آیکون خبر

خبر کامل

فرصت استثنایی رصد دو دنباله‌دار «لِمون» و «سوان» در آسمان ایران

فرصت طلایی رصد دو دنباله‌دار در آسمان ایران

در حالی که بارش شهابی جبّاری در شبانگاه سه‌شنبه ۲۹ و بامداد چهارشنبه ۳۰ مهرماه به اوج خود می‌رسد، دو دنباله‌دار مهم به نام‌های C/2025 A6 (Lemmon) و SWAN (C/2025 R2) نیز به کمترین فاصله از زمین خواهند رسید. این رویداد نجومی در شرایط ماه نو و نبود نور ماه در آسمان، بهترین فرصت را برای رصد و عکاسی در مناطق تاریک و دور از آلودگی نوری شهرها فراهم می‌کند.

✨ دنباله‌دار لِمون (Lemmon A6): بهترین دنباله‌دار سال؟

مهندس مسعود عتیقی، مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران، در خصوص دنباله‌دار لِمون توضیح داد که این جرم آسمانی که نخستین بار با قدر ۲۱.۵ کشف شد، اکنون درخشش آن به حدود قدر ۵.۷ رسیده و پیش‌بینی می‌شود که به قدر ۳.۸ تا ۴.۸ نیز برسد و احتمالاً عنوان بهترین دنباله‌دار سال را از آن خود کند.

دوره تناوب مداری برآوردی برای دنباله‌دار لِمون که در ابتدا حدود ۱۳۵۰ سال تخمین زده می‌شد، به دلیل اثر گرانشی سیاره مشتری (هرمز)، اکنون به حدود ۱,۱۵۴ سال تغییر یافته است. نزدیک شدن این دنباله‌دار به خورشید باعث افزایش فعالیت و درخشش آن شده و احتمال دیدن آن را حتی بدون ابزار در مناطق تاریک افزایش داده است.

در نزدیک‌ترین گذر از زمین، دنباله‌دار لِمون در افق شامگاهی به سمت شمال‌غرب، در زمینه صورت فلکی گاوران (Bootes) قرار خواهد گرفت. این دنباله‌دار در تاریخ یکشنبه ۱۸ آبان به کمترین فاصله با خورشید (۷۹ میلیون کیلومتری) خواهد رسید.

نمای نزدیک از مسیر دنباله‌دار لِمون در آسمان
نمای نزدیک از مسیر دنباله‌دار لِمون در آسمان این شب‌ها.

🦢 دنباله‌دار سوان (SWAN R2): مهمان باستانی آسمان

دنباله‌دار SWAN R2 نیز که ماه گذشته توسط ابزار "SWAN" رصدخانه خورشیدی و هلیوسفریک SOHO کشف شد، دارای دوره مداری بسیار طولانی است. دوره مداری این جرم «گیسو دراز» بیش از ۲۰,۰۰۰ سال (۲۲,۵۵۴ سال) تعیین شده است.

این دنباله‌دار با دم سبزفام، حتی نزدیک‌تر از لِمون به زمین خواهد آمد و تقریباً ۳۹ میلیون کیلومتر با زمین فاصله خواهد داشت. مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران توصیه کرد که پس از غروب آفتاب، برای یافتن SWAN R2 با یک دوربین دوچشمی به سمت جنوب‌غربی آسمان نگاه شود، چرا که احتمال رسیدن قدر آن به ۴ نیز وجود دارد. دنباله‌دار SWAN R2 در تاریخ جمعه ۲۱ شهریور به کمترین فاصله با خورشید (۷۵ میلیون کیلومتری) رسید.

تصویر دنباله‌دار SWAN R2 که توسط ستاره‌شناس آماتور ثبت شده است
ستاره‌شناس آماتور Michael Mattiazzo دنباله‌دار C/2025 R2 را بدون نیاز به تلسکوپ شکار کرد. در گوشه تصویر، دنباله‌دار بین‌ستاره‌ای 3I/ATLAS نیز دیده می‌شود.

📸 راهنمای عکاسی و رصد دنباله‌دارها

برای ثبت تصاویر باکیفیت از این پدیده، رعایت نکات زیر ضروری است:

  • تجهیزات: دوربین یا تلفن همراه باید بر روی سه‌پایه قرار گیرد.
  • تنظیمات: استفاده از حالت شب یا عکاسی نجومی توصیه می‌شود.
  • حساسیت (ISO): حساسیت پیشنهادی بین ۱۶۰۰ تا ۳۲۰۰ است.
  • زمان نوردهی: زمان نوردهی مناسب بین ۵ تا ۱۰ ثانیه است.
  • ابزار حرفه‌ای: استفاده از ردیاب ستاره‌ای (Star Tracker) برای نوردهی طولانی‌تر و لنز تله حداقل ۸۵ تا ۱۳۵ میلی‌متر یا تلسکوپ پیشنهاد می‌شود.
  • پردازش: ترکیب چند فریم عکاسی (stacking) برای افزایش کیفیت و جزئیات دم دنباله‌دار توصیه می‌شود.
  • مکان‌یابی: بهره‌گیری از اپلیکیشن‌های شبیه‌ساز آسمان مانند Star Walk 2 برای پیدا کردن محل دقیق دنباله‌دارها مفید است.

همچنین، در شب سه‌شنبه ۲۹ مهر، دنباله‌دار لِمون از حدود ۱۰ درجه‌ای ستاره‌ نگهبان شمال (Arcturus) عبور خواهد کرد که فرصتی برای مشاهده همزمان این دو جرم در میدان دید دوربین‌های دوچشمی کوچک فراهم می‌کند.

مقایسه فاصله دنباله‌دارها از زمین

دنباله‌دار کمترین فاصله از زمین کمترین فاصله از خورشید
Lemmon A6 تقریباً ۹۰ میلیون کیلومتر ۷۹ میلیون کیلومتر (۱۸ آبان)
SWAN R2 تقریباً ۳۹ میلیون کیلومتر ۷۵ میلیون کیلومتر (۲۱ شهریور)
شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗