آیکون خبر

خبر کامل

تولید بی‌سابقه «ماده نور» در ساختار شبه‌کریستالی برای اولین بار

تولید بی‌سابقه «ماده نور» در ساختار شبه‌کریستالی برای اولین بار

دانشمندان برای اولین بار در یک دستاورد بی‌سابقه در حوزه فیزیک کوانتوم، موفق به تولید نوع جدیدی از ماده نور در ساختاری شبه‌کریستالی شدند. این کشف، که مرزهای دانش را فراتر می‌برد، پتانسیل دگرگون‌سازی درک ما از پدیده‌های بنیادین ماده و انرژی و ایجاد تحولات بی‌سابقه در کاربردهای علمی و صنعتی آینده را دارد.

🔬 کشف بی‌سابقه: ماده نور در ساختار شبه‌کریستالی

این پدیده جدید که توسط پژوهشگران اسکولتک و همکارانشان محقق شده، یک گام بزرگ در فیزیک کوانتوم محسوب می‌شود. ماده نور تولید شده در این آزمایش، در ساختار شبه‌کریستال‌ها قرار گرفته است؛ موادی که با وجود نداشتن الگوی تکرارونده بلورهای معمولی، نظمی دقیق و بلندمدت از خود نشان می‌دهند.

شبه‌کریستال‌ها اولین بار در سال ۱۹۸۴ توسط دن شکتمان کشف شدند و ساختار اتمی منحصر به فرد آن‌ها کاربردهای صنعتی مهمی دارد:

  • پوشش‌های بادوام: استفاده در ساخت پوشش‌های بسیار بادوام و نچسب برای ظروف.
  • تیغ‌های ریش‌تراشی: افزایش قابل توجه عمر تیغ‌های ریش‌تراشی.
  • عایق‌بندی: پتانسیل برای عایق‌بندی کارآمدتر ساختمان‌ها در آینده.
  • فناوری روشنایی: بهبود فناوری‌های LED برای روشنایی.

💡 روش ساخت «ماده نور» با کاشی‌کاری پنروز

محققان برای ساخت این شبه‌کریستال نوری، از یک تکنیک نوری پیشرفته و دقیق استفاده کردند. فرآیند ساخت شامل مراحل زیر بود:

  1. شکل‌دهی لیزر: یک پرتو لیزر با استفاده از یک مدولاتور فضایی نور شکل داده شد.
  2. ایجاد الگو: الگوی کاشی‌کاری پنروز (Penrose tiling) بر روی یک نمونه میکروکاواک نیمه‌رسانا ایجاد شد.
  3. بستر برهم‌کنش: این «نقش‌گذاری» آرایه‌ای از نقاط پمپ را فراهم کرد که بستری برای برهم‌کنش ذرات هیبریدی نور و ماده موسوم به اگزایتون-پولاریتون‌ها بود.
تصویری شماتیک از ساختار شبه‌کریستالی ماده نور
نمونه‌ای از ساختار شبه‌کریستالی که در آن ماده نور تولید شده است.

✨ مشاهده هم‌دوسی ماکروسکوپی و قفل فاز غیربدیهی

با افزایش توان لیزر فراتر از آستانه معین، چگالش‌های اگزایتون-پولاریتون در هر گره از الگوی کاشی‌کاری تشکیل شدند. به دلیل ماهیت ترکیبی این ذرات، چگالش‌ها توانستند در سراسر نمونه جریان یافته و با یکدیگر برهم‌کنش کنند.

محققان با تنظیم دقیق پارامترهایی مانند توان لیزر، تعداد گره‌ها و فاصله بین آن‌ها، کنترل دقیقی بر سیستم پولاریتون‌ها در محیط‌های غیرتناوبی به دست آوردند. برجسته‌ترین یافته‌های تیم عبارتند از:

تشکیل خودبه‌خودی هم‌دوسی ماکروسکوپی در سراسر ساختار اتمی غیرتناوبی که تا فواصلی ۱۰۰ برابر بزرگ‌تر از اندازه یک چگالش منفرد گسترش یافت.

همچنین، کشف شد که گره‌ها با اختلاف فازهایی هماهنگ می‌شوند که نه کاملاً هم‌فاز و نه کاملاً غیرهم‌فاز بودند. این پدیده که در شبکه‌های تناوبی مشاهده نمی‌شود، نشان‌دهنده یک «قفل فاز غیربدیهی» است و مسیرهای جدیدی را برای مطالعه فیزیک غیرتناوبی می‌گشاید.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗