F-22 بازنشسته شد؛ F-35 با چالش ۲ تریلیون دلاری و نسل ششم چین روبروست

چرا F-22 از خط تولید خارج شد؟

یکی از اصلی‌ترین دلایل توقف تولید جنگنده F-22، هزینه‌های گزاف آن بوده است. بر اساس گزارش‌ها، ازسرگیری تولید این جنگنده، هزینه‌ای بالغ بر ۵۰ میلیارد دلار را برای ساخت تنها ۱۹۴ فروند هواپیمای جدید در پی خواهد داشت. علاوه بر این، جت‌های F-22 موجود نیز با چالش‌های جدی در زمینه نگهداری و قابلیت اطمینان روبرو هستند که به شدت هزینه‌های عملیاتی آنها را افزایش می‌دهد.

اگرچه F-22 در زمان خود یک جنگنده قدرتمند محسوب می‌شد، اما ظهور جنگنده‌های توانمندتر، آن را به حاشیه رانده است. حتی سرمایه‌گذاری هنگفت ۱۱ میلیارد دلاری نیروی هوایی برای ارتقای این جنگنده، در برابر نسل جدیدی از جنگنده‌های رادارگریز، از جمله J-20 چین و دیگر برنامه‌های مشابه در سراسر جهان، چندان موثر نبوده است. با توجه به این واقعیت که نسل ششم جنگنده‌ها نیز در حال توسعه هستند، F-22 به زودی به موزه‌ای از فناوری تبدیل خواهد شد.

F-35: جایگزین پرهزینه و چندمنظوره

معرفی و قابلیت‌های F-35

از سوی دیگر، جنگنده اف ۳۵ (Lockheed Martin F-35 Lightning II) به عنوان یک جنگنده چندمنظوره با قابلیت‌های پنهانکاری بالا، جایگزین اصلی F-22 مطرح شده است. این جنگنده که به طور رسمی با نام لاکهید مارتین اف ۳۵ لایتنینگ II شناخته می‌شود، از سال ۲۰۱۵ به عنوان یک ابزار قدرتمند برای انجام ماموریت‌های جنگی، نظارتی و اطلاعاتی به خدمت نیروی هوایی درآمد.

F-35 با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، به یکی از پیشرفته‌ترین هواپیماهای جنگی جهان تبدیل شده است. این فناوری‌ها شامل موارد زیر است:

• رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال (AESA)
• سیستم‌های هدف‌یابی پیشرفته
• قابلیت‌های پنهانکاری (Stealth) بالا
• توانایی انجام ماموریت‌های جنگی، نظارتی و اطلاعاتی

هزینه‌های نجومی برنامه F-35

در حال حاضر نیروی هوایی آمریکا، ۶۰۰ فروند از این جنگنده را در اختیار دارد و قصد دارد ناوگان خود را به ۱۸۰۰ فروند افزایش دهد. با این حال، این قدرت و قابلیت‌ها، هزینه‌ای گزاف را به دنبال داشته است.

برآورد می‌شود که تا سال ۲۰۸۸، برنامه F-35 بالغ بر ۲ تریلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت.

تهدید نسل ششم و آینده مبهم F-35

با وجود برتری کنونی F-35، برای حفظ این برتری در میدان نبرد، ارتقاء مداوم این جنگنده امری حیاتی است. اما این تلاش با چالش‌های جدی روبروست که مهم‌ترین آن‌ها، احتمال توسعه یک جنگنده نسل ششم توسط چین است.

این جنگنده نسل ششم چینی، قابلیت‌های بی‌نظیری از جمله عبور از جو زمین و حمله به اهداف از فضا را دارا خواهد بود. پیش‌بینی می‌شود که این جنگنده تا اواخر دهه ۲۰۳۰ عملیاتی شود و این امر، آینده F-35 را با ابهاماتی جدی مواجه ساخته است.