توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس؛ راهکار معاونت علمی برای کاهش ناترازی برق

آغاز طرح از ادارات دولتی تهران با تکیه بر تولید داخلی

این طرح در گام نخست از ادارات دولتی استان تهران آغاز شده و با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از تجهیزات کاملاً ساخت داخل به مرحله اجرا درآمده است. هدف از این اقدام، علاوه بر ارتقای بهره‌وری و کاهش فشار بر شبکه انتقال، فرهنگ‌سازی برای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر است.

سجاد ویسی، دبیر کارگروه انرژی ستاد توسعه آب، انرژی و محیط‌زیست معاونت علمی، با تأکید بر داخلی‌سازی تجهیزات گفت:

«در اجرای این طرح به منظور فرهنگ‌سازی تلاش کردیم تا تمام پنل‌هایی که نصب می‌شود، پنل‌های خورشیدی ساخت داخل باشد. کلیه پنل‌های خورشیدی نصب شده در ادارات و دستگاه‌های اجرایی، کاملاً داخلی هستند.»

تکالیف قانونی و برنامه گسترش ملی

بر اساس تکالیف قانونی، دستگاه‌های اجرایی موظف هستند ۲۰ درصد از برق مصرفی خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین کنند. با این حال، مصوبات اخیر نشان می‌دهد که این سهم ممکن است به ۴۰ درصد افزایش یابد. این رویکرد افزایشی، عزم دولت برای کاهش ناترازی انرژی با استفاده از تمام ظرفیت‌ها را نشان می‌دهد.

ویسی همچنین از برنامه گسترش این طرح خبر داد و افزود: «در مرحله بعدی قرار است این برنامه در سطح کشور گسترش یابد و با استفاده از ابزارهای قانونی آن را تعمیم دهیم؛ این موضوع جزء برنامه‌های آتی معاونت است، به‌طوری که رفته‌رفته در سطح کل کشور اجرا می‌شود.»

پیشنهاد راهکارهای تشویقی به مجلس

ستاد توسعه آب، انرژی و محیط‌زیست معاونت علمی، پیشنهادی را در زمینه احداث نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس پشت‌بامی برای منازل و ادارات به کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی ارسال کرده است. این پیشنهاد شامل راهکارهای تشویقی برای افزایش مشارکت مردمی است، چرا که در حال حاضر جذابیت لازم برای احداث این نیروگاه‌ها برای عموم مردم وجود ندارد.

دبیر کارگروه انرژی تأکید کرد که اجرای این راهکارهای تشویقی، استقبال مردم را به طور قطع افزایش خواهد داد و اگرچه این اقدامات در مقیاس کوچک و خانگی انجام می‌شوند، اما گسترش و ساماندهی آن‌ها تأثیر مهمی بر شبکه برق کشور خواهد داشت.

مزایای نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و رفع چالش شبکه انتقال

یکی از مشکلات اصلی در حوزه انرژی کشور، فرسودگی شبکه انتقال برق و چالش‌های احداث نیروگاه‌های بزرگ جدید است. نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس این موانع را تا حد زیادی برطرف می‌کنند:

• حذف خطوط انتقال طولانی: تولید برق مستقیماً در محل مصرف انجام می‌شود و نیاز به خطوط انتقال پرهزینه و طولانی از بین می‌رود.
• کاهش فشار شبکه: استفاده از این نیروگاه‌ها بخشی از مشکلات زیرساختی و کمبود برق را رفع می‌کند.
• اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی: این پروژه‌ها نیاز به پشتیبانی، تعمیر و نگهداری سالانه دارند که منجر به فعال شدن بازار خدمات فنی و ایجاد اشتغال پایدار در سطح محلی می‌شود.

بررسی تجربیات موفق جهانی

در مستندات ارسالی به کمیسیون عمران مجلس، تجربیات موفق کشورهای دیگر در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعات نشان می‌دهد که چگونه کشورهایی مانند ترکیه، استرالیا، سوئد و آلمان مردم را به استفاده از انرژی خورشیدی تشویق کرده‌اند:

دبیر کارگروه انرژی تأکید کرد که ایران نیز در حال پیگیری همین مسیر است تا راهکارهای قانونی احداث و مشوق‌های لازم از سوی وزارت نیرو جدی‌تر شود. توسعه نیروگاه‌های کوچک و پشت‌بامی، همزمان با سیاست‌های حمایت از تولید داخل، آینده‌ای پایدارتر و متوازن‌تر برای بخش انرژی کشور رقم خواهد زد.