آیکون خبر

خبر کامل

انتقاد صریح سیف‌الله صمدیان از «آشفتگی ذهنی» در سینمای تجربی ایران

نقد سیف‌الله صمدیان بر سینمای تجربی ایران

سیف‌الله صمدیان، فیلم‌ساز، عکاس و عضو هیأت انتخاب و داوری بخش فیلم‌های تجربی چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، در اظهاراتی صریح به نقد وضعیت «سینمای تجربی» در ایران پرداخت. او معتقد است که تعریف موجود از این ژانر در کشور ما ناقص بوده و مسیر ورود به آن از ابتدا به اشتباه انتخاب می‌شود.

⚠️ خطای نخست: نادیده گرفتن «کلاسیسم»

صمدیان تأکید کرد که تصور رایج از سینمای تجربی، یعنی صرفاً «شکستن ساختارها» در تصویر، صدا یا فرم و جدا شدن از سینمای کلاسیک، نخستین خطای فیلم‌سازان است. او برای ورود موفق به این عرصه، یک پیش‌نیاز اساسی را مطرح می‌کند:

برای ورود به سینمای تجربی باید پیش‌تر «کلاسیسم» را تجربه کرده باشید؛ نه الزاماً به‌طور کامل، اما تا حدی که آن را درک کرده و پشت سر گذاشته باشید. تنها در این صورت است که می‌توانید از مرزهایش فراتر بروید و به بیان جدیدی از یک موضوع یا فرم برسید.

به باور وی، فیلم‌ساز جوان باید پس از طی مراحل طبیعی فیلم‌سازی و آموزش عملی، برای هر موضوعی که انتخاب می‌کند، به تکنیک و زبان بیانی متناسب با آن دست یابد؛ چه در محتوا و چه در اجرا.

🌍 سینمای تجربی موفق در جهان

این هنرمند با نگاهی تطبیقی به سینمای جهان، نمونه‌هایی از سینمای تجربی موفق را معرفی کرد. او فیلم‌سازانی چون آیزنشتاین و تارکوفسکی را مثال زد که در آثارشان، هر بار تجربه‌ای تازه نسبت به ساختار و نگاه سینمایی ارائه می‌دهند.

  • در هر فیلم تارکوفسکی، ذهن و ساختار اجرایی تازه‌ای وجود دارد.
  • این رویکرد، هم برای فیلم‌ساز و هم برای بیننده تجربه‌ای نو می‌سازد.
  • این همان چیزی است که در جهان به آن «سینمای تجربی موفق» می‌گویند.

🤯 چالش‌های داوری و «آشفتگی ذهنی» در آثار ایرانی

صمدیان داوری بخش فیلم‌های تجربی در جشنواره فیلم کوتاه تهران را یکی از پیچیده‌ترین بخش‌ها دانست. او همراه با داوران دیگر، آقای ارسطو و خانم اسدی، با دو چالش جدی در آثار مواجه بوده‌اند:

  1. عدم درک درست از ماهیت سینمای تجربی: بسیاری از آثار نمی‌دانند دقیقاً چه حرفی برای گفتن دارند.
  2. آشفتگی ذهنی و فکری: پریشانی در فکر و اجرا که در آثار به وضوح دیده می‌شود.

او با نگاهی جامعه‌شناختی، ریشه این آشفتگی را در «زیست امروز ما» و وضعیت ذهنی و اجتماعی انسان معاصر، به‌ویژه در خاورمیانه و ایران، دانست که هنوز به شکلی منسجم در ذهن فیلم‌سازان شکل نگرفته است.

✨ آرزوی صمدیان برای آینده سینمای تجربی

صمدیان در پایان ابراز امیدواری کرد که فیلم‌ساز تجربی پیش از ورود به این حوزه، مسیر طبیعی زیست و شناخت سینما را طی کرده باشد، فرهنگ ورود به عرصه تجربه را پیدا کند و سپس در آرامش، مسیر ورود و خروج خود را در دنیای سینما تعریف کند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗