ایمپلنت شبکیه استنفورد؛ بازیابی بینایی ۲۷ نفر از ۳۲ بیمار مبتلا به آتروفی جغرافیایی

نتایج خیره‌کننده آزمایش بالینی

ایمپلنت جدید که جایگزین سلول‌های مرده شبکیه می‌شود، نتایج درخشانی در آزمایش‌های بالینی به همراه داشته است. بر اساس گزارش دانشمندان:

• ۲۷ نفر از ۳۲ شرکت‌کننده در این پژوهش پس از دریافت ایمپلنت، بهبود بینایی قابل توجهی را تجربه کردند.
• این افراد توانستند با کمک شبکیه مصنوعی خود، علائم مختلف را بخوانند.
• بیماران به طور میانگین توانستند پنج خط بیشتر را در نمودار استاندارد بینایی‌سنجی بخوانند.

با این حال، بینایی بازیابی‌شده کاملاً طبیعی نیست و به صورت سیاه و سفید، تار و با میدان دید محدود گزارش شده است. اما برای بیمارانی که پیش از این به سختی قادر به دیدن بودند، این میزان بهبود یک پیشرفت چشمگیر محسوب می‌شود.

سیستم PRIMA: تراشه‌ای به نازکی پلاستیک

این ایمپلنت شبکیه که با نام سیستم PRIMA شناخته می‌شود، توسط «دنیل پالانکر»، فیزیکدان دانشگاه استنفورد، ابداع شده است. مشخصات فنی این دستگاه عبارتند از:

• نوع: تراشه فتوولتائیک بی‌سیم.
• اندازه: به اندازه سر سوزن.
• ضخامت: به نازکی یک ورق پلاستیکی.
• نحوه نصب: با جراحی در زیر شبکیه چشم قرار می‌گیرد و جایگزین سلول‌های مرده می‌شود.

نحوه عملکرد ایمپلنت و عینک هوشمند

تراشه PRIMA به تنهایی کار نمی‌کند و نیازمند یک سیستم جانبی است. بیماران باید عینکی مخصوص بزنند که یک دوربین کوچک به آن متصل است. فرآیند دیدن به کمک این سیستم به شرح زیر است:

1. ضبط تصویر: دوربین متصل به عینک، تصاویر محیط را ضبط می‌کند.
2. تبدیل سیگنال: تصاویر به سیگنال‌های نوری نزدیک به فروسرخ تبدیل می‌شوند.
3. تابش به ایمپلنت: سیگنال‌های نوری روی ایمپلنت شبکیه تابانده می‌شوند.
4. تحریک نورون‌ها: پیکسل‌های پروتز شبکیه، نور را به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل کرده و نورون‌های باقی‌مانده شبکیه را تحریک می‌کنند.

این دوربین همچنین دارای قابلیت زوم است که به بیماران امکان می‌دهد حروف را بزرگ‌تر ببینند و بخوانند.

چالش‌ها و عوارض جانبی

اگرچه این روش بسیار امیدوارکننده است، اما چالش‌هایی نیز به همراه دارد. اکثر بیماران بلافاصله پس از جراحی دید بهتری پیدا نمی‌کنند و برای عادت کردن به این روش جدید دیدن، به ماه‌ها آموزش نیاز دارند.

همچنین، این روش بدون عوارض نبوده است. در مجموع ۲۶ رویداد نامطلوب جدی در ۱۹ شرکت‌کننده رخ داد. شایع‌ترین عوارض گزارش شده عبارتند از:

• افزایش فشار چشم.
• پارگی شبکیه.
• خونریزی.

محققان تأکید کرده‌اند که این عوارض «عمدتاً قابل کنترل بوده و اکثر آنها ظرف دو ماه برطرف شده است.»

وضعیت تجاری‌سازی و انتشار یافته‌ها

این مطالعه توسط شرکت فناوری پزشکی «Science Corporation» انجام شده است. این شرکت دارایی‌های شرکت فرانسوی «Pixium Vision» (توسعه‌دهنده اولیه دستگاه) را پس از ورشکستگی آن خریداری کرده است. در حال حاضر، شرکت Science Corporation برای فروش دستگاه خود در اروپا درخواست داده و در حال مذاکره با سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای عرضه در ایالات متحده است.

یافته‌های کامل این پژوهش مهم در نشریه معتبر «The New England Journal of Medicine» منتشر شده است.