افزایش نرخ مؤثر وام‌های قرض‌الحسنه تا ۱۰۰ درصد در بازار ثانویه

افزایش نرخ مؤثر در بازار ثانویه

انواع مختلف وام‌ها، از جمله وام ازدواج، وام مسکن، و تسهیلات ارائه‌شده توسط فین‌تک‌ها و پلتفرم‌های تأمین مالی جمعی، پس از ورود به بازار ثانویه، با نرخ مؤثر بسیار بالاتری معامله می‌شوند. این پدیده نشان‌دهنده وجود تقاضای بالا و همچنین هزینه‌های پنهان یا غیرمستقیم برای دریافت‌کنندگان واقعی تسهیلات است.

این یعنی وام‌هایی که از نظر کارمزد به‌ظاهر ارزان هستند، می‌توانند برای سرمایه‌گذاری گزینه مناسبی نباشند، هرچند این مسئله، برای نیازهای فوری خانوار متفاوت است.

نمونه‌های عینی از نرخ‌های نجومی

برای درک بهتر این تفاوت، می‌توان به یک مثال مشخص اشاره کرد:

• یک وام قرض‌الحسنه به مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان با کارمزد رسمی ۴ درصد.
• این وام در سال گذشته در بازار ثانویه به مبلغ ۲۲ میلیون تومان معامله شده است.

این معامله نشان می‌دهد که نرخ مؤثر واقعی این وام، نزدیک به ۶۵ درصد بوده است. این نرخ، فاصله بسیار زیادی با کارمزد ۴ درصدی اعلامی دارد و جذابیت ظاهری وام را از بین می‌برد.

تأثیر «خواب پول» بر نرخ مؤثر

یکی از عوامل کلیدی که نرخ مؤثر وام‌ها را به شدت افزایش می‌دهد، مدت زمان بلوکه شدن پول یا اصطلاحاً «خواب پول» است. در برخی موارد، به دلیل این عامل، نرخ مؤثر وام‌ها می‌تواند حتی تا ۱۰۰ درصد نیز برسد.

این نرخ‌های بالا، وام‌های کم‌کارمزد را به گزینه‌ای نامناسب برای سرمایه‌گذاری تبدیل می‌کند. با این حال، برای خانوارهایی که نیازهای فوری و ضروری دارند، این تسهیلات همچنان می‌توانند راهگشا باشند، هرچند با هزینه‌ای بسیار بالاتر از آنچه در ظاهر به نظر می‌رسد.