هشدار درباره تقلب گسترده در بازار لوازم یدکی خودرو و جعبه‌سازی شبانه قطعات چینی

جعبه‌سازی شبانه و تقلب سازمان‌یافته

یکی از پدیده‌های نگران‌کننده در این بازار، تقلب در بسته‌بندی قطعات است. فروشندگان از رویه‌ای خبر می‌دهند که در آن، قطعات بی‌کیفیت و عمدتاً چینی، شبانه از جعبه‌های اصلی خود خارج شده و در بسته‌بندی‌های برندهای معتبر کره‌ای یا اروپایی قرار می‌گیرند و صبح روز بعد به دست مصرف‌کننده می‌رسند. این اقدام، اعتبار بازار را به‌شدت مخدوش کرده و اعتماد عمومی را از بین برده است.

یک فعال صنفی تأکید کرد: «در برخی موارد مشاهده می‌شود که غروب جعبه‌های چینی در سطل زباله ریخته می‌شوند و صبح همان قطعات در بسته‌بندی کره‌ای فروخته می‌شوند.»

چالش‌های واردات و تولید داخلی

به گفته فعالان صنفی، بازار قطعات خودرو سال‌هاست که با مشکل تأمین کالاهای باکیفیت و معتبر دست و پنجه نرم می‌کند. این چالش‌ها ریشه در عوامل متعددی دارند:

• واردات بی‌ضابطه: با وجود مصوبه اردیبهشت ۱۴۰۲ مبنی بر لزوم تخصیص ارز رسمی برای واردات، همچنان حجم زیادی از کالاهای تقلبی و بی‌کیفیت از مبادی رسمی و غیررسمی وارد کشور می‌شوند.
• واردات غیرتخصصی: سید احمد حسینی، رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم یدکی تهران، با انتقاد از این رویه، تأکید کرده است که بسیاری از قطعات نامرغوب توسط واردکنندگان غیرتخصصی و برخوردار از رانت وارد می‌شوند.
• سود بالای ارز: سود ناشی از تفاوت قیمت ارز در این بازار به حدی زیاد است که انگیزه برای واردات غیرقانونی و تقلبی را افزایش داده است.
• نبود رقابت سالم: در حال حاضر صدها واحد تولیدی ریز و درشت در این حوزه فعالیت می‌کنند، اما به دلیل نبود نظارت کافی، رقابت سالمی بر سر کیفیت و قیمت وجود ندارد.

نقص در نظام نظارتی و شناسه کالایی

یکی از بزرگترین ضعف‌های نظارتی، عدم تفکیک کیفی در فرآیند اعطای شناسه کالایی است. به گفته فعالان صنفی:

«هر محصولی با هر کیفیتی، یک شناسه کالایی دریافت می‌کند و هیچ تفکیکی میان قطعات باکیفیت و بی‌کیفیت انجام نمی‌شود.»

این نقص در نظارت وزارت صمت، زمینه را برای وجود انواع قطعات با کیفیت‌های مختلف در بازار فراهم کرده و اعتبار تولیدکنندگان و فروشندگان خوش‌نام را به خطر انداخته است.

افزایش نابسامانی با فروش اینترنتی

فروش اینترنتی قطعات نیز به مشکلات بازار افزوده است. بسیاری از فروشندگان آنلاین:

• آدرس مشخصی برای پاسخگویی ندارند.
• مالیات پرداخت نمی‌کنند.
• فاقد تخصص لازم در زمینه قطعات خودرو هستند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر نظارت و ساماندهی فوری در بازار قطعات خودرو صورت نگیرد، زیان اصلی متوجه مصرف‌کنندگان و فروشندگان خوش‌نام خواهد بود و این بی‌اعتمادی به کل بازار سرایت خواهد کرد.