مصطفی مستور: داستان کوتاه قالبی مستقل است؛ توصیه‌های مستانه مهاجر به جوانان سینما

نشست تخصصی «فیلم کوتاه برشی از زندگی» در جشنواره فیلم کوتاه تهران

چهارمین نشست تخصصی روز سوم چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران با عنوان «فیلم کوتاه برشی از زندگی»، با حضور مصطفی مستور، نویسنده برجسته، و اجرای حمیدرضا مدقق برگزار شد. این نشست به بررسی دقیق تشابهات و تفاوت‌های ساختاری میان داستان کوتاه و فیلم کوتاه اختصاص داشت و نکات مهمی را در زمینه اقتباس و ماهیت مستقل این دو قالب هنری مطرح کرد.

ماهیت مستقل داستان کوتاه و فیلم کوتاه

مصطفی مستور در این بخش از سخنان خود به ریشه‌های اصطلاح «داستان کوتاه» اشاره کرد و تفاوت بنیادین آن با رمان را تشریح نمود:

اولین بار، برندن متیوز در قرن ۱۹ از اصطلاح «داستان کوتاه» استفاده کرد. داستان بلند را می‌توان یک رمان کوتاه شده قلمداد کرد، ولی داستان کوتاه، یک قالب مستقل است. این کوتاهی، بر روایت، شخصیت و زبان تأثیر شگرفی می‌گذارد که مفهوم رمان را دِفُرمه می‌کند. در فیلم کوتاه هم تا حدودی مشابه چنین امری قابل مشاهده است.

این دیدگاه بر این نکته تأکید دارد که کوتاهی در این دو فرم، صرفاً به معنای کاهش حجم نیست، بلکه منجر به خلق یک ساختار روایی و زبانی منحصر به فرد می‌شود.

اقتباس از داستان کوتاه برای سینما

مستور در ادامه، امکان و شرایط اقتباس موفق از داستان‌های کوتاه برای ساخت فیلم‌های کوتاه و بلند را مورد بحث قرار داد. او با ذکر مثالی از سینمای جهان، مسیر صحیح اقتباس را ترسیم کرد:

• امکان اقتباس: قطعا امکان اقتباس از برخی داستان‌های کوتاه برای فیلم‌های کوتاه و همچنین، بلند وجود دارد.
• نمونه موفق: فیلم «آگراندیسمان» (Blow-up) ساخته میکل آنجلو آنتونیونی، بر اساس داستان کوتاهی از خولیو کورتاسار ساخته شده است.
• شرط موفقیت: می‌توان چنین اقتباسی را انجام داد، به شرط آنکه چیزهایی به خط اصلی داستان اضافه شود که داستان را فربه‌تر کند و نه اینکه از خط اصلی منحرف سازد.

صداقت هنرمند و هدف از فیلمسازی

نویسنده در بخش دیگری از صحبت‌هایش، به اهمیت خودشناسی و صداقت در مسیر موفقیت هنرمند پرداخت. او تأکید کرد که هنرمند باید هدف خود از ورود به عرصه فیلمسازی را به درستی مشخص کند:

«اینکه چرا می‌خواهی فیلمساز بشوی؟ سوال مهمی است و باید بتوانی صادقانه جواب بدهی. اگر هدف سرگرمی است که با فیلم ساختن سرگرم شدی. در عین حال می‌توان با ساخت فیلم به شهرت رسید و به جشنواره‌ها راه یافت.»

بخش پایانی این نشست به پرسش و پاسخ مخاطبان با مصطفی مستور اختصاص یافت.

دیدگاه مستانه مهاجر درباره آینده سینمای ایران

در حاشیه برگزاری جشنواره، مستانه مهاجر، تدوینگر و فیلمساز مطرح، نیز حضور یافت و توصیه‌هایی را برای هنرجویان و جوانان سینما مطرح کرد. وی ضمن ابراز امیدواری به نسل جدید، به ارتقاء سطح کیفی در این حوزه اشاره کرد:

مهاجر از افزایش سطح علمی هنرجویان و سطح استاندارد سوالات سینمای جوانی‌ها ابراز رضایت کرد و یادآور شد: «آینده سینمای ایران جوانان هستند و من بسیار به آن‌ها امیدوارم.»

جزئیات برگزاری جشنواره

چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به دبیری بهروز شعیبی، از تاریخ ۲۷ مهر تا ۲ آبان ماه در پردیس سینمایی ایران‌مال در حال برگزاری است.