انتقاد عضو کمیسیون کشاورزی از مدیریت آب: توسعه شهری و سدسازی اکوسیستم‌ها را تغییر داد

اصول مدیریت علمی آب؛ توجه به یکپارچگی حوضه آبریز

یزدیان اظهار داشت که مفهوم «مدیریت علمی حوضه آبریز» ایجاب می‌کند که تمامی عوامل و ذی‌نفعان در بالادست و پایین‌دست یک سیستم آبی به‌صورت یکپارچه در نظر گرفته شوند و هرگونه تصمیم‌گیری باید با درک کامل از تأثیرات متقابل صورت پذیرد.

پیامدهای توسعه شهری و صنعتی بدون برنامه آب

عضو کمیسیون کشاورزی، توسعه شهری و صنعتی بدون در نظر گرفتن منابع آبی را مورد انتقاد قرار داد و گفت:

وقتی توسعه شهری می‌دهید و صنعت ایجاد می‌کنید، باید برای تأمین آب هم فکر می‌کردید، نه اینکه بگویید پایین‌دست برداشت می‌کند و شما باید بروید به فکر آب باشید.

وی با اشاره به تغییرات الگوی کشت در استان اصفهان، آمار قابل توجهی از کاهش سطح زیر کشت برنج ارائه کرد:

• قبلاً در استان اصفهان ۳۰ هزار هکتار برنج کاشته می‌شد.
• امروز این میزان به کمتر از ۲۰۰۰ هکتار رسیده است.
• این کاهش معادل تنها یک پانزدهم میزان کشت قبلی است.

نمونه‌های عینی از تغییرات اکوسیستم‌های آبی کشور

یزدیان برای روشن شدن ابعاد بحران، به دو نمونه مهم از اکوسیستم‌های آبی کشور، یعنی دریاچه ارومیه و تالاب شادگان، اشاره کرد.

فاجعه تغییر کشت در بالادست دریاچه ارومیه

وی با ذکر مثالی از دریاچه ارومیه، به اشتباهات مدیریتی در تغییر کاربری اراضی بالادست اشاره کرد. در گذشته، آب به دریاچه می‌رسید و درختان انگور در بالادست وجود داشتند. اما با تغییر الگوی کشت، وضعیت به شکل زیر درآمد:

• درختان انگور از بین رفتند.
• به‌جای آن درخت سیب کاشته شد.
• سطح زیر کشت سیب به‌جای یک هکتار، ده هکتار افزایش یافت.
• نتیجه این تغییرات، نرسیدن آب به پایین‌دست و تشدید بحران دریاچه است.

تأثیر سدسازی بر تالاب شادگان

یزدیان همچنین به وضعیت تالاب شادگان در استان خوزستان پرداخت و توضیح داد که این تالاب سال‌ها اکوسیستم طبیعی خود را با جریان آب حفظ کرده بود. اما ساخت سد‌های بزرگ در بالادست، چرخه طبیعی آب و حیات این تالاب را به‌طور کامل تغییر داده است. سدهای مؤثر در این تغییر شامل کارون ۳، کارون ۴ و گتوند هستند.