گفت‌وگو با پیام اینانلویی، کارگردان «تمارض» در جشنواره فیلم کوتاه تهران

🔥 جرقه کارگردانی و سرقت ایده

اینانلویی که بیشتر با نقش‌های بازیگری شناخته می‌شود، درباره تصمیمش برای فیلم‌سازی اظهار داشت که نمی‌توانسته منتظر بماند تا قصه‌های مورد علاقه‌اش ساخته شوند و باید خودش دست به کار می‌شده است. او که پیش از بازیگری نیز می‌نوشته، همواره از ساخت فیلم ترس داشته و فکر می‌کرده که از پس آن برنمی‌آید. یک اتفاق تلخ اما انگیزه‌بخش، مسیر او را تغییر داد:

«بعد از اینکه یکی از طرح‌هایم به سرقت رفت و فیلم بسیار پرفروشی هم شد، اگرچه اتفاق دلسردکننده‌ای بود، اما این جرقه شکل گرفت که احتمالاً می‌توانم ایده‌هایی داشته باشم که ارزش فیلم شدن دارد.»

او در سال ۱۳۹۹ دوره‌های کارگردانی را گذراند و اولین فیلم کوتاهش را پس از ساخت چند کار کلاسی با موبایل، کلید زد.

👴 «تمارض»: ترس از کهولت و نادیده گرفته شدن

ایده فیلم «تمارض» که به روزگار یک پیرمرد می‌پردازد، از ترس شخصی کارگردان از دوران کهولت نشأت گرفته است؛ دوره‌ای که فرد به دلیل کندی، بیماری و کم‌دقتی از دنیا عقب می‌ماند و تبدیل به یک بار مسئولیت برای دیگران می‌شود. ایده اولیه فیلم در زمان کرونا و پس از اتفاقی که برای پدرش افتاده بود، در ذهنش شکل گرفت و با مشاهده رفتارهای مشابه در مادربزرگش و مطالعه مقالات متعدد، مضمون فیلم نهایی شد.

مضمون اصلی فیلم: نادیده گرفته شدن

مقوله اصلی که «تمارض» به آن می‌پردازد، نادیده گرفته شدن توسط اطرافیان است. اینانلویی توضیح می‌دهد که فیلم درباره دوره‌ای است که دیگران به فرد القا می‌کنند که به درد هیچ کاری نمی‌خورد و او را در صف «منقضی شدن» قرار می‌دهند. شخصیت اصلی قصه، یک وکیل پیرمرد شوخ‌طبع است که تلاش می‌کند دیده شود و میل به معاشرت دارد.

• مخاطب شرقی به دلیل نوع ارتباطات خانوادگی، پیام فیلم را به خوبی درک کرده و با آن ارتباط عاطفی برقرار می‌کند.
• این فیلم برای مخاطب شرقی مانند یک هشدار عمل کرده و حس مسئولیت را در او ایجاد می‌کند.
• مخاطب غربی ممکن است به دلیل قراردادهای فرهنگی متفاوت، به جای حس مسئولیت، با احساس گناهی که والدین به فرزندان منتقل می‌کنند، مواجه شود.

🎭 وسواس در انتخاب بازیگران

کارگردان «تمارض» درباره انتخاب بازیگران اصلی فیلمش با وسواس زیادی عمل کرده است:

• نقش اصلی (پیرمرد وکیل): از همان ابتدا، اسماعیل محرابی گزینه اصلی بود. اینانلویی با وجود پیشنهاد استفاده از نابازیگر، اصرار داشت که این نقش را یک بازیگر حرفه‌ای ایفا کند تا بتواند موقعیت‌های پیچیده نقش را به خوبی درک کند.
• نقش نگار: برای این نقش، پس از تهیه لیستی از بازیگران مناسب، جلسات گفت‌وگو و اجرای سکانس‌های خاص برگزار شد. در نهایت، شقایق تنگستانی برای ایفای این نقش انتخاب شد.

اینانلویی تأکید می‌کند که بازیگران یکی از مهم‌ترین ارکان فیلم هستند و بدون داشتن بازیگران خوب، نمی‌توان قصه‌ای تعریف کرد که با احساس و قلب مخاطب ارتباط برقرار کند.

🛠️ چالش‌های تولید و تیم «گلادیاتور»

تولید فیلم «تمارض» با چالش‌های متعددی همراه بوده است. اینانلویی معتقد است که در فیلم‌سازی، شرایط هیچ‌وقت مهیا نیست و باید با کمبودها و واقعیت‌ها کار را پیش برد. او تیمش را «گلادیاتور» توصیف می‌کند:

• مشکلات لوکیشن، ترابری، آب و هوا و امکانات وجود داشت.
• تیم تولید برای لوکیشن خانه وکیل، تنها دو روز فرصت داشتند.
• برای اتمام پلان‌های باقی‌مانده، تیم ۱۸ ساعت بدون استراحت کار کرد تا بدون جا انداختن حتی یک پلان، کار را به سرانجام برسانند.

او با قدردانی از تیمش، بیان کرد که در ساخت «تمارض»، عشق و حضور قلبی تک‌تک عوامل دیده می‌شود.

🎬 آینده فیلم‌سازی و سینما

پیام اینانلویی قصد دارد مسیر فیلم‌سازی را ادامه دهد و وقت بیشتری برای آن بگذارد. او لذت اصلی سینما را در ساخت اثر خود و قرار دادن آن در مقابل دیدگان مخاطب می‌داند؛ تجربه‌ای که همه دانش او از هنر را به چالش می‌کشد. او همچنین معتقد است که هر بازیگری لازم است مقداری کارگردانی بداند تا مسیر بازیگری‌اش رشد کیفی پیدا کند.

در حال حاضر، «تمارض» در حال رایزنی با چند شرکت پخش فیلم بین‌المللی است و پس از جشنواره فیلم کوتاه تهران، حضورهای جهانی خود را آغاز خواهد کرد.

سوژه‌های روانشناختی

اینانلویی سوژه‌هایش را از ناخودآگاه و دغدغه‌های عمیق خود جست‌وجو می‌کند. او در حال حاضر به مسائل روانشناختی فکر می‌کند و احتمالاً سوژه بعدی او نیز درونمایه‌ای روانشناختی خواهد داشت.

جایگاه سینما در عصر دیجیتال

در پاسخ به این سؤال که آیا سینما هنوز جذاب است، اینانلویی پاسخ مثبت می‌دهد. او معتقد است که سینما تجربه‌ای متفاوت ارائه می‌دهد که گوشی همراه، لپ‌تاپ و تلویزیون نمی‌توانند آن را فراهم کنند. او برای سینمای کوتاه و بلند تفاوت ارزشی قائل نیست و اهمیت ساخت و تماشای فیلم کوتاه باکیفیت را به اندازه فیلم بلند می‌داند. فیلم کوتاه از منظر فنی، محل تجربه نوین و کشف مسیرهای تازه روایی است.