بحران متروی تهران؛ ۱۰ نقص فنی و پرداخت تنها ۱۱ درصد از بودجه مصوب

خط ۵ مترو؛ رکورددار اختلال و فرسودگی

در میان خطوط، خط پنج مترو که تهران را به کرج متصل می‌کند، بیشترین سهم از خرابی‌ها را به خود اختصاص داده است. این خط پرتردد که روزانه جمعیتی انبوه را بین دو کلانشهر جابه‌جا می‌کند، تنها در ماه مهر با سه مورد نقص، رکورددار اختلال‌ها بوده و در وضعیت نگران‌کننده‌ای از نظر فرسودگی قرار دارد.

انتقاد شدید رئیس کمیسیون عمران شورای شهر

در پی وقوع آخرین حادثه، یعنی خرابی برق بالاسری در خط پنج در روز ۲۹ مهر، سیدجعفر تشکری هاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران، با انتقاد از وضعیت نگهداری و تعمیرات مترو، این اتفاق را مایه ناراحتی دانست.

«متأسفانه هزاران نفر از شهروندانی که قصد داشتند از مسیر کرج به تهران با خط پنج مترو وارد شهر شوند، به دلیل خرابی برق بالاسری این خط، سفرشان دچار اختلال شد. در نتیجه، کارگران و کارمندان نتوانستند به موقع به محل کار برسند و دانشجویان و دانش‌آموزان نیز با مشکل مواجه شدند که این واقعاً جای تأسف دارد.»

وی با تأکید بر اینکه بروز چنین حوادثی کاملاً قابل پیش‌بینی بوده، افزود که بارها هشدار داده شده است که تجهیزات برقی، مکانیکی و دیجیتالی نیازمند به‌روزرسانی و تعمیرات به‌موقع هستند و باید تعمیرات پیشگیرانه انجام شود.

بحران مالی: تنها ۱۱ درصد بودجه پرداخت شده است

تشکری هاشمی در ادامه به وضعیت بودجه‌ای شرکت بهره‌برداری مترو اشاره کرد و آمار تکان‌دهنده‌ای از عدم تخصیص منابع مالی ارائه داد. طبق بودجه مصوب شورای شهر، شرکت بهره‌برداری مترو باید طی هشت ماه، ۱۰۰ درصد بودجه تخصیص‌یافته را دریافت می‌کرد.

آمار وضعیت بودجه و ناوگان خط ۵

در حالی‌که پس از گذشت هفت ماه باید حدود ۸۸ درصد از این مبلغ پرداخت می‌شد، آمارها نشان می‌دهد که تنها ۱۱ درصد از بودجه مصوب به شرکت بهره‌برداری مترو پرداخت شده است. این کمبود منابع در حالی است که:

• ۹۰ درصد واگن‌های خط پنج نیاز به اورهال (تعمیرات اساسی) دارند.
• برق بالاسری این خط سال‌هاست که باید قطعاتش تعویض و تعمیر می‌شد، اما این اتفاق رخ نداده است.

رئیس کمیسیون عمران شورای شهر با ابراز گله‌مندی از مدیریت شهری و شخص شهردار تهران، تصریح کرد: «نمی‌شود با وقت مردم بازی کرد. زندگی بسیاری از شهروندان تحت‌تأثیر چنین اختلال‌هایی قرار می‌گیرد.»

رفع مشکل نیازمند انجام وظیفه و تخصیص منابع مالی است

تشکری هاشمی هرگونه ارتباط این مشکلات با تحریم یا محدودیت فنی را رد کرد و تأکید نمود که در این زمینه هیچ پدیده غیرقابل پیش‌بینی و هیچ مشکل لاینحلی وجود نداشته است. وی ریشه اصلی مشکلات را صرفاً نیازمند انجام وظیفه به موقع و اختصاص منابع مالی دانست که متأسفانه محقق نشده است.

پیگیری‌ها نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین دلایل توقف قرارداد تعمیرات برق بالاسری، همین مسئله تأمین‌نشدن منابع مالی است. شهرداری موظف است منابع را در اختیار شرکت بهره‌برداری قرار دهد تا بتواند قطعات لازم را تهیه و تعمیرات را انجام دهد و از تکرار این مشکلات جلوگیری کند.

اولویت فوری: نگهداشت و اورهال ناوگان

کارشناسان حوزه حمل‌ونقل شهری معتقدند که مترو، همان‌قدر که به توسعه خطوط جدید نیاز دارد، به نگهداشت، اورهال و به‌روزرسانی تجهیزات فعلی نیز وابسته است. توسعه‌ای که بدون پایداری و ایمنی همراه باشد، در واقع بخشی از سرمایه‌گذاری موجود را در معرض فرسایش و اتلاف قرار می‌دهد.

اکنون که آمار نقص‌های فنی متروی تهران رو به افزایش گذاشته و شهروندان بارها در ایستگاه‌ها معطل مانده‌اند، زمان آن رسیده که مدیریت شهری تعمیر و اورهال ناوگان را در اولویت فوری خود قرار دهد. حفظ دستاورد مترو تهران که نماد پیشرفت شهری بوده، تنها با توجه جدی به نگهداشت، تأمین قطعات یدکی و انجام به‌موقع تعمیرات اساسی ممکن است.