابزارهای نظارتی، الزام بانک‌ها به شناسایی ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول خاص است.

شناسایی هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول

بررسی صورت‌های مالی شبکه بانکی در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که در مجموع، قریب به ۱۶۰ همت هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول در صورت سود و زیان شناسایی شده است. بخش قابل‌توجهی از این رقم در مواجهه با ریسک ناشی از عدم طبقه‌بندی صحیح دارایی‌ها، از جمله دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی، منظور شده است. علاوه بر این، بخش دیگری از الزام بانک‌ها به اخذ ذخایر کافی از طریق تعدیل سنواتی سود انباشته اعمال می‌گردد.

شرایط بخشنامه جدید تسعیر ارز (۰۸/۰۷/۱۴۰۴)

بانک مرکزی در بخشنامه اخیر خود، شناسایی مابه‌التفاوت حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی در دفاتر بانک‌های دولتی به عنوان درآمد یا هزینه دوره را مشروط به اجرای کامل شرایط زیر دانسته است:

  • طبقه‎بندی مطالبات ارزی: باید طبق ضوابط ابلاغی بانک مرکزی در خصوص طبقه‌بندی دارایی‌ها انجام شده باشد.
  • ذخایر مطالبات ارزی: باید در چارچوب ضوابط ابلاغی، به صورت ارزی محاسبه و در حساب‌ها منظور شده باشد.
  • دارایی‌های پولی محدود شده: این دارایی‌ها (که دسترسی، انتقال یا تبدیل آن‌ها به سایر اسعار حداقل تا یک سال پس از مقطع تسعیر امکان‌پذیر نیست) باید به نرخ تاریخ ایجاد یا آخرین ارزیابی قبل از ایجاد محدودیت تسعیر شوند تا منجر به ایجاد تفاوت تسعیر ارز (سود و زیان) نگردد.

چشم‌انداز آتی نظام بانکی

برآوردها حاکی از آن است که در نیمه دوم سال جاری، با پیگیری معاونت نظارت بانک مرکزی و دولت، شاهد افزایش بیشتر در سرمایه ثبتی و به تبع آن افزایش در سرمایه نظارتی شبکه بانکی خواهیم بود که این موضوع می‌تواند شاخص‌های ثبات و سلامت نظام بانکی را به سمت بهبود بیشتر هدایت کند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗