پیش‌بینی افزایش ۱.۵ برابری ابتلا به سرطان پستان در ایران تا ۲۰ سال آینده

آمار جهانی و ملی سرطان: چشم‌انداز ۲۰۴۵

بر اساس اظهارات مهدی جندقی، وضعیت ابتلا و مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان در ایران در حال حاضر نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر کمتر است، اما پیش‌بینی‌ها برای آینده نگران‌کننده است. وی با ارائه آمارهای جهانی، وضعیت آتی ایران را تشریح کرد:

• در سال ۲۰۲۲، حدود ۲.۳ میلیون مورد سرطان در جهان ثبت شده است.
• پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۴۵ به حدود ۳.۳۶ میلیون مورد برسد.
• مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در جهان از ۶۰۶ هزار نفر در سال ۲۰۲۲ به حدود ۱.۰۶ میلیون نفر در سال ۲۰۴۵ خواهد رسید.

در ایران، پیش‌بینی می‌شود که میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان تا سال ۲۰۴۵ حدود ۲ برابر افزایش یابد، در حالی که این میزان در سطح جهانی حدود ۱.۶ برابر خواهد بود. همچنین، ابتلا به سرطان پستان در کشور تا سال ۲۰۴۵ حدود ۱.۵ برابر افزایش خواهد یافت.

سرطان پستان: شایع‌ترین نوع سرطان در ایران

سرطان پستان شایع‌ترین نوع سرطان در کشور است. آمارها نشان می‌دهند که روزانه بیش از ۵۰ مورد جدید سرطان پستان در کشور شناسایی می‌شود و تقریباً ۲ نفر در هر ساعت به این بیماری مبتلا می‌شوند. سایر آمارهای کلیدی ارائه شده عبارتند از:

• میزان بروز خام این بیماری در هر ۱۰۰ هزار زن، ۴۷.۷ نفر است.
• بیشترین میزان بروز بیماری در سنین ۶۵ تا ۶۹ سالگی مشاهده می‌شود.
• در سال ۱۴۰۰، از هر ۱۰۰ هزار زن، حدود ۱۷.۸ نفر بر اثر این بیماری فوت کرده‌اند.
• مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان در کل کشور در رتبه ۱۹ قرار دارد.

سن بالا به عنوان یکی از عوامل خطر اصلی برای این بیماری مطرح شده است.

عوامل خطر و محرک‌های افزایش سرطان

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت، عوامل متعددی را در افزایش شیوع سرطان مؤثر دانست که شامل موارد زیر است:

۱. عوامل فردی، سبک زندگی و ژنتیکی

• عدم تشخیص به‌موقع: اصلی‌ترین علت افزایش مرگ‌ومیر، عدم تشخیص زودهنگام بیماری است.
• سواد سلامت پایین: باورهای غلطی مانند پخش شدن سرطان با دست زدن پزشک به توده، باید اصلاح شوند.
• عوامل هورمونی: قرار گرفتن بیشتر در معرض هورمون استروژن، تعداد زایمان کم و شیردهی کمتر، خطر ابتلا را افزایش می‌دهد.
• ژنتیک: وراثت نیز در ابتلا به سرطان پستان نقش دارد.

۲. محرک‌های اقتصادی-اجتماعی

استرس‌های اقتصادی و اجتماعی و هزینه‌های بالای درمان باعث می‌شوند که بسیاری از افراد قادر به پرداخت هزینه‌ها نباشند و از ادامه درمان خودداری کنند. در این زمینه، خدمات حمایتی و تسهیلی باید از سوی خیریه‌ها و افراد دل‌سوز جامعه افزایش یابد.

۳. محرک‌های محیطی و آلودگی هوا

آلودگی هوا و سموم فلزات سنگین، که متأسفانه از رهاوردهای صنعت و ترددهای بی‌مورد هستند، به عنوان یک عامل خطر جدید (حدود ۳ سال پیش) به عوامل اصلی خطر سرطان اضافه شده‌اند. چهار عامل خطر اصلی پیشین شامل مصرف سیگار، الکل، محرک‌های تزریقی و کم‌تحرکی بودند.

پیشگیری، تشخیص و درمان جامع

جندقی تأکید کرد که از هر ۱۰ مورد سرطان، چهار مورد قابل پیشگیری است. وی سه رکن اصلی جهانی پیشگیری از سرطان پستان را تشریح کرد:

1. ارتقای سلامت و توانمندسازی: تشخیص علائم و مراجعه زودهنگام به متخصص.
2. تشخیص به‌موقع: بیماران باید حداکثر ۶۰ روز پس از مراجعه اولیه، تشخیص نهایی را دریافت کنند.
3. درمان جامع: درمان سرطان تنها جراحی و شیمی‌درمانی نیست؛ حمایت خانواده و جامعه برای کنار آمدن بیمار با بیماری ضروری است.

بر اساس برآوردهای سال ۲۰۱۷، بین ۲۶ تا ۴۱ درصد از موارد سرطان با اصلاح سبک زندگی سالم قابل پیشگیری هستند. همچنین، غربالگری و ماموگرافی می‌تواند مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان را تا ۴۰ درصد کاهش دهد.

در حال حاضر، پویش آگاهی‌بخشی سرطان پستان از ۹ مهر تا ۹ آبان در حال اجرا است و معاونت درمان اعلام کرده است که از ۲۶ مهر تا ۹ آبان، ماموگرافی به صورت رایگان انجام می‌شود. همچنین، به بانوان توصیه شد که معاینات پستان را به طور مرتب یاد بگیرند و در صورت رسیدن به سن بالای ۳۰ سال، به طور منظم این معاینات را انجام دهند یا به مراکز خدمات جامعه سلامت و خانه‌های بهداشت مراجعه کنند.

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت خاطرنشان کرد که درمان‌های مؤثری برای سرطان‌ها در کشور وجود دارد و بسیاری از سرطان‌ها می‌توانند به یک بیماری مزمن تبدیل شوند که فرد با مصرف دارو، زندگی عادی و خوبی داشته باشد.