هشدار قاسم جان‌بابایی: جایگاه علمی پزشکی ایران رو به افول است

قاسم جان‌بابایی، رئیس پژوهشکده انکولوژی، هماتولوژی و سلتراپی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در کنگره ملی و دوازدهمین کنگره بین‌المللی سالیانه پژوهش و فناوری دانشجویان علوم پزشکی در دانشگاه علوم‌پزشکی مازندران، نسبت به کاهش جایگاه علمی پزشکی ایران در مقایسه با سایر کشورهای جهان ابراز نگرانی کرد.

وی تأکید کرد که این عقب‌ماندگی باید هرچه سریع‌تر جبران شود و یادآور شد که ایران در دهه‌های گذشته یکی از پیشرفته‌ترین کشورهای منطقه در حوزه پزشکی بوده و بهترین پزشکان و عمل‌های جراحی را داشته است، اما این برتری در حال حاضر در برخی حوزه‌ها کمرنگ شده است.

نقش حیاتی دانشجویان در آینده نظام سلامت

جان‌بابایی با تأکید بر نقش تعیین‌کننده دانشجویان علوم پزشکی در بهبود شرایط کشور، آینده نظام سلامت را وابسته به عملکرد نسل جوان دانست و افزود:

اثرگذاری شما در بهبود شرایط فعلی، بسیار جدی و حیاتی است.

مقایسه مدیریت سرطان: ایران، آمریکا و ترکیه

رئیس پژوهشکده انکولوژی به مقایسه آمار مرگ‌ومیر سرطان در ایران و سایر کشورها پرداخت و اظهار داشت:

• در آمریکا، از هر سه بیمار مبتلا به سرطان، یک نفر فوت می‌کند.
• ایران سرمایه‌گذاری قابل توجهی در این حوزه داشته، اما به نتایج متناسب دست نیافته است.
• کشوری مانند ترکیه که از نظر تولید ناخالص ملی هم‌سطح ایران است، در حوزه سرطان موفق‌تر عمل کرده است.

وی آموزش را رکن اساسی کنترل سرطان دانست و بر لزوم تربیت نیروهای متخصص و مؤثر در مدیریت سرطان تأکید کرد. این فرآیند آموزشی باید شامل تیم‌های مکمل تخصصی نیز باشد و تنها به پزشکان و دانشجویان محدود نشود.

اولویت‌ها و زیرساخت‌های مورد نیاز

این استاد دانشگاه بر لزوم حرکت سریع‌تر در مسیر ایجاد زیرساخت‌های لازم همزمان با تربیت نیروی انسانی تأکید کرد. وی عناصر کلیدی بهبود مدیریت سرطان را به شرح زیر برشمرد:

• اولویت‌بندی و سرمایه‌گذاری هدفمند
• ایجاد ساختار منسجم برای ارائه خدمت
• کاهش هزینه‌های درمان
• استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در کنار دانشگاه

جان‌بابایی تصریح کرد که ارائه خدمات درمانی مؤثر تنها زمانی محقق می‌شود که برای بیمار مقرون‌به‌صرفه باشد.

هشدار درباره عقب‌ماندگی در ژن‌درمانی

وی پیشرفت در حوزه ژن‌درمانی و داروهای هدفمند را حیاتی دانست و هشدار داد:

«اگر در تولید یک محصول درمانی بیش از سه سال تأخیر داشته باشیم، از رقابت جهانی عقب می‌افتیم و مجبور خواهیم شد هم محصول و هم نیروی متخصص را از خارج وارد کنیم.»

وی با اشاره به تحولات سریع علمی، بیان کرد که امروزه بیش از ۵۰ درصد سرطان‌های ریه با عامل ژنتیکی اصلی هدایت می‌شوند که لزوماً تنها با شیمی‌درمانی قابل درمان نیستند. دنیا در حال تولید دارو برای هر یک از این جهش‌های ژنی است که می‌تواند چند نوع سرطان را همزمان درمان کند و این امر هم به نفع سلامت مردم و هم به سود اقتصاد کشور است.

عدالت در دسترسی و ساختار علمی

جان‌بابایی با انتقاد از نبود زیرساخت‌های کافی در برخی مناطق محروم مانند سیستان، بر ضرورت عدالت در دسترسی به خدمات تأکید کرد. وی همچنین بر اهمیت سلامت روان بیماران، توسعه بیمه‌های پیشرفته و تقویت تحلیل داده‌ها تأکید کرد و گفت:

برای ارائه خدمت مؤثر و پایدار باید ساختاری منظم و علمی ایجاد کنیم، زیرا افزایش هزینه سلامت، ریسک بیماری و شکست در درمان را افزایش می‌دهد.

وی در پایان خاطرنشان کرد که موفقیت در صنعت پزشکی به معنای دستیابی همگانی به درمان است و این مسیری است که باید با جدیت دنبال شود.