افزایش کنتورهای هوشمند به ۱۲ میلیون دستگاه تا ۱۴۰۵؛ کاهش ۲۰۰۰ مگاوات بار شبکه در پیک مصرف

اهداف کمی و بودجه طرح هوشمندسازی

برنامه وزارت نیرو بر این است که تا پایان سال ۱۴۰۵، تعداد کنتورهای هوشمند نصب‌شده در کشور به ۱۲ میلیون دستگاه برسد که این رقم دو برابر تعداد کنتورهای فعلی است. همچنین، برآورد هزینه اجرای این طرح به شرح زیر است:

• هزینه ریالی: ۳۰ همت (هزار میلیارد تومان)
• هزینه ارزی: ۲۵۰ میلیون دلار

در حال حاضر، ۵۷ درصد از کنتورهای برق کشور هوشمند هستند و طبق برنامه‌ریزی‌ها، این میزان تا پایان برنامه هفتم توسعه به ۹۰ درصد خواهد رسید.

مزایای کنتورهای هوشمند برای مشترکین

نصب کنتورهای هوشمند نه تنها تفاوتی در تعرفه برق ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند منجر به کاهش هزینه ماهانه برق مشترکین شود. این کنتورها به مشترک اجازه می‌دهند تا با برنامه‌ریزی دقیق، هزینه‌های خود را بهینه مدیریت کند.

نکته مهم: مشترکین عادی نیازی به پرداخت هزینه بابت نصب کنتور هوشمند نخواهند داشت، زیرا تمامی هزینه‌ها توسط دولت تأمین می‌شود. با این حال، دو گروه از مشترکین ملزم به پرداخت هزینه تعویض هستند:

• مشترکینی که اقدام به دستکاری کنتور کرده‌اند.
• استفاده‌کنندگان از ماینر (تولیدکننده رمزارز) غیرمجاز.

کاهش تلفات و مدیریت مصرف

تلفات شبکه توزیع برق کشور در حال حاضر حدود ۱۰ درصد است که برآورد می‌شود کمتر از ۵ درصد آن مربوط به تلفات غیرفنی باشد. هوشمندسازی شبکه برق نقش کلیدی در کاهش این تلفات دارد:

• هوشمندسازی در حوزه لوازم اندازه‌گیری به تنهایی می‌تواند حدود ۲ درصد از تلفات غیرفنی را کاهش دهد.
• استفاده از ظرفیت کنتورهای هوشمند، امکان اجرای بهتر برنامه‌های مدیریت مصرف را فراهم می‌کند.

برآوردها حاکی از آن است که با توسعه کنتورهای هوشمند، در سال آینده خاموشی‌ها کاهش یافته و شرایط ناترازی برق بهبود خواهد یافت.

مدیریت مصرف مشترکین پرمصرف

اولویت نصب کنتورهای هوشمند با مشترکان پرمصرف است. هدف از نصب این کنتورها، قطع از راه دور برق نیست، بلکه اعمال محدودیت در سقف مصرف برای مشترکین بدمصرف است. این اقدام برای اولین بار در تابستان سال جاری اجرا شد و توانست حدود ۲۰۰۰ مگاوات از بار شبکه را در زمان پیک کاهش دهد.

وضعیت کنتورهای هوشمند نصب‌شده

تاکنون ۶ میلیون دستگاه کنتور هوشمند در کشور نصب شده است که توزیع آن بر اساس بخش‌های مختلف به شرح زیر است:

همچنین، کنتورهای هوشمند امکان ارائه برخط اطلاعات را فراهم می‌کنند که تاکنون منجر به معرفی ۳۸ هزار مشترک مشکوک به بخش بازرسی جهت بررسی وضعیت مصرف شده است.

توسعه بومی و برنامه‌های آتی

پروژه هوشمندسازی (فهام) از سال ۸۹ آغاز و اجرای آن از سال ۹۱ شروع شد. این پروژه با هدف بومی‌سازی تولید کنتورهای هوشمند در داخل کشور با موفقیت همراه بوده و ایران اکنون جزو کشورهای برتر در ساخت این تجهیزات است و حتی صادرات به کشورهای همسایه نیز انجام می‌شود.

در زمینه اطلاع‌رسانی به مشترکین، با توجه به اینکه کنتورهای هوشمند صفحه نمایش ندارند، توانیر در حال توسعه سامانه "برق من" است تا مشترکان بتوانند از طریق آن، از نحوه مصرف خود مطلع شده و مدیریت مصرف برق را انجام دهند.

برنامه جدی وزارت نیرو برای سال آینده، توسعه استفاده از کارورهای برق و ورود آن‌ها به مدیریت مصرف است. کارورهای برق می‌توانند با روش‌های مختلف، برق صرفه‌جویی‌شده را در تالار بورس آزاد عرضه کنند.

مدیرکل دفتر فنی مهندسی و هوشمندسازی توانیر بر لزوم فرهنگ‌سازی برای آشنایی مردم با مزایای کنتورهای هوشمند تأکید کرد، زیرا این طرح در بلندمدت به نفع مشترکین و شبکه برق کشور خواهد بود.