طرح جدید اتحادیه اروپا برای کاهش وابستگی به چین؛ جنجال در آلمان بر سر سفر لغو شده

ابتکار «RESourceEU»؛ راهکار اروپا برای تنوع منابع

اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، ضمن اعلام این خبر در کنفرانسی در برلین، هدف اصلی این طرح را «تضمین دسترسی به منابع جایگزین مواد اولیه حیاتی برای صنعت اروپایی در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت» عنوان کرد.

پروژه جدید که «RESourceEU» نام دارد، از نظر ساختاری مشابه طرح «REPowerEU» است که اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۲ و پس از حمله روسیه به اوکراین، برای کاهش وابستگی خود به انرژی روسیه تدوین کرده بود.

انتقاد از محدودیت‌های صادراتی چین

فون در لاین به شدت از محدودیت‌های صادراتی گسترده‌ای که پکن در تاریخ ۹ اکتبر بر عناصر خاکی کمیاب و مواد باتری اعمال کرد، انتقاد کرد. وی هشدار داد که این محدودیت‌ها پیامدهای عظیمی برای صنایع کلیدی اروپا از جمله خودروسازی، دفاعی، هوافضا، تراشه‌های هوش مصنوعی و مراکز داده خواهد داشت.

این مقام اروپایی تاکید کرد: «با توجه به اینکه بیش از ۹۰ درصد مصرف ما از آهنرباهای عناصر خاکی کمیاب از واردات از چین حاصل می‌شود، می‌توان خطرات آن را برای اروپا و مهم‌ترین بخش‌های صنعتی استراتژیک آن مشاهده کرد.»

تحلیلگران غربی این محدودیت‌های تشدید شده توسط چین را واکنشی به تعرفه‌های تجاری اعمال شده از سوی ایالات متحده می‌دانند. اتحادیه اروپا سال‌هاست که برای کاهش وابستگی خود به مواد معدنی مورد نیاز برای انتقال انرژی، بخش دفاعی و تولید خودروهای برقی تلاش می‌کند.

استراتژی جایگزینی و همکاری‌های جدید

طبق طرح «RESourceEU»، اتحادیه اروپا قصد دارد همکاری‌های خود را با کشورهای زیر تسریع کند:

• استرالیا
• کانادا
• شیلی
• گرینلند
• قزاقستان
• ازبکستان
• اوکراین

رئیس کمیسیون اروپا افزود: «ما بر همه چیز از خرید مشترک گرفته تا ذخیره‌سازی تمرکز خواهیم کرد. همچنین، سرمایه‌گذاری در پروژه‌های استراتژیک برای تولید و فرآوری مواد اولیه حیاتی را در داخل اتحادیه اروپا ترویج خواهیم داد.»

وی در پایان تاکید کرد که در کوتاه‌مدت، تمرکز بر یافتن راه‌حل‌ها با شرکای چینی است، اما اتحادیه اروپا آماده است تا در صورت لزوم، از تمام ابزارهای موجود برای پاسخگویی استفاده کند.

تنش‌های سیاسی در آلمان بر سر روابط با پکن

همزمان با اعلام طرح جدید اروپا، تعویق سفر یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان به چین، بحثی جدی را در ائتلاف دولتی آلمان در مورد سیاست صحیح در قبال این کشور برانگیخته است.

اختلاف نظر در دولت ائتلافی

آدیس احمدوویچ، سخنگوی سیاست خارجی حزب دولتی سوسیال دموکرات، از تعویق این سفر انتقاد کرد و خواستار تغییر رویه شد. وی لغو سفر در آخرین لحظه را «نشانه خوبی برای بهبود روابط متشنج آلمان و چین» ندانست و بر اهمیت گفتگوی مستقیم در مرحله تنش جهانی تاکید کرد.

احمدوویچ همچنین با اشاره به مشکلات تأمین عناصر خاکی کمیاب و تراشه برای اقتصاد آلمان و اروپا، خواستار بازنگری در استراتژی آلمان در قبال چین و تمرکز بر «سیاست خارجی فعال و استراتژیک» شد.

در مقابل، یورگن هاردت، سخنگوی سیاست خارجی گروه پارلمانی احزاب دولتی متحد مسیحی، از تصمیم وزیر خارجه حمایت کرد. وی اظهار داشت که طرف چینی پیشنهاد سفر با هیئت تجاری را رد کرده و تصمیم وادفول درست بوده است.

هاردت افزود: «آلمان همچنان برای روابط خوب با پکن، البته منصفانه و با شرایط برابر، ارزش قائل است. اما با افزایش محدودیت‌های صادراتی بر عناصر خاکی کمیاب، چین عمداً سعی می‌کند از سیاست تجاری به عنوان وسیله‌ای برای فشار استفاده کند.»

دلایل لغو سفر وزیر خارجه آلمان

وزارت خارجه آلمان روز جمعه اعلام کرد که سفر از پیش برنامه‌ریزی شده وزیر خارجه به چین به دلیل برخی موضع‌گیری‌های پکن لغو شده است. دلیل اصلی این لغو آن بود که طرف چینی تنها اجازه دیدار وزیر خارجه با همتای چینی خود را داده و دیدار دیگری را تأیید نکرده بود.