انتصاب چهره ضدفساد به مقام دوم ارتش چین؛ اخراج ۹ ژنرال ارشد به اتهام فساد مالی

در پی یکی از بزرگترین پاکسازی‌های علنی در رهبری نظامی چین، ژانگ شنگ‌مین، چهره برجسته مبارزه با فساد در ارتش، به مقام نایب‌رئیس دوم کمیسیون مرکزی نظامی و عملاً دومین فرمانده ارتش پس از شی جین‌پینگ منصوب شد. این انتصاب در حالی صورت می‌گیرد که ۹ ژنرال ارشد به اتهام جرائم مالی جدی از حزب کمونیست اخراج و برای محاکمه به دادگاه نظامی معرفی شده‌اند.

انتصاب چهره ضدفساد در رأس ارتش

ژانگ شنگ‌مین، یک کهنه‌سرباز ۶۷ ساله با ۴۷ سال سابقه خدمت، به سمت نایب‌رئیس دوم کمیسیون مرکزی نظامی جمهوری خلق چین منصوب شده است. این کمیسیون بالاترین نهاد نظامی کشور است که ریاست آن بر عهده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، و نایب‌رئیس اول آن ژانگ یوشیا است. با این انتصاب، ژانگ شنگ‌مین به سومین مقام ارشد در این نهاد تبدیل می‌شود.

وی پیش از این، سمت معاون دبیر نهاد مبارزه با فساد کمیسیون مرکزی نظامی را برعهده داشت و ژنرالی در نیروی موشکی ارتش آزادی‌بخش خلق محسوب می‌شود. انتصاب نایب‌رئیس دوم پس از نشست چهار روزه کمیته مرکزی حزب کمونیست اعلام شد.

بزرگترین پاکسازی علنی در رهبری نظامی

حزب کمونیست چین هفته گذشته یکی از بزرگ‌ترین پاکسازی‌های علنی خود را در ارتش انجام داد. وزارت دفاع چین اعلام کرد که ۹ ژنرال تعلیق و از حزب اخراج شده‌اند. این افراد مظنون به جرائم مالی جدی هستند و تقریباً همگی ژنرال‌های سه‌ستاره و اعضای کمیته مرکزی حزب بودند.

در بیانیه وزارت دفاع چین تاکید شده است که این افراد «به‌شدت انضباط حزبی را نقض کرده‌اند و مظنون به جرائم اداری جدی هستند که شامل مبالغ بسیار کلان، با ماهیتی فوق‌العاده جدی و پیامدهایی بسیار زیان‌بار است.» همچنین اعلام شد که این افراد در دادگاه نظامی محاکمه خواهند شد و مجازات آن‌ها «دستاوردی مهم در کارزار مبارزه با فساد حزب و ارتش» محسوب می‌شود.

برکناری مقامات ارشد نظامی

تاثیرگذارترین فرد در میان برکنارشدگان، هه ویدونگ، نایب‌رئیس اول کمیسیون مرکزی نظامی و دومین فرمانده ارتش پس از شی جین‌پینگ بود. غیبت طولانی‌مدت او از ماه مارس گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال تحقیقات در مورد وی برانگیخته بود. او همچنین نخستین عضو فعلی دفتر سیاسی حزب کمونیست، بالاترین نهاد تصمیم‌گیری حزب، است که تحت تحقیق قرار می‌گیرد.

علاوه بر او، افراد زیر نیز از سمت‌های خود برکنار شدند:

• میائو هوا، رئیس اداره امور سیاسی شورای مرکزی نظامی
• هه هونگ‌جون، معاون رئیس اداره امور سیاسی کمیسیون مرکزی نظامی
• وانگ شیوبین، معاون اول رئیس مرکز فرماندهی مشترک کمیسیون مرکزی نظامی
• لین شیانگ‌یانگ، فرمانده فرماندهی رزمی منطقه شرقی
• چین شوتونگ، کمیسر سیاسی نیروهای زمینی
• یوان هوآژی، کمیسر سیاسی نیروی دریایی
• وانگ هوبین، فرمانده نیروهای موشکی
• وانگ چونینگ، فرمانده نیروی پلیس مسلح خلق

انگیزه‌های سیاسی و همزمانی با اجلاس حزب

تحلیلگران معتقدند که این پاکسازی‌ها ممکن است انگیزه‌های سیاسی داشته باشد و همزمان با آغاز اجلاس عمومی حزب انجام شد. کمیسیون مرکزی نظامی ماه‌ها پیش، در ماه ژوئیه، با انتشار دستورالعمل‌های جدیدی که خواستار حذف «تاثیرات سمی» در ارتش و ایجاد «قوانین آهنین» بود، نشانه‌هایی از آغاز این کارزار را بروز داده بود.

این رویدادها در حالی رخ می‌دهد که مقام‌های غیرنظامی نیز سرنوشتی مشابه با ارتشیان داشته‌اند؛ از جمله ناپدید شدن چین گانگ، وزیر خارجه، در سال ۲۰۲۳ و احتمال بازداشت لیو جیان‌چائو، رئیس اداره بین‌الملل کمیته مرکزی حزب کمونیست.

نیل توماس، کارشناس سیاست چین، می‌گوید: «از نگاه شی جین‌پینگ، حذف کادرهای فاسد یا بدون وفاداری نوعی 'انقلاب درونی' برای حزب است؛ اقدامی ضروری برای تبدیل شدن به سازمانی پاک، منضبط و کارآمد که بتواند به‌طور نامحدود حکومت کند.»

مصوبات اجلاس کمیته مرکزی

اجلاس کمیته مرکزی حزب روز پنج‌شنبه به پایان رسید و در آن طرح پنج‌ساله جدیدی تصویب شد. این سند راهبردی، اولویت‌های توسعه کشور را ترسیم می‌کند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• تاکید بر «خودکفایی علمی و فناورانه» به عنوان هدف کلیدی در برابر محدودیت‌های خارجی بر دسترسی به تراشه‌های رایانه‌ای و نرم‌افزارهای پیشرفته.
• «تسریع گذار سبز» و مدرن‌سازی دفاعی.
• تحریک مصرف داخلی برای جبران کاهش درآمد صادراتی در فضای ناپایدار سیاسی جهانی.

سوابق پاکسازی‌های اخیر

اگرچه این مورد بزرگترین پاکسازی اخیر است، اما تنها مورد نبوده است. پیش از این نیز وزرای دفاع پیشین، وی فنگ‌هه و لی شانگ‌فو، از مقام‌های خود برکنار شده بودند. همچنین ژنرال‌های ارشد نیروهای موشکی نیز از سمت‌های خود کنار گذاشته شدند که یکی از آن‌ها، وانگ هوبین، اکنون از حزب نیز اخراج شده است.