خبر کامل
انتقاد نایب‌رئیس اتاق بازرگانی: ریشه رانت، اقتصاد دستوری و انحصار وزارت صمت است
انتقاد از انحصار وزارت صمت در صدور کارت بازرگانی
قدیر قیافه، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران، با انتقاد شدید از فرآیند کنونی صدور کارت‌های بازرگانی، تمرکز این اختیار در وزارت صمت را عامل اصلی بروز تخلفات و انحراف‌ها دانست. او تأکید کرد که تا زمانی که ساختار معیوب اقتصاد دستوری و نظام چندنرخی ارز اصلاح نشود، چرخه معیوب رانت و سوءاستفاده ادامه خواهد داشت و کارت بازرگانی به ابزاری برای منفعت‌طلبی تبدیل می‌شود.
وی با اشاره به ایرادات ساختاری در فرآیند صدور کارت‌های بازرگانی، اظهار داشت که چند سالی است این فرآیند از اختیار اتاق بازرگانی خارج شده و صرفاً در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) قرار گرفته است.
ضرورت احراز صلاحیت توسط اتاق بازرگانی
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تأکید کرد که صدور کارت بازرگانی، طبق قاعده، باید پس از عضویت و احراز صلاحیت افراد توسط اتاق بازرگانی انجام شود. او افزود:
قاعدتاً اهلیت‌سنجی فعالان اقتصادی باید از سوی اتاق بازرگانی صورت گیرد تا صلاحیت و توانایی آن‌ها برای فعالیت تجاری مشخص و تأیید شود، اما اکنون وزارت صمت به صورت مستقل اقدام می‌کند و همین مسئله باعث بروز مشکلات متعدد شده است. اگر این فرآیند طبق قاعده و از مسیر درست پیش می‌رفت (همکاری مشترک اتاق بازرگانی و وزارت صمت)، قطعاً شاهد بخش عمده‌ای از این تخلفات و انحراف‌ها نبودیم.
ریشه اصلی رانت: اقتصاد دستوری و ارز چندنرخی
قیافه با تأکید بر اینکه برخی افراد از شکاف‌ها و روزنه‌های قانونی سوءاستفاده می‌کنند، مشکل اصلی اقتصاد کشور را نه در کارت بازرگانی، بلکه در اقتصاد دستوری و چندنرخی بودن ارز دانست. این ساختار معیوب موجب شده است:
- قیمت تمام‌شده کالاها برای تولیدکنندگان بالا برود.
- صادرکنندگان محصولاتشان را با نرخ واقعی عرضه کنند.
- برخی افراد از نرخ‌های ترجیحی سوءاستفاده کرده و با استفاده از کارت‌های بازرگانی یک‌بار مصرف، کالا را با ارز ارزان‌تر وارد یا صادر کنند تا از تفاوت نرخ‌ها منتفع شوند.
اجحاف به صادرکننده و عدم انتفاع مصرف‌کننده
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تصریح کرد که تصمیمات اشتباه و مقررات نادرست، زمینه را برای شکل‌گیری رانت فراهم می‌کند. وی به دو نتیجه مهم این سیاست‌ها اشاره کرد:
اولاً، صادرکننده مجبور می‌شود ارز حاصل از صادرات خود را با نرخ پایین‌تر به سامانه‌ها بازگرداند که این مسئله اجحاف بزرگی در حق اوست. ثانیاً، کالاهایی که با ارز ترجیحی وارد کشور می‌شوند، نه به نفع تولیدکننده هستند و نه به نفع مصرف‌کننده نهایی، زیرا بسیاری از این کالاها با قیمت واقعی ارز در بازار عرضه شده و به سفره مردم نمی‌رسند.
وی نتیجه گرفت: «باید ریشه مشکل را در مقررات نادرست و تصمیمات غیرکارشناسی جست‌وجو کرد، نه در وجود کارت بازرگانی.»
تکذیب ادعای پیشنهاد کارت‌های یک‌بار مصرف
قیافه در پاسخ به پرسشی درباره انتشار ویدیویی در فضای مجازی مبنی بر پیشنهاد استفاده از کارت‌های یک‌بار مصرف توسط اتاق بازرگانی، این موضوع را قویاً تکذیب کرد. او ریشه این رفتارها را در سیاست‌گذاری ارزی غلط کشور دانست و نه در عملکرد اتاق.
وی افزود: وقتی صادرکننده‌ای سال‌ها برای پیدا کردن بازار هدف زحمت کشیده و حالا به دلیل نرخ‌گذاری دستوری نمی‌تواند محصولش را صادر کند، طبیعی است که به دنبال راهی برای حفظ بازار خود باشد. این مسئله ناشی از فشارهای ساختاری است.
جمع‌بندی: مشکل در ابزار نیست، در اجراست
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی در جمع‌بندی صحبت‌هایش تأکید کرد که خود کارت بازرگانی عامل ایجاد رانت نیست؛ بلکه اجرای اشتباه و ضعیف قوانین باعث شده این ابزار کارکرد اصلی خود را از دست بدهد. او با اشاره به ساختار مشابه در بسیاری از کشورها که اهلیت‌سنجی را به درستی در اتاق‌های بازرگانی انجام می‌دهند، خاطرنشان کرد:
«اینکه گفته می‌شود ارز صادراتی به کشور بر نمی‌گردد، ادعای نادرستی است. بسیاری از صادرکنندگان با زحمت زیاد ارز خود را بازمی‌گردانند و در چارچوب قانون فعالیت می‌کنند. با این حال تا زمانی که نظام چند نرخی ارز و تصمیمات دستوری ادامه داشته باشد، این چرخه معیوب هم تکرار خواهد شد.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
