رکود بازار موبایل و جهش خرید قسطی؛ آیفون ۱۷ تا ۳۰۷ میلیون تومان کاهش قیمت یافت

رکود بازار و رونق تعمیرات

بازار تلفن همراه ایران در سایه رکود تقاضا و نوسانات ارزی، شاهد تغییرات ساختاری عمیقی است. گزارش‌های میدانی حاکی از افزایش چند برابری مراجعات برای تعمیر موبایل‌های دست دوم و تبدیل شدن خرید قسطی به مسیر اصلی تهیه گوشی برای تمامی اقشار جامعه است. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که قیمت برخی مدل‌های لوکس مانند آیفون ۱۷ با کاهش مواجه شده است.

بررسی‌های میدانی و اظهارات فعالان بازار نشان می‌دهد که رکود تقاضا همچنان بر فضای خرید و فروش موبایل حاکم است. در پی این وضعیت، مردم ترجیح می‌دهند به جای خرید گوشی جدید، برای تعمیر دستگاه‌های خراب و دست دوم خود اقدام کنند. این روند منجر به افزایش چند برابری حضور مردم در تعمیرگاه‌های تلفن همراه شده است.

فعالان بازار می‌گویند مغازه‌ها خالی از مشتری است و پیش‌بینی مثبتی از تغییر قیمت‌ها در آینده نزدیک وجود ندارد. همچنین، بازار موبایل بیش از پیش تحت‌تأثیر نوسانات نرخ دلار قرار گرفته است.

جهش خرید اعتباری و قسطی

در دو سال اخیر، الگوی خرید تلفن همراه در کشور دستخوش تغییرات اساسی شده است. خرید قسطی گوشی، حتی برای اقشار با درآمد بالا نیز افزایش چشمگیری داشته است.

تغییر مسیر خرید موبایل

• پیش از این، تنها حدود ۲۰ درصد از مسیر خرید موبایل به صورت قسطی انجام می‌شد.
• در حال حاضر، مسیر اصلی خرید تلفن‌های همراه برای مردم از طریق خرید اعتباری در لندتک‌ها (شرکت‌های فین‌تک) است.
• این تغییر باعث شده تا فروشگاه‌های فیزیکی و اینترنتی تمرکز خود را بر افزایش همکاری با این کسب‌وکارها قرار دهند.

فعالان بازار معتقدند که افزایش تقاضا برای خرید اقساطی نیازمند بازنگری در سیاست‌های تامین مالی است. مکانیسم‌های تامین مالی فعلی که عمدتاً در دست شرکت‌های فین‌تک و نهادهای مالی است، مناسب نبوده و با توجه به تفاوت‌های بنیادی فروش اقساطی گوشی با کالاهایی مانند خودرو، نیاز به اصلاح دارد.

چالش‌های واردات و تخصیص ارز

برخلاف انتظار، کاهش قیمت گوشی موبایل در ماه‌های اخیر به صورت ارگانیک و پایدار رخ نداده است. دلیل اصلی این امر به فرآیند ثبت‌سفارش واردات موبایل باز می‌گردد که تغییرات ایجاد شده در آن، مشکلاتی را برای شرکت‌های واردکننده به وجود آورده است.

شرکت‌هایی که قبلاً کالا را در فضای رقابتی و با سود معقول عرضه می‌کردند، اکنون به‌تدریج از بازار حذف می‌شوند و در عوض، برخی «نورچشمی‌ها» هستند که به شکل نامتعارفی سفارش و تخصیص ارز دریافت می‌کنند. این موضوع باعث از بین رفتن رقابت سالم در بازار شده است.

به گفته فعالان، کاهش قیمت‌های مشاهده شده بیشتر ناشی از نوسانات نرخ ارز است و بازیگران اصلی بازار که ارز بیشتری دریافت کرده‌اند، بر قیمت‌ها تاثیرگذارند. همچنین، عرضه کالاها پراکنده و نامنظم شده و توزیع پایدار سابق دیگر وجود ندارد. این روند کاهشی تنها زمانی متوقف خواهد شد که تخصیص ارز به صورت عادلانه و رقابتی میان واردکنندگان صورت گیرد.

کاهش قیمت آیفون ۱۷ و پیش‌بینی بازار

با وجود رکود کلی، در هفته‌های اخیر شاهد کاهش نسبی قیمت در مدل‌های لوکس، به ویژه آیفون ۱۷ بوده‌ایم. عرضه رسمی و تجاری این گوشی‌ها از اواسط مهرماه آغاز شد و قیمت‌هایی تا بالای ۳۷۰ میلیون تومان برای مدل پرومکس با ظرفیت ۵۱۲ گیگابایتی اعلام شده بود.

جزئیات قیمت‌های جدید

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که قیمت‌ها از ارقام نجومی اولیه فاصله گرفته‌اند:

• آیفون ۱۷ پرومکس (۵۱۲ گیگابایت): از حدود ۳۷۰ میلیون تومان به ۳۰۷ تا ۳۱۰ میلیون تومان رسیده است.
• آیفون ۱۷ معمولی: قیمت‌ها از ۱۸۰ میلیون تومان شروع می‌شود.
• آیفون ۱۴ پرومکس رجیستر شده: با حدود ۱۰۰ میلیون تومان قابل خریداری است.
• سایر پرچم‌داران و میان‌رده‌ها: حداقل ۵۰ تا ۱۳۰ میلیون تومان هزینه نیاز دارند.

فعالان بازار پیش‌بینی می‌کنند که در هفته‌های آتی کاهش قیمت چشمگیری رخ نخواهد داد و هرگونه ریزش احتمالی تحت‌تأثیر کاهش نرخ دلار، نهایتاً بین ۵۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان خواهد بود. در مقابل، افزایش نرخ دلار (مانند رسیدن از ۱۰۶ هزار تومان به ۱۰۹ هزار تومان در یک روز) می‌تواند منجر به افزایش تقریباً یک میلیون تومانی قیمت تلفن‌های همراه شود.