خبر کامل
کشف ابرزمین GJ 251c؛ بهترین کاندیدای نزدیک برای جستجوی حیات فرازمینی
یک سیاره‌ی فراخورشیدی که به‌تازگی کشف شده، توجه جامعه‌ی علمی را به خود جلب کرده است و ممکن است یکی از بهترین جهان‌های بیگانه‌ای باشد که تاکنون برای جست‌وجوی نشانه‌های حیات فرازمینی یافته‌ایم. این سیاره که تنها ۱۸ سال نوری با زمین فاصله دارد، GJ 251c نامیده می‌شود و حداقل جرمی معادل ۳.۸۴ برابر زمین دارد. هیجان‌انگیزترین ویژگی آن، قرارگیری دقیق در منطقه‌ی قابل‌سکونت ستاره‌اش است.
GJ 251c: همسایه‌ای در منطقه گلدی‌لاکس
GJ 251c در فاصله‌ای از ستاره‌ی خود می‌چرخد که نه آن‌قدر نزدیک است که داغ و غیرقابل‌زیست باشد، و نه آن‌قدر دور که یخ‌زده و مرده باشد. این محدوده که به «منطقه‌ی گلدی‌لاکس» یا منطقه‌ی قابل‌سکونت معروف است، شرایط لازم برای وجود آب مایع را فراهم می‌کند.
این سیاره در منطقه‌ی قابل‌سکونت قرار دارد؛ فاصله‌ای که در آن آب مایع می‌تواند روی سطح سیاره وجود داشته باشد، اگر جوّ مناسبی داشته باشد.
سورات ماهادوان، اخترشناس دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا
پل رابرتسون، اخترشناس دانشگاه کالیفرنیا در ایرواین، نزدیکی این سیاره را یک مزیت بزرگ می‌داند:
آنچه [GJ 251c] را به‌ویژه ارزشمند می‌کند این است که ستاره‌ی میزبانش بسیار نزدیک است – تنها حدود ۱۸ سال نوری فاصله دارد. از دیدگاه کیهانی، تقریباً همسایه‌ی دیواربه‌دیوار ماست.
معیارهای کلیدی برای جستجوی حیات
اگرچه دانشمندان هنوز در حال کشف ترکیب دقیق عوامل و شرایطی هستند که باعث پیدایش حیات در یک سیاره می‌شود، اما دو ویژگی کلیدی برای بررسی کاندیداهای حیات وجود دارد:
- سنگی بودن ترکیب سیاره: مشابه زمین، زیرا تنها جهان شناخته‌شده‌ای که میزبان حیات است سیاره‌ی ماست.
- قرار داشتن در فاصله‌ای مناسب از ستاره: به‌گونه‌ای که دما در آن محدوده اجازه‌ی وجود آب مایع – که به آن «حلال حیات» می‌گویند – را بدهد.
در میان هزاران سیاره‌ی فراخورشیدی کشف‌شده تا امروز، تعداد اندکی دارای هر دو ویژگی هستند. از این رو، یافتن سیاره‌ای که نه‌تنها این شرایط را دارد، بلکه به اندازه‌ی کافی به ما نزدیک است، گنجی علمی محسوب می‌شود.
ستاره میزبان و ویژگی‌های مداری
GJ 251c به دور ستاره‌ای به نام GJ 251 می‌چرخد؛ یک کوتوله‌ی سرخ که تنها حدود یک‌سوم جرم و قطر خورشید را دارد. از آنجا که این ستاره کوچک‌تر و خنک‌تر از خورشید است، منطقه‌ی قابل‌سکونت آن بسیار نزدیک‌تر از منطقه‌ی مشابه در منظومه‌ی شمسی قرار دارد.
این ستاره پیش‌تر به‌عنوان میزبان یک سیاره‌ی فراخورشیدی دیگر به نام GJ 251b شناخته شده بود؛ یک ابرزمین با جرمی حدود ۳.۸۵ برابر زمین و دوره‌ی مداری ۱۴.۲ روزه که به دلیل نزدیکی بیش از حد به ستاره‌اش، غیرقابل‌سکونت است.
تیمی از اخترشناسان به سرپرستی کوری بیرد، با استفاده از بیش از ۲۰ سال داده‌ی مشاهده‌ای و انجام مشاهدات جدید با وضوح بالاتر، حرکت‌های بسیار جزئی ستاره را که بر اثر کشش گرانشی سیارات اطرافش ایجاد می‌شود، بررسی کردند. این بررسی‌ها منجر به کشف سیگنال یک دنیای دوم شد؛ سیاره‌ای با دوره‌ی مداری ۵۳.۶ روزه که درست در منطقه‌ی قابل‌سکونت ستاره قرار دارد.
رازهای ناشناخته و نیاز به نسل بعدی تلسکوپ‌ها
در حال حاضر اطلاعات ما از GJ 251c بسیار محدود است. کشش گرانشی آن بر ستاره‌اش به ما اجازه داده جرم تقریبی‌اش را محاسبه کنیم، اما چون این سیاره از دید ما از برابر ستاره‌اش عبور نمی‌کند، قطر و ویژگی‌های سطحی یا جوی آن ناشناخته است.
پژوهشگران باور دارند که این جهان هدفی عالی برای مشاهدات بعدی به‌شمار می‌آید و می‌تواند در آینده در چارچوب پروژه‌های تصویربرداری مستقیم قابل شناسایی باشد. در این پروژه‌ها، اخترشناسان به‌جای بررسی اثرات غیرمستقیم سیاره بر نور ستاره، خودِ سیاره را مستقیماً مشاهده می‌کنند.
ما با این سامانه در مرز توان فناوری و روش‌های تحلیلی قرار داریم. برای مشاهده‌ی مستقیم این کاندیدا به نسل بعدی تلسکوپ‌ها نیاز داریم، اما چیزی که هم‌زمان به آن نیاز داریم، سرمایه‌گذاری گسترده‌ی جامعه‌ی علمی است.
کوری بیرد، سرپرست تیم پژوهشی
ماهادوان نیز با ابراز امیدواری به آینده می‌گوید: «اگرچه هنوز نمی‌توانیم وجود جو یا نشانه‌های حیات را روی GJ 251c تأیید کنیم، اما این سیاره هدفی بسیار امیدوارکننده برای اکتشافات آینده است. ما کشفی هیجان‌انگیز انجام داده‌ایم، اما هنوز چیزهای زیادی برای آموختن درباره‌ی این جهان در پیش است.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
