خبر کامل
رودریگو پاز، رئیس‌جمهور جدید بولیوی؛ پایان ۲۰ سال سلطه چپ‌گرایان
پایان دو دهه سلطه چپ‌گرایان در بولیوی با پیروزی رودریگو پاز
رودریگو پاز، سیاستمدار میانه‌رو متمایل به راست و فرزند یکی از رؤسای‌جمهور پیشین بولیوی، روز یکشنبه در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور به پیروزی رسید. این انتخابات که بازتابی از نارضایتی گسترده مردم از بحران اقتصادی، بی‌ثباتی سیاسی و ناکارآمدی نهادهای دولتی بود، به سلطه تقریباً دو دهه‌ای چپ‌گرایان در بولیوی پایان داد.
نتایج قاطع و شکست محافظه‌کاران
پاز ۵۸ ساله توانست خورخه توتو کیروگا، رئیس‌جمهور محافظه‌کار پیشین ۶۵ ساله را در دور دوم شکست دهد. او که در دور نخست رأی‌گیری در ماه اوت به‌طور غیرمنتظره‌ای از پایین‌ترین جایگاه میان هشت نامزد به صدر صعود کرده بود و ۳۲ درصد آرا را کسب کرده بود، در رأی‌گیری نهایی روز یکشنبه، بر اساس نتایج اولیه با شمارش بیش از ۹۷ درصد آرا، موفق به کسب ۵۴ درصد آرا شد. در مقابل، کیروگا ۴۵ درصد رأی به دست آورد.
بحران اقتصادی، محور اصلی کارزار انتخاباتی
کارزار انتخاباتی بولیوی به‌شدت تحت‌تأثیر بحران عمیق اقتصادی قرار داشت. افزایش قیمت‌ها، کمبود سوخت، دشواری در واردات کالاها و کمبود دلار آمریکا، خشم گسترده‌ای را علیه دولت برانگیخته بود. بسیاری از بولیویایی‌ها از حزب جنبش برای سوسیالیسم (MAS) که نزدیک به دو دهه بر سیاست کشور سلطه داشت، سرخورده شده‌اند.
این حزب تحت رهبری اوو مورالس، نخستین رئیس‌جمهور بومی بولیوی، از سال ۲۰۰۵ قدرت را در دست گرفت و ۱۴ سال حکومت کرد. اگرچه در دوران مورالس فقر به‌طور چشمگیری کاهش یافت و سرمایه‌گذاری سنگینی در زیرساخت‌ها، آموزش و بهداشت صورت گرفت، اما تلاش او برای نامزدی در دور چهارم در سال ۲۰۱۹ به اعتراضات گسترده و ناآرامی‌های مرگ‌بار منجر شد که در نهایت او را به تبعید کشاند.
انتخابات اخیر نخستین انتخابات ریاست‌جمهوری از سال ۲۰۰۲ بود که نه مورالس و نه جانشین مورد حمایت او در آن حضور نداشتند. اختلاف شدید میان مورالس و متحد سابقش، لوئیس آرسه (رئیس‌جمهور وقت)، حزب را به دو جناح متخاصم تقسیم کرد. آرسه که به‌شدت نامحبوب بود، تصمیم به عدم شرکت در انتخابات گرفت و مورالس نیز که دادگاه او را از نامزدی مجدد منع کرده بود، از هیچ نامزدی حمایت نکرد و از هوادارانش خواست رأی سفید یا باطل بدهند.
مسیر میانه‌رو و وعده‌های پاز
کارشناسان معتقدند پاز موفق شد حمایت بخشی از رأی‌دهندگان چپ‌گرای ناامید از حزب MAS را که نسبت به راست‌گرایان مردد بودند، جلب کند. در حالی که رقیب او، کیروگا، وعده اصلاحات عمیق اقتصادی و کاهش نقش دولت را می‌داد، پاز مسیر محتاط‌تری را برگزید:
- حفظ برنامه‌های اجتماعی
- مبارزه با فساد
- مدیریت کارآمدتر منابع طبیعی
- عدم اتکا به نهادهایی مانند صندوق بین‌المللی پول (IMF)
گوستاوو فلورس-ماسیاس، استاد سیاست آمریکای لاتین، جذابیت اصلی پاز را «مبارزه با فساد» دانست. پاز همچنین وعده انتقال اختیارات از دولت مرکزی به مقامات محلی، افزایش دسترسی به وام، کاهش موانع وارداتی و اصلاح نظام قضایی را داده است.
نقش کلیدی کاپیتان لارا و شعار «سرمایه‌داری مردمی»
بسیاری از تحلیلگران، عامل تعیین‌کننده در موفقیت پاز را محبوبیت معاون انتخاباتی او، ادمان لارا مونتانو، افسر سابق پلیس و افشا کننده فساد، می‌دانند. لارا که با نام «کاپیتان لارا» شناخته می‌شود، به دلیل افشای موارد فساد در نیروی پلیس از طریق ویدیوهای تیک‌تاک به شهرت رسید و با شعار «مبارزه با فساد» توجه زیادی جلب کرد.
پاز پریرا، سناتور بخش تاریجا، مبارزات انتخاباتی خود را با شعار «سرمایه‌داری مردمی» آغاز کرد و وعده‌های اقتصادی زیر را مطرح کرد:
- وام‌های کم‌بهره برای کارآفرینان کوچک
- لغو بدهی‌های شهروندان به دولت برای تقویت اقتصاد
- کاهش تعرفه‌های واردات کالاهایی مانند فناوری و وسایل نقلیه
پاز پس از پیروزی، در سخنرانی خود تأکید کرد:
«ایدئولوژی غذا را سر سفره نمی‌آورد. آنچه غذا را سر سفره می‌آورد، حق کار، نهادهای قوی، امنیت قانونی، احترام به مالکیت خصوصی و اطمینان از آینده شماست.»
چالش‌های پیش روی دولت جدید
اقتصاددانان هشدار می‌دهند که دولت جدید با چالش‌های فوری روبرو است. بولیوی با بحران عمیق اقتصادی، تورم فزاینده و کمبود دلار و سوخت دست و پنجه نرم می‌کند. شرکت انرژی دولتی برای تأمین ارز خارجی جهت واردات سوخت با مشکل مواجه است.
علاوه بر این، پاز باید با حکم بازداشت اوو مورالس و همچنین ایجاد ائتلاف در یک مجلس چندپاره مقابله کند. تحادیه کارگری مرکزی بولیوی (COB)، اصلی‌ترین اتحادیه کارگری کشور، نیز هشدار داده است که با هرگونه تهدیدی علیه دستاوردهای اجتماعی و اقتصادی مخالفت خواهد کرد.
رودریگو پاز برخلاف رقبای چپ‌گرا، نسبت به ایالات متحده موضعی بازتر نشان داده و ابراز امیدواری کرده است که «رابطه نزدیکی با یکی از مهم‌ترین دولت‌های جهان» برقرار کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
