خبر کامل
تحلیل مدل‌های چین، آلمان و کره‌جنوبی برای صادرات دانش‌بنیان و ارائه ۵ راهکار کلیدی
در دنیای پیچیده و رقابتی امروز، رساندن عرضه به تقاضا، به‌ویژه در حوزه کسب‌وکارهای نوآورانه و فناوری‌محور، نیازمند راهبردهای نوین و به‌روزرسانی رویکردهای صادراتی است. برخلاف بازارهای سنتی، بنگاه‌های نوآور در مسیر بین‌المللی‌شدن با چالش‌های جدی نظیر کمبود توان فنی و مالی داخلی برای دستیابی به بازارهای خارجی و شرکای بین‌المللی مواجه هستند.
ضرورت بازنگری در راهبردهای صادراتی
بر اساس رویکرد «قابلیت‌های پویا» که در سال ۲۰۰۷ مطرح شد، بقا و توسعه بنگاه‌ها در محیط‌های متغیر، منوط به کسب سه دسته از قابلیت‌های کلیدی است. این قابلیت‌ها به شرکت‌ها امکان می‌دهند تا با شرایط جدید انطباق یابند و از فرصت‌های موجود بهره‌برداری کنند.
سه قابلیت کلیدی برای بقای بنگاه‌ها:
- شناسایی فرصت‌ها و تهدیدها: توانایی درک و پیش‌بینی تغییرات محیطی.
- بهره‌برداری از فرصت‌ها: بسیج منابع داخلی برای استفاده مؤثر از فرصت‌های شناسایی‌شده.
- بازسازی ساختارها: انطباق ساختار سازمانی با شرایط جدید و پویای بازار.
کشورها برای حمایت از بین‌المللی‌سازی کسب‌وکارهای دانشی، سیاست‌های حمایتی را اتخاذ کرده‌اند که عواملی چون شناسایی و بهره‌برداری از فرصت‌ها، ایجاد نهادهای واسط متناسب با شرایط داخلی و اطمینان از پایداری را در نظر می‌گیرد. توافقات دوجانبه نیز بر پایه اصل عمل متقابل شکل می‌گیرند؛ به این صورت که طرف اول متعهد به تأمین نیازی از طرف دوم شده و در مقابل به دسترسی یا منفعتی دست می‌یابد.
مقایسه رویکردهای بین‌المللی‌سازی در سه کشور پیشرو
برای درک بهتر راهبردهای موفق در حوزه صادرات فناوری، می‌توان رویکردهای اتخاذ شده توسط سه کشور چین، آلمان و کره‌جنوبی را در زمینه بین‌المللی‌سازی شرکت‌های دانش‌بنیان مورد تحلیل قرار داد. این سه کشور به دلیل مدل‌های متمایز خود در فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم، به عنوان نمونه‌های مطالعاتی انتخاب شده‌اند.
مقایسه رویکرد سه کشور در فراهم‌سازی زیرساخت
| معیار و محور مقایسه | چین | آلمان | کره‌جنوبی |
|---|---|---|---|
| سال تاسیس | شرکت: ژوئیه ۲۰۱۴ پلتفرم اینومچ: (درون ساخت شرکت) | شبکه INTEC: از ۱۹۹۶؛ تحول به IraSME و هماهنگی تحت AiF تا پس از ۲۰۰۸ | مؤسسه فناوری پیشرفته: ۲۰۰۹؛ گسترش برنامه بین‌المللی از ۲۰۱۸ |
| ساختار سازمانی | زیرمجموعه مرکز ملی انتقال فناوری؛ شرکت خدماتی با جهت‌گیری بازار و پلتفرم | شبکه همگرا با دفاتر هماهنگی خارجی؛ هماهنگ‌شده توسط سازمان‌های غیردولتی/نیمه‌دولتی (AiF) | نهاد دولت‌محور و یکپارچه؛ ادغام ۶ مؤسسه پیشین |
| تمرکز عملیاتی | مدیریت بازارهای فناوری؛ توسعه پلتفرم عرضه/تقاضا؛ مدیریت داده و شبکه گسترده | رویدادها و نمایشگاه‌ها؛ جلسات مذاکره؛ فراخوان‌های پروژه‌ای و گزارش‌نگاری کشورها | سیاستگذاری راهبردی؛ نقشه راه فناوری؛ ارزیابی و مدیریت پروژه‌های حمایتی |
| ابزارها و فعالیت‌ها | پلتفرم دیجیتال (اینومچ)، بازارهای منطقه‌ای، شبکه‌سازی فرامرزی، خدمات داده‌ای | رویدادها (سالانه ~۱۷۵)، فراخوان‌های دوجانبه، دفاتر هماهنگی، گزارش‌گیری | برنامه‌های حمایتی ملی و فرامرزی، افزایش کمک مالی تا ~۱۰% برای پروژه‌های فرامرزی، ارزیابی و مدیریت پروژه |
| مقیاس | ۱۴۱۹۷ مدیر فناوری؛ همکاری با ~۴۰۰ نهاد در ۱۱ کشور؛ ۳۱ مرکز فرعی داخلی؛ ۲۶۰ آژانس خدماتی؛ >۲۰۰ کانال خارجی | سالانه ~۱۷۵ رویداد؛ ~۱۸,۰۰۰ شرکت‌کننده مجموع؛ ~۱,۵۰۰ مذاکرات حرفه‌ای حاصل | گسترش برنامه مرکزی از ۲۰۱۸ و افزایش کمک مالی فرامرزی تا ۱۰% |
تحلیل عملکرد صادرات فناوری بالا
چین با اتخاذ رویکرد بازارمحور و اولویت دادن به استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال، عملکرد چشمگیری داشته است. طبق آمار بانک جهانی در سال ۲۰۲۳، سهم صادرات کالاهای دارای فناوری بالا در چین به حدود ۲۶.۵۷ درصد از کل صادرات تولیدی این کشور رسیده است.
آلمان از مدل رویدادمحور بهره می‌برد و تمرکز خود را بر مذاکرات حرفه‌ای، راه‌اندازی نمایشگاه‌ها و ایجاد نهادهای تسهیل‌گر قرار داده است. سهم صادرات کالاهای فناوری بالای آلمان در همان سال، حدود ۱۷.۸۵ درصد گزارش شده است. اگرچه ساختار آلمان پایدار و مبتنی بر صنایع فناوری‌پایه است، اما سهم آن در مقایسه با چین و کره‌جنوبی پایین‌تر است.
کره‌جنوبی با مدل دولتی و یکپارچه، تمرکز بر سیاستگذاری راهبردی و حمایت مالی مستقیم، عملکردی برجسته در صادرات کالاهای فناوری بالا داشته است. شاخص ترکیبی صادرات متوسط و فناوری بالا در این کشور در سال ۲۰۲۲ حدود ۷۱.۸۷ درصد گزارش شده و مطالعات نشان می‌دهد که کره‌جنوبی در برخی دوره‌ها بیش از ۳۵ درصد از صادرات تولیدی خود را به کالاهای فناوری بالا اختصاص داده است.
پنج راهکار برجسته برای توسعه تجارت دانش‌بنیان
با تأمل در مدل‌های موفق جهانی، پنج راه‌حل برجسته برای کشورهایی که به دنبال تقویت بین‌المللی‌سازی کسب‌وکارهای دانش‌بنیان خود هستند، قابل اقتباس است. اثربخشی این راهکارها در گرو ایجاد انسجام میان پلتفرم، نهاد واسط و ابزارهای پشتیبانی است.
- طراحی پلتفرم هوشمند توسعه تجارت: ایجاد یک پلتفرم که نه تنها عرضه و تقاضا را پیوند دهد، بلکه شفافیت الگوریتمی، دسترسی برابر و ممیزی مستقل را نیز تضمین کند.
- تأسیس نهاد توسعه تجارت هماهنگ: ایجاد یک نهاد دولتی یا نیمه‌دولتی با وظیفه انسجام سیاستگذاری فناورانه، پشتیبانی پروژه‌ای و توسعه بازار خارجی.
- ارائه ابزارهای مالی و حقوقی تقویت‌شده: شامل گرنت صادرات فناوری، پروژه‌های مشترک بین‌المللی، تسهیلات بیمه‌ای و قراردادهای مبتنی بر عمل متقابل با تضمین‌های قراردادی.
- الزام به سنجه‌سازی خروجی: تبدیل سنجه‌سازی نتایج (مانند تعداد قراردادهای بین‌المللی، ارزش انتقال فناوری، زمان تا تجاری‌سازی و سهم شرکت‌های کوچک و متوسط) و انتشار سالانه آن‌ها به یک الزام.
- طراحی سازوکارهای کاهش ریسک: شامل حفاظت از دانش حساس، تقسیم قدرت پلتفرمی، سازوکارهای حل اختلاف بین‌المللی و تطبیق با مقررات جهانی.
این اقدامات به شرکت‌های دانش‌محور داخلی توانمند کمک می‌کند تا بدون آسیب دیدن از ضعف یکی از اضلاع حمایتی، با قدرت به بازارهای جهانی گام بگذارند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
