متخصص بیماری‌های عفونی: شیوع آنفلوآنزا بحرانی نیست؛ زمان طلایی واکسن تا نیمه آبان است

انتشار مطالبی در رسانه‌ها و فضای مجازی مبنی بر شیوع گسترده آنفلوآنزا و شلوغی مراکز درمانی، نگرانی‌هایی را در میان مردم ایجاد کرده است. با گذشت یک ماه از فصل پاییز، این پرسش مطرح می‌شود که وضعیت کنونی شیوع بیماری‌های عفونی تنفسی چگونه است و آیا شرایط نسبت به سال‌های گذشته تفاوتی کرده است؟

الگوی فصلی ویروس‌های تنفسی و آنفلوآنزا

دکتر آمیتیس رمضانی، متخصص بیماری‌های عفونی، با اشاره به آغاز شیوع ویروس‌های تنفسی همزمان با فصل پاییز، توضیح داد که برخلاف کرونا که الگوی فصلی ندارد، سایر ویروس‌های تنفسی از جمله بیش از ۱۲۰ نوع ویروس سرماخوردگی و همچنین آنفلوآنزا، از الگوی فصلی تبعیت می‌کنند و با سرد شدن هوا گردش آن‌ها در جامعه افزایش می‌یابد.

وی افزود: «هر ساله در فصول پاییز و زمستان، آنفلوآنزای نوع A و B در کشورهای نیم‌کره شمالی از جمله ایران شیوع پیدا می‌کند. معمولاً تا اوایل بهمن ماه، آنفلوآنزای نوع A و از اواسط بهمن ماه، نوع B شایع‌تر است و پس از اردیبهشت ماه، موارد ابتلا به شدت کاهش می‌یابد.»

تکذیب وضعیت "بحرانی" شیوع آنفلوآنزا

این متخصص بیماری‌های عفونی در واکنش به اصطلاحاتی نظیر "فاجعه" یا "وضعیت خراب" که در فضای مجازی برای توصیف شیوع بیماری‌ها به کار می‌رود، تأکید کرد که این کلمات غیرعلمی هستند و در پزشکی و اپیدمیولوژی، اصطلاحات علمی مانند آندمی، پاندمی و اپیدمی به کار می‌روند.

«درست است که در حال حاضر موارد ابتلا به آنفلوآنزا بیشتر شده، اما اینکه بخواهیم شرایط را بدتر از آنچه هست، نشان دهیم کاری غیرعلمی است چراکه اتفاق جدیدی رخ نداده و آنفلوآنزا هر سال شیوع داشته است.»

دکتر رمضانی الگوی زمانی شیوع آنفلوآنزا را به این صورت تشریح کرد:

• اواخر شهریور: شروع موارد موردی ابتلا.
• آذر ماه: رسیدن به پیک اول بیماری.
• بهمن ماه: پیک دوم با شدت کمتر.

گروه‌های پرخطر و شدت آنفلوآنزا

آنفلوآنزا نسبت به سرماخوردگی و کرونا، علائم و عوارض شدیدتری دارد. عوارض این بیماری در گروه‌های پرخطر به مراتب بیشتر است و این افراد در معرض اشکال شدید بیماری از جمله درگیری ریوی و بستری شدن قرار دارند. این گروه‌ها شامل:

• افراد دارای اضافه وزن
• بیماران با مشکلات قلبی، کبدی، کلیوی
• افراد مبتلا به دیابت و فشار خون
• افراد مسن
• کودکان
• مادران باردار

توصیه‌های درمانی و پیشگیری

برای گروه‌های پرخطر، واکسیناسیون سریع‌ترین راه برای جلوگیری از ابتلا به نوع شدید بیماری است. همچنین برای سایر افراد، درمان اختصاصی آنفلوآنزا وجود دارد و توصیه می‌شود افراد به محض مشاهده علائم، بدون تأخیر به مراکز درمانی مراجعه کنند تا با درمان‌های خوراکی بهبود یابند.

انتقاد از مراجعه دیرهنگام: متأسفانه بسیاری از بیماران زمانی به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند که علائمشان شدید شده و درمان‌هایی نظیر آنتی‌بیوتیک‌های تزریقی و سرم دریافت می‌کنند. این حضور دیرهنگام و در اوج بیماری در مراکز شلوغ، سبب انتشار سریع‌تر ویروس در جامعه می‌شود.

زمان طلایی واکسیناسیون و ایمنی بدن

دکتر رمضانی تأکید کرد که تا نیمه آبان ماه همچنان زمان طلایی تزریق واکسن آنفلوآنزا است. همچنین به گروه‌های پرخطر توصیه می‌شود که:

• تا حد امکان در محیط‌های شلوغ حضور نداشته باشند.
• از ماسک استفاده کنند و شیوه‌نامه‌های بهداشتی را رعایت نمایند.
• پس از تزریق واکسن، بهتر است تا ۲ هفته در محیط‌های عمومی احتیاط بیشتری داشته باشند.

وی در خصوص شدت ویروس امسال نسبت به سال گذشته اظهار داشت: «فردی که سال گذشته به آنفلوآنزا مبتلا شده، قطعاً امسال در صورت ابتلا، علائم ملایم‌تری را تجربه خواهد کرد. اگرچه ویروس شایع امسال با ویروس سال گذشته تفاوت‌هایی دارد، اما بدن تا حدی ایمنی دارد و هیچ شواهدی گزارش نشده که ویروس امسال علائم شدیدتری نسبت به سال گذشته داشته باشد.»

نگرانی از آنفلوآنزای مرغی

این متخصص بیماری‌های عفونی، نگرانی اصلی را متوجه آنفلوآنزای مرغی دانست، هرچند خوشبختانه تاکنون موردی از ابتلای انسانی آن در ایران گزارش نشده است. وی خاطرنشان کرد که در کل دنیا طی ۲۰ سال اخیر، شاید تنها حدود هزار مورد ابتلای انسانی به این نوع آنفلوآنزا ثبت شده که با وجود علائم شدید، موارد ابتلا به آن بسیار اندک بوده و به راحتی منتقل نمی‌شود.