چالش‌های مضاعف پرستاران در شیراز؛ قطب درمانی زیر بار فرسایش خاموش

پرستاران، این سرمایه‌های خاموش نظام سلامت، در شیراز که به عنوان قطب درمانی کشور شناخته می‌شود، با چالش‌های مضاعفی دست و پنجه نرم می‌کنند. حجم بالای کار، کمبود نیرو، دغدغه‌های معیشتی و پرداخت‌های معوقه، این قشر فداکار را در معرض فرسایشی خاموش قرار داده است. این گزارش به بررسی وضعیت پرستاران در این شهر و تلاش‌های مسئولان برای بهبود شرایط می‌پردازد.

فشار مضاعف در قطب درمانی

شیراز به دلیل موقعیت خود به عنوان قطب پزشکی کشور، پذیرای بیماران زیادی از سراسر ایران و حتی کشورهای خارجی است. این امر، فشار کاری سنگینی را بر دوش پرستاران این منطقه تحمیل کرده است. یکی از پرستاران بیمارستان شهید رجایی شیراز در این باره می‌گوید:

«اوضاع پرستاران در بیمارستان‌های شیراز کمی با سایر استان‌ها متفاوت است؛ حجم عظیم بیماران، فشار کاری مضاعفی را به پرستاران این خطه تحمیل کرده است.»

این فشار کاری بالا، برخی از پرستاران مراکز دولتی را به سمت مهاجرت به بخش‌های خصوصی سوق داده است.

فرسایش خاموش و بیماری‌های شغلی

ساعات طولانی کار در حرفه پرستاری که شغلی سخت و زیان‌آور محسوب می‌شود، پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت جسمی و روانی پرستاران و تعاملات خانوادگی آن‌ها دارد. پرستاران با مشکلات متعددی دست به گریبان هستند:

• مشکلات جسمی: شیوع بالای واریس به دلیل ایستادن‌های طولانی، ابتلا به پوکی استخوان، خطر سقط جنین در پرستاران باردار و شیوع بیماری‌های قلبی ناشی از استرس کاری و شیفت‌های شبانه.
• مشکلات خانوادگی: شب‌بیداری‌های بی‌پایان و دوری از خانواده، به ویژه برای زنان پرستار که وظایف همسرداری و فرزندپروری را نیز بر عهده دارند، طاقت‌فرسا است.
• مهاجرت: برخی از پرستاران به دلیل کار زیاد در بیمارستان‌های دولتی، به مراکز خصوصی پناه می‌برند.

یکی از پرستاران با اشاره به سختی‌های شب‌کاری برای زنان می‌گوید: «شب‌کاری برای زنان طاقت‌فرساست، اما چاره‌ای نداریم؛ مشغله کاری ما زنان پرستار هم گسترده است و زمان کمی برای وقت‌گذراندن با فرزندانمان پیدا می‌کنیم.»

عشق و ایثار؛ موتور محرک حرفه

با وجود تمام این دشواری‌ها، پرستاران با روحیه‌ای خدمتگزارانه و فداکاری بی‌ادعا، کار مراقبت از بیماران را انجام می‌دهند. به گفته یکی از پرستاران، عشق تنها موتور محرک این حرفه است:

• پرستاری شغلی است که بدون عشق، از پس آن برنمی‌آیی.
• در شیفت کاری، نجات جان بیماران و رسیدگی به آنان مهم‌ترین اولویت است.
• دقت و سرعت، اساس کار پرستاری است تا آسیب جبران‌ناپذیری به بیمار وارد نشود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، پرستاران را سرمایه اجتماعی و قلب تپنده نظام سلامت کشور دانست و بر نقش حیاتی آن‌ها در بحران‌هایی نظیر کرونا و دوران دفاع مقدس تاکید کرد.

اقدامات و مطالبات برای بهبود وضعیت

مدیران دانشگاه علوم پزشکی شیراز از تلاش‌ها برای ارتقای جایگاه پرستاران و رفع مشکلات آن‌ها خبر داده‌اند:

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز تاکید کرد که جامعه درمان بدون حضور فعال و خستگی‌ناپذیر پرستاران قادر به ادامه خدمت نیست و جامعه باید بیش از پیش قدردان این قشر باشد.

ضرورت اقدام عملی

در آستانه روز پرستار، تصویر دوگانه‌ای از این قشر نمایان است: ایثار و فداکاری مثال‌زدنی در کنار فرسایشی خاموش ناشی از کمبود نیرو، فشار کاری و معیشت دشوار. قدردانی واقعی از پرستاران نیازمند عزمی جدی و اقدام عملی برای حل مسائل ساختاری این حرفه است. بهبود شرایط کاری، تامین رفاه مالی، توجه به سلامت روان و بازتعریف جایگاه اجتماعی پرستاران، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ سرمایه‌های انسانی نظام سلامت است.