کاهش شدید سودآوری شرکت‌های فولادی؛ افزایش ۱۳۸ درصدی نرخ گاز و ۷۰ درصدی افت سود

گزارش‌های میان‌دوره‌ای منتشر شده در سامانه کدال نشان می‌دهد که اغلب شرکت‌های بزرگ فولادی کشور با کاهش چشمگیر در سود عملیاتی و سود خالص مواجه شده‌اند. این افت عملکرد که پدیده‌ای فراگیر در میان فولادسازان است، بیش از آنکه ناشی از ضعف مدیریتی باشد، ریشه در مجموعه‌ای از متغیرهای کلان اقتصادی و صنعتی دارد که فشار هزینه‌های تولید را به شدت افزایش داده است.

بررسی داده‌ها حاکی از آن است که تنها تعداد محدودی از شرکت‌ها توانسته‌اند سودآوری خود را حفظ یا اندکی بهبود بخشند، در حالی که بخش قابل توجهی از این صنعت با کاهش سود مواجه شده‌اند. این وضعیت نشان‌دهنده یک چالش ساختاری و فراگیر در صنعت فولاد کشور است.

📊 آمار نگران‌کننده از کاهش سود خالص و عملیاتی

گزارش‌های مالی میان‌دوره‌ای، تصویر روشنی از وضعیت نامطلوب سودآوری در شرکت‌های پیشرو فولادی ارائه می‌دهد. این آمارها به وضوح نشان‌دهنده فشار شدید بر حاشیه سود این شرکت‌ها است:

• فولاد مبارکه: با ۴۴ درصد کاهش در سود خالص مواجه شده است.
• فولاد خوزستان: کاهش سود خالص این شرکت به ۷۰ درصد رسیده است.
• ذوب آهن اصفهان (ذوب): با ۳۴ درصد زیان عملیاتی روبرو شده است.
• ارفع: ۹ درصد زیان عملیاتی را به ثبت رسانده است.

این کاهش سودآوری در چهار شرکت بزرگ فولادی کشور، تأکید می‌کند که ریشه مشکل فراتر از عملکرد داخلی شرکت‌ها بوده و باید در عوامل کلان اقتصادی و صنعتی جست‌وجو شود.

🔥 افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تولید

یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش سودآوری، رشد نامتوازن و شدید هزینه‌های تولید در مقایسه با رشد محدود درآمدهای عملیاتی است. این عدم تناسب، حاشیه سود شرکت‌ها را به شدت تحت فشار قرار داده است.

جزئیات افزایش هزینه‌ها در فولاد مبارکه (۶ ماهه نخست سال جاری):

در مقابل این افزایش‌های قابل توجه در هزینه‌ها، نرخ فروش محصولات عمده مانند کلاف گرم و کلاف سرد، تنها بین ۷ تا ۸ درصد رشد داشته است. این شکاف بزرگ میان رشد هزینه‌ها و درآمدها، عامل اصلی کاهش سودآوری در نیمه نخست سال جاری است.

💰 فشار هزینه‌های مالی و نقدینگی

علاوه بر هزینه‌های تولید، فشارهای مالی نیز بر دوش شرکت‌ها سنگینی می‌کند. شرایط فروش اعتباری محصولات، که بخش عمده‌ای از آن از طریق اعتبار اسنادی انجام می‌شود، شرکت‌ها را مجبور به استفاده از منابع مالی جایگزین برای تأمین نقدینگی کرده است.

این نیاز به تأمین مالی، منجر به افزایش حدود ۵۲ درصدی هزینه‌های تأمین مالی از شبکه بانکی شده است. این عامل به تنهایی نقش مهمی در تشدید فشارهای مالی و کاهش سودآوری شرکت‌ها ایفا می‌کند.

🏗️ اصلاح ساختار و تمرکز بر ارزش افزوده

در واکنش به این چالش‌ها، شرکت‌های فولادی اقداماتی را برای اصلاح ساختار و افزایش بهره‌وری در دستور کار قرار داده‌اند. از جمله این اقدامات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تفکیک واحدها: تفکیک واحد «مجتمع فولاد و نورد پیوسته سبا» و آغاز فعالیت مستقل آن، با هدف شفاف‌سازی عملکرد و بهینه‌سازی ظرفیت‌های تولیدی.
• مدیریت هزینه‌ها: تمرکز بر کنترل موجودی‌ها و مدیریت دقیق‌تر هزینه‌ها.
• توسعه محصولات: تمرکز بر تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر برای بهبود حاشیه سود در بلندمدت.

هرچند تغییرات ساختاری ممکن است در کوتاه‌مدت بخشی از سود خالص شرکت مادر را کاهش دهد، اما در بلندمدت به افزایش ارزش‌آفرینی و تثبیت روند درآمدی صنعت فولاد کمک خواهد کرد. انتظار می‌رود با ادامه اقدامات بهینه‌سازی و تمرکز بر محصولات با ارزش افزوده بالاتر، روند سودآوری در ماه‌های آتی بهبود یافته و تعادل نسبی بین هزینه‌ها و درآمدها برقرار شود.