آغاز طرح هزار میلیارد تومانی تبدیل ۷۰۰ هزار تن ضایعات موز زرآباد به الیاف و خمیر کاغذ

استان سیستان و بلوچستان، با برخورداری از ویژگی‌های اقلیمی منحصربه‌فرد و موقعیت جغرافیایی راهبردی، به یکی از قطب‌های اصلی تولید محصولات کشاورزی گرمسیری، به‌ویژه موز، در کشور تبدیل شده است. این تولیدات نقش مهمی در اقتصاد محلی، اشتغال‌زایی و تأمین نیاز بازار داخلی ایفا می‌کنند.

بر اساس آمار، حدود ۱۳ هزار هکتار از باغات جنوب این استان، شامل شهرستان‌های زرآباد، دشتیاری، سرباز، کنارک و چابهار، به کشت موز اختصاص یافته است. از این میزان، ۱۱ هزار و ۳۹۰ هکتار بارور هستند و پیش‌بینی می‌شود امسال حدود ۳۴۲ هزار تُن موز برداشت و روانه بازار مصرف شود.

چالش بزرگ پسماندهای موز در زرآباد

شهرستان زرآباد، به‌عنوان یکی از قطب‌های تولید موز کشور، سالانه بیش از ۱۲۰ هزار تن موز برداشت می‌کند. با این حال، این حجم عظیم تولید، با چالش بزرگی به نام ضایعات و پسماند همراه است. مدیرعامل یک مرکز خدمات کشاورزی و دانش‌بنیان در این باره توضیح داد:

سالانه بیش از ۷۰۰ هزار تُن ضایعات و پسماند موز در باغات شهرستان زرآباد ایجاد می‌شود. انباشت این ضایعات در باغات، علاوه بر ایجاد مشکلات زیست‌محیطی و افزایش تولید دی‌اکسیدکربن، به شیوع آفت و بیماری‌های مختلف در مزارع منجر می‌شود. همچنین، عدم توجه به بازیافت این پسماندها تاکنون، در مواردی باعث بروز آتش‌سوزی نیز شده است.

تولید محصولات با ارزش افزوده بالا از ضایعات

در راستای مقابله با این چالش و تبدیل تهدید به فرصت، یک طرح نوآورانه برای بازیافت ضایعات موز شکل گرفته است. این مرکز دانش‌بنیان، پس از انجام مطالعات میدانی و استفاده از فناوری‌های نوین، به این نتیجه رسیده است که می‌توان از پسماندهای موز، محصولات با ارزش اقتصادی بالا تولید کرد:

• الیاف طبیعی: برای مصارف صنعتی و نساجی.
• خمیر کاغذ: ماده اولیه برای تولید کاغذ.
• ظروف بسته‌بندی مواد غذایی: جایگزینی سازگار با محیط زیست.
• سوخت اتانول: یک منبع انرژی تجدیدپذیر.

این محصولات می‌توانند زمینه اشتغال و درآمد پایدار را برای کشاورزان منطقه فراهم آورند.

سرمایه‌گذاری هزار میلیارد تومانی و منافع اقتصادی

این طرح با امضای تفاهم‌نامه‌ای بلندمدت با کشاورزان زرآباد و با حمایت دولت، به‌زودی در باغات این شهرستان آغاز خواهد شد. جزئیات اقتصادی این پروژه به شرح زیر است:

• سرمایه‌گذاری اولیه: یک‌هزار میلیارد تومان.
• منافع اقتصادی پیش‌بینی‌شده برای منطقه: بیش از ۲ هزار میلیارد تومان.
• تولید الیاف مرغوب: پیش‌بینی می‌شود سالانه ۹ هزار تن الیاف مرغوب با غنای ۸۵ درصد از محل بازیافت ضایعات موز تولید شود.

اجرای این پروژه امید می‌رود که منجر به رونق تولید و تبدیل ضایعات به سرمایه در منطقه زرآباد شود. زرآباد با حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت، در نوار ساحلی مکران در جنوب سیستان و بلوچستان واقع شده است.