اتهام مصر به اتیوپی: سد النهضه «سیل ساختگی» ایجاد کرد و مذاکرات به بن‌بست رسید

انتقاد از مدیریت «غیرقانونی» سد النهضه

وزیر آبیاری مصر، مدیریت سد النهضه را «سردرگمی، بی‌انضباطی و یکجانبه‌گرایی» توصیف کرد و تأکید نمود که این وضعیت تأثیرات منفی زیادی بر سودان داشته است. وی اشاره کرد که طغیان طبیعی رود نیل معمولاً در ماه آگوست و فصل کشاورزی در سپتامبر آغاز می‌شود، اما شرایط امسال کاملاً غافلگیرکننده بود.

اتهام ذخیره‌سازی غیرمعمول و رهاسازی اضطراری

سویلم فاش کرد که اتیوپی مقادیر زیادی آب را به صورت غیرمعمول ذخیره کرده بود که این امر منجر به سرریز شدن آب شد. به گفته وی، هدف از این اقدام، استفاده رسانه‌ای از تصاویر سرریز آب در روز افتتاح سد در تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۲۵ (۱۸ شهریور) بوده است.

اتیوپی پس از افتتاح سد، احساس کرد در باتلاق گرفتار شده و نتوانست وضع را تحمل کند، زیرا سرریز اضطراری آب فقط در مواقع اضطراری پیش می‌آید. به همین دلیل، اتیوپی به رهاسازی مقادیر زیاد آب در اواخر سپتامبر و اوایل اکتبر روی آورد.

این رهاسازی ناگهانی آب برای سودان که تصور می‌کرد دوره سیل طبیعی به پایان رسیده، کاملاً غیرمنتظره بود. این در حالی است که اتیوپی طی ۱۰ سال مدعی بود سد النهضه جریان آب را تنظیم کرده و هرگز سیلی رخ نخواهد داد، اما در عمل، یک سیل ساختگی جاری شد.

خسارات وارده به سودان و واکنش مصر

وزیر مصری تصریح کرد که اتیوپی به دلیل خطراتی که سد النهضه را تهدید می‌کرد، مجبور به رهاسازی بخش زیادی از آب شد. این اقدام خطر بزرگی برای سد «الروصیرص» سودان ایجاد کرد و زمین‌های زراعی کشاورزان سودانی که پس از پایان دوره سیل طبیعی در اواخر آگوست شروع به کشت کرده بودند، زیر آب رفت و خسارت‌های زیادی به بار آورد.

در واکنش به این اقدامات، مصر نیز برای آمادگی در برابر وقوع سیل جدید، مقادیری از آب سد «العالی» (آسوان) را رها کرد که باعث افزایش سطح آب نیل و زیر آب رفتن برخی زمین‌های اطراف شد.

بن‌بست مذاکرات و موضع قاهره

در همین راستا، «بدر عبدالعاطی»، وزیر خارجه مصر، نیز چند روز پیش اعلام کرد که مذاکرات پیرامون سد النهضه به بن‌بست کامل رسیده است. وی دلیل این شکست را اتخاذ سیاست یکجانبه‌گرایی و لجاجت آدیس آبابا دانست.

• دلیل شکست مذاکرات: لجاجت اتیوپی و امتناع از رعایت قوانین بین‌المللی.
• موضع قاهره: مصر حق کامل خود را برای اتخاذ اقدامات لازم جهت حفاظت از امنیت آبی خود محفوظ می‌دارد.

سد النهضه: ابعاد فنی و اعتراض بین‌المللی

تنش دیپلماتیک میان دو کشور از شهریورماه ۱۴۰۴ و در پی افتتاح سد النهضه بر روی رودخانه نیل و اختلاف نظر کشورهای حوضه این رودخانه درباره سهم آبی خود، بالا گرفته است.

دولت مصر پیش از این نیز به افتتاح سد بزرگ النهضه اعتراض کرده و در نامه‌ای رسمی به شورای امنیت سازمان ملل، این اقدام اتیوپی را «یکجانبه» و ناقض قوانین بین‌المللی خوانده بود.