نرخ بیکاری تابستان به ۷.۴ درصد رسید؛ چالش‌های جدی در سایه افت مشارکت اقتصادی

📊 آمار کلیدی تابستان: بیکاری ۷.۴٪، مشارکت ۴۰.۸٪

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر در تابستان امسال به ۷.۴ درصد رسیده است. این رقم در مقایسه با نرخ بیکاری ۷.۳ درصدی بهار امسال، ۰.۱ درصد رشد جزئی داشته است. با این وجود، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار این نرخ را نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهشی اعلام کرده است.

نکته قابل توجه، نرخ مشارکت اقتصادی است که در تابستان امسال ۴۰.۸ درصد ثبت شده است. این نرخ نشان‌دهنده کاهش مشارکت اقتصادی است که به گفته سیدمالک حسینی، معاون وزارت کار، «نشان‌دهنده چالش‌های جدی در فضای کسب و کار است» و هنوز به سطح پیش از دوران کرونا بازنگشته است.

مقایسه نرخ‌های بیکاری و مشارکت

⚠️ هشدار کارشناسان: کاهش بیکاری غیرامیدوارکننده

کارشناسان اقتصادی معتقدند که کاهش نرخ بیکاری تنها زمانی می‌تواند امیدوارکننده باشد که با افزایش نرخ مشارکت اقتصادی همراه شود. روند نزولی همزمان نرخ مشارکت و نرخ بیکاری در سال‌های اخیر، به زعم آنها، به دلیل ناامیدی از یافتن شغل و در نتیجه، خروج افراد از بازار کار رخ داده است.

سیدمالک حسینی، معاون وزارت کار، نیز تأکید کرده است که نرخ مشارکت اقتصادی تحت تأثیر تحریم‌ها و آسیب‌های ساختاری اقتصاد قرار دارد. وی همچنین از اتخاذ سیاست‌های فعال بازار کار برای جلوگیری از تداوم خروج کارجویان از بازار خبر داد.

🔍 چالش‌های ساختاری بازار کار ایران

بازار کار کشور با وجود پایداری نسبی در بهار و تابستان، با چالش‌های ساختاری متعددی دست و پنجه نرم می‌کند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

• وجود ۲ میلیون بیکار: در حال حاضر نزدیک به ۲ میلیون نفر در سن کار، بیکار هستند.
• شکاف دستمزد: فاصله زیاد بین دستمزدها و سبد هزینه‌های خانوار.
• ناهماهنگی مهارت‌ها: عدم تطابق مهارت‌های نیروی کار با نیازهای جغرافیایی بازار کار.
• دستمزدهای غیرعادلانه: پرداخت دستمزدهای ناعادلانه که باعث شده نیروهای ماهر به مشاغل غیرمرتبط روی آورده یا به فکر مهاجرت بیفتند.

غلامحسین محمدی، معاون پیشین وزیر کار، پرداخت دستمزدهای غیرعادلانه را عاملی مؤثر در روی آوردن نیروهای کار ماهر به مشاغل غیرمرتبط یا تصمیم به مهاجرت دانسته است.

تعریف و اهمیت نرخ مشارکت اقتصادی

نرخ مشارکت نیروی کار (نرخ مشارکت اقتصادی) یکی از شاخص‌های کلیدی بازار کار است که توسط سازمان جهانی کار معرفی شده است. این نرخ از نسبت جمعیت فعال (شامل شاغلان و بیکاران در جستجوی کار) به کل جمعیت در سن کار به دست می‌آید.

این شاخص بیان می‌کند که چه درصدی از کل جمعیت در سن کار، از نظر اقتصادی فعال (شاغل یا جویای کار) هستند. نرخ مشارکت نیروی کار برای تدوین سیاست‌های اشتغال، تحلیل وضعیت آتی بازار کار، برنامه‌ریزی برای بازنشستگی و انواع مشاغل، و همچنین تحلیل بازار کار طبقات مختلف جمعیتی، حیاتی است.