ایران در جمع ۵ کشور برتر آسیا در بیوتکنولوژی؛ صرفه‌جویی ۳.۸ میلیارد دلاری و ۴ ستون پزشکی آینده

چهار ستون اصلی پزشکی آینده

با تغییر رویکرد در علم پزشکی، در آینده، پزشک دیگر منتظر مراجعه بیمار نخواهد بود؛ بلکه با تمرکز بر جامعه و سبک زندگی، به پیشگیری از بروز بیماری‌ها می‌پردازد. این تحول بر پایه‌های زیر بنا شده است:

پیش‌بینی و پیشگیری: رویکرد جامعه‌محور

ستون نخست، یعنی پیش‌بینی، مهم‌ترین مؤلفه این تحول است. پزشکی آینده باید با بهره‌گیری از داده‌ها و نشانگرهای زیستی، احتمال بروز بیماری‌ها را پیش از ظهور علائم شناسایی کند. سپس با اجرای برنامه‌های پیشگیری هوشمند و ترویج سبک زندگی سالم، خطر ابتلا به حداقل می‌رسد. پژوهش پزشکی از دوران جنینی آغاز می‌شود تا نسل آینده با سلامت بیشتر متولد شود.

شخصی‌سازی درمان و مشارکت فعال بیمار

درمان‌های آینده بر اساس ویژگی‌های زیستی هر فرد تنظیم می‌شوند تا نوع دارو و دوز مصرفی دقیقاً متناسب با شرایط بیمار انتخاب شود. همچنین، مشارکت فعال بیمار کلید موفقیت نظام سلامت نوین است؛ چرا که هماهنگی میان ارزش‌های فردی، سبک زندگی و تصمیم‌های درمانی، تنها از مسیر مشارکت آگاهانه و فعال بیمار حاصل می‌شود.

نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز درمانی پیشرفته

محور توسعه پزشکی نوین در آینده نزدیک بر دوش شرکت‌های دانش‌بنیان خواهد بود که نتیجه آن کاهش هزینه‌های درمان و افزایش رضایت جامعه و دولت است. در همین راستا، گامی دانش‌بنیان در مسیر توسعه پزشکی پیشرفته برداشته شده است:

• ایجاد ۱۴ مرکز سلول‌درمانی و ژن‌درمانی در کشور.

دستاوردهای ملی و طرح تقسیم کار زیست‌فناوری

دستاوردهای ایران در زیست‌فناوری قابل توجه است و کشور اکنون در جایگاه ممتازی در آسیا قرار دارد. تولید داروهای بیوتک تاکنون صرفه‌جویی ارزی قابل ملاحظه‌ای برای کشور به همراه داشته است:

همچنین، طرح تقسیم کار ملی زیست‌فناوری میان دانشگاه‌های کشور با هدف دستیابی ایران به مرجعیت علمی جهانی در دست اجراست. این طرح با استفاده از داده‌های هوش مصنوعی و استناد به بیش از ۴۰ هزار مقاله ایرانی، با همکاری گسترده نهادهای علمی و پژوهشی و با هدف پر کردن خلأهای دانشی، تربیت نیروی انسانی توانمند و هم‌افزایی نهادی اجرا می‌شود.

در طرح تقسیم کار ملی زیست‌فناوری، هر نهاد نقشی مستقل و کلیدی در توسعه زیست‌بوم زیست‌فناوری کشور دارد و هدف نهایی آن، هم‌سطح‌سازی توانمندی‌های علمی و پرهیز از عملکرد جزیره‌ای است.

ضرورت تحول در آموزش پزشکی

پزشکان آینده باید علاوه بر آشنایی با فناوری‌های نوین، مهارت‌های زیر را نیز بیاموزند تا بتوانند در نظام سلامت داده‌محور فردای ایران نقش‌آفرینی کنند:

• اخلاق حرفه‌ای
• رهبری
• تسهیلگری
• تحلیل داده

نقش دانشجویان در تحقق این برنامه ملی بسیار مؤثر است. دانشجویان می‌توانند از طریق پایان‌نامه‌ها، رساله‌های مرتبط، مگاپروژه‌های دانشگاهی و انجمن‌های علمی در این مسیر مشارکت کنند؛ چرا که مدل‌سازی علمی و عمق‌بخشی به علم، بنیان توسعه آینده کشور است.