انتقاد تند معاون وزیر خارجه روسیه از «پایمال کردن قوانین بین‌المللی» توسط غرب در پرونده ایران

سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، در یک نشست تخصصی، با لحنی تند و صریح، اقدامات کشورهای غربی در پرونده هسته‌ای ایران را «غیرقابل قبول و ظالمانه» خواند و تأکید کرد که غربی‌ها با استفاده از «ترفندهای کثیف و اقدامات غیرقانونی»، قوانین بین‌المللی را زیر پا گذاشته‌اند.

وی در جلسه سلسله وبینارهای «تاریخچه و حال سیاست هسته‌ای روسیه و دیپلماسی عمومی در حوزه هسته‌ای» که توسط مرکز انرژی و امنیت برگزار شد، راهکار حل مسأله هسته‌ای ایران را صرفاً سیاسی و دیپلماتیک دانست و متذکر شد که روش‌های حل این موضوع حساس در حوزه اختیارات شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار دارد.

لزوم کنار گذاشتن رویکردهای خودخواهانه غرب

ریابکوف تصریح کرد که برای دستیابی به یک راه‌حل پایدار، کشورهای غربی باید رویکردهای «خودخواهانه» خود را کنار بگذارند و انرژی خود را به جای تخریب، به سمت جستجوی جدی راه‌حل‌های مذاکره‌شده هدایت کنند. وی همچنین توجیه‌های مطرح شده درباره حملات موشکی خرداد و تیر ۱۴۰۴ به تأسیسات هسته‌ای ایران توسط اسرائیل و ایالات متحده را سوءاستفاده فاحش از سازوکارهای تعیین شده در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) دانست.

همکاری ایران با آژانس و خطر حملات

معاون وزیر امور خارجه روسیه بر این نکته تأکید کرد که:

• تأسیسات هسته‌ای ایران تحت پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند.
• ایران به طور فعال با این نهاد دیده‌بان هسته‌ای همکاری کرده است.
• برنامه اتمی ایران تحت شدیدترین بازرسی‌ها بوده و تهران به تعهدات خود عمل کرده است.

وی در ادامه هشدار داد که حملات آمریکایی-اسرائیلی به فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران آسیب جدی وارد کرده و حتی بازرسان آژانس را در معرض خطر مرگ قرار داده است.

انتقاد از فعال‌سازی مکانیسم اسنپ‌بک

ریابکوف به موضوع فعال‌سازی مکانیسم بازگرداندن تحریم‌های لغو شده سازمان ملل علیه ایران (اسنپ‌بک) پرداخت و اظهار داشت که با وجود فقدان زمینه‌های قانونی و رویه‌ای برای این اقدام، کشورهای اروپایی (انگلیس، آلمان و فرانسه) مجموعه‌ای از دستکاری‌ها را برای اعلام اسنپ‌بک انجام دادند.

کشورهای غربی از طریق تهدید و باج‌گیری، تعدادی از اعضای غیردائم شورای امنیت سازمان ملل را مجبور کردند تا بر شکاف‌های آشکار قانونی و رویه‌ای در اقدامات خود چشم بپوشند.

وی افزود، زمانی که مشخص شد اجماعی در شورای امنیت در مورد قانونی بودن بازگرداندن تحریم‌ها وجود ندارد و کشورهایی چون روسیه، چین، الجزایر و پاکستان قاطعانه از لغو تحریم‌ها حمایت می‌کنند، غربی‌ها قوانین بین‌المللی را با «بولدوزر» پایمال کردند.

موضع ایران و روسیه در قبال اسنپ‌بک

سه کشور اروپایی پس از خروج آمریکا از برجام، در اقدامی یکجانبه و غیرقانونی در تاریخ ۲۸ سپتامبر (۶ مهر ماه)، مکانیسم اسنپ‌بک را فعال کرده و در تلاش برای احیای شش قطعنامه لغو شده پیشین شورای امنیت برآمدند. جمهوری اسلامی ایران بازگرداندن ادعایی قطعنامه‌های خاتمه‌یافته ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ (مصوب سال ۲۰۱۵) را مردود دانسته و تأکید کرده است که هیچ عضو سازمان ملل متحد الزامی به تبعیت از چنین اقدامات غیرقانونی ندارد.

در همین راستا، چین و روسیه نیز اقدام تروئیکای اروپایی را نامشروع و مردود اعلام کرده‌اند. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نیز نامه‌ای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، ارسال کرده و در آن به بی‌اعتباری قانونی و عدم اجرای تصمیم بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران اشاره کرده است.

وزارت امور خارجه روسیه در بیانیه‌ای دیگر در تاریخ ۲۵ مهر ۱۴۰۴، با اشاره به پایان دوره ۱۰ ساله تعیین شده در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت درباره برجام در روز شنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۴، تأکید کرد:

• موضوع نظارت بر عدم اشاعه هسته‌ای درباره ایران باید از فهرست مسائل تحت بررسی شورای امنیت خارج شود.
• از روز شنبه ۲۶ مهر باید تمام محدودیت‌ها و رویه‌های در نظر گرفته شده در این قطعنامه لغو شوند.
• شورای امنیت سازمان ملل موظف است به بررسی مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران پایان دهد.