⚠️ مسمومیت دارویی شایع‌ترین نوع مسمومیت در کشور؛ توصیه‌های حیاتی برای مصرف ایمن دارو

خطرات مصرف خودسرانه و آمار جهانی

شایع‌ترین علت بروز مسمومیت در جهان، مصرف داروها بیش از مقادیر درمانی است. در ایران نیز بخش قابل‌توجهی از موارد ثبت‌شده در مراکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم، به مسمومیت دارویی مربوط می‌شود. مصرف داروها بدون تجویز پزشک می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد.

اهمیت نگهداری ایمن داروها در منزل

دهان شایع‌ترین مسیر ورود سموم به بدن است. از این‌ رو، رعایت نکات زیر برای نگهداری داروها ضروری است:

• داروها باید دور از دید و دسترس کودکان نگهداری شوند.
• محل نگهداری باید در ارتفاع بالا و داخل کمدهای مجهز به قفل باشد.
• داروهای بیماران افسرده یا افرادی که سابقه اقدام به خودکشی دارند، باید با دقت و دور از دسترس آن‌ها نگهداری شود.

نکات حیاتی در مصرف دارو برای کودکان و سالمندان

مصرف دارو در کودکان

والدین باید مراقب باشند تا در هنگام بیماری کودکان، داروی تکراری به آن‌ها داده نشود. داروی تب‌بر مانند استامینوفن باید تنها بر اساس سن و وزن کودک و با مشورت پزشک یا داروساز مصرف شود، زیرا مصرف بیش‌ازحد این دارو می‌تواند موجب آسیب کبدی شود.

مصرف دارو در سالمندان

نظارت خانواده‌ها بر مصرف دارو در سالمندان بسیار حیاتی است. عواملی چون فراموشی، تشابه ظاهری داروها یا ناتوانی در خواندن برچسب‌ها، از دلایل تکرار مصرف دارو در این گروه سنی است. توصیه می‌شود:

• مصرف داروها یادداشت شود.
• از جعبه‌های تقسیم‌بندی‌شده برای نظم‌دهی به مصرف استفاده شود.

همچنین، مصرف بی‌رویه داروهای مسکن، استامینوفن یا داروهای اعصاب و روان می‌تواند موجب تخریب کبد و کلیه یا بروز مسمومیت‌های شدید شود.

اقدامات لازم در مواجهه با فرد مسموم

در صورت مشاهده بسته‌های داروی مصرف‌شده در کنار فرد بی‌هوش، از القای استفراغ خودداری کرده و بسته‌های دارویی را همراه بیمار به بیمارستان ببرید. حفظ خونسردی در این شرایط بسیار مهم است.

در موارد مسمومیت، تماس فوری با مراکز زیر ضروری است:

• شماره ۱۹۰ (مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم، داخلی ۳، کد ۲)
• اورژانس ۱۱۵

مدت زمان مجاز مصرف شربت‌ها و قطره‌ها

بسیاری از شربت‌های دارویی، بعد از باز شدن درب آن، تنها برای مدت محدودی قابل استفاده هستند. مصرف باقی‌مانده دارو بعد از مدت مجاز، به دلیل خطر آلودگی میکروبی، کاهش اثربخشی دارو یا تبدیل دارو به مواد سمی، سلامت فرد را به خطر می‌اندازد.

هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها

هفته اول آبان‌ماه به عنوان هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها نام‌گذاری شده است. هدف از اجرای برنامه‌های این هفته، افزایش آگاهی عمومی در خصوص مصرف ایمن داروها و کاهش بروز مسمومیت‌های دارویی و شیمیایی در جامعه است. متخصصان داروسازی بالینی تأکید می‌کنند که رعایت توصیه‌های پزشکان و داروسازان، پرهیز از مصرف خودسرانه و نگهداری صحیح داروها، مهم‌ترین راهکارها برای پیشگیری از این حوادث است.