جزئیات نشست کمیسیون امنیت ملی: پاسخ‌های وزیر خارجه درباره برجام، تحریم‌ها و دیپلماسی اقتصادی

تمرکز بر دیپلماسی اقتصادی و تحریم‌ها

در نشست با وزیر امور خارجه، نُه سؤال از سوی نمایندگان مطرح شد که بخش عمده آنها مربوط به حوزه دیپلماسی اقتصادی، اجرای ماده ۱۰۱ قانون برنامه هفتم توسعه و گسترش روابط با کشورهای همسایه بود.

وزیر امور خارجه در پاسخ به سؤالات تأکید کرد که دیپلماسی اقتصادی در دستور کار وزارتخانه قرار دارد و نقش این وزارتخانه در حوزه اقتصادی، «راهگشایی، تسهیل‌گری و رفع موانع» تعریف شده است. وی افزود که سیاست خارجی کشور با رویکرد اقتصادمحور تقویت شده و در همین راستا، «دیپلماسی استانی» با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی استان‌ها در تعامل با همسایگان فعال شده است. تاکنون دو همایش در شیراز و مشهد برگزار شده و دو همایش دیگر نیز تا پایان سال در شمال‌غرب و جنوب‌شرق کشور برگزار خواهد شد.

همچنین، وزیر امور خارجه از پیگیری «دیپلماسی آب» و تدوین سند ملی آن خبر داد و اشاره کرد که در حال حاضر، وابستگان بازرگانی تعیین‌شده توسط سازمان توسعه تجارت و وزارت صمت، در ۱۶ کشور فعالیت می‌کنند.

در خصوص تحریم‌ها، وزیر امور خارجه تأکید کرد که خنثی‌سازی و دور زدن تحریم‌ها در دستور کار وزارتخانه است. وی مأموریت نخست وزارت امور خارجه را رفع تحریم‌ها تحت نظارت شورای عالی امنیت ملی و مأموریت دوم را بی‌اثر کردن آنها عنوان کرد.

نتایج بررسی سؤالات اقتصادی و منطقه‌ای

سؤالات این بخش توسط نمایندگان سبزوار (بهروز محبی‌نجم‌آبادی)، کرج (علیرضا عباسی)، بندرعباس (احمد مرادی) و ارومیه (شهین جهانگیری) مطرح شد. از میان این افراد، نجم‌آبادی از پاسخ وزیر قانع شد، مرادی قانع نشد و عباسی و جهانگیری مهلت بررسی بیشتری خواستند.

نماینده خمینی‌شهر (نقدعلی) نیز درباره اجرای قانون مقابله با اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی سؤال کرد که از پاسخ وزیر قانع شد.

وضعیت برجام و بازرسی‌های هسته‌ای

منوچهر متکی، نماینده تهران، درباره علت سفر بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران سؤال کرد. وزیر امور خارجه در پاسخ گفت که حضور بازرسان در ایران طبق قانون مجلس انجام می‌شود و هرگونه درخواست دسترسی باید به شورای عالی امنیت ملی ارجاع داده شود. این شورا نیز موضوع را به کمیته هسته‌ای تفویض کرده است.

وزیر امور خارجه تصریح کرد که در بازرسی‌های اخیر هیچ‌گونه دسترسی به مراکزی که در جنگ اخیر مورد حمله دشمن قرار گرفتند، داده نشده است. تنها دو مورد دسترسی به نیروگاه بوشهر برای تعویض سوخت و راکتور تحقیقاتی تهران جهت تولید رادیودارو برای بیش از یک میلیون ایرانی انجام شده که این موارد نیز با تأیید سازمان انرژی اتمی و اجازه شورای عالی امنیت ملی صورت گرفته است. هیچ مجوز دیگری برای دسترسی به مراکز هسته‌ای صادر نشده است.

در خصوص برجام، احمد راستینه، نماینده شهرکرد، درباره علت عدم اعلام پایان توافق برجام سؤال کرد. وزیر امور خارجه توضیح داد که هرچند قطعنامه ۲۲۳۱ خاتمه یافته، اما برجام پایان نیافته و تصمیم‌گیری نهایی در این باره برعهده شورای عالی امنیت ملی است. وی افزود از آنجا که برجام غنی‌سازی ایران را به رسمیت شناخته و از نظر شورای امنیت سازمان ملل معتبر است، تصمیم گرفته شد ایران خروج خود را اعلام نکند. همچنین، ایران از سال ۱۳۹۹ اجرای تمام تعهدات خود را متوقف کرده است. راستینه در نهایت از پاسخ وزیر قانع شد.

سؤال مالک شریعتی نیاسر، نماینده تهران، در مورد نقش فردی به نام فرانچسکو در روند مذاکرات برجام و مکانیسم ماشه (اسنپ‌بک) مطرح شد. وزیر امور خارجه تأکید کرد که مکانیسم ماشه ارتباطی با فرانچسکو نداشته و مذاکرات اصلی توسط گروه سیاسی ایران انجام شده است. شریعتی از پاسخ وزیر قانع نشد و سؤال به صحن علنی ارجاع شد.

وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که همکاری‌های ایران با چین و روسیه در چارچوب توافق‌های بلندمدت ۲۰ و ۲۵ ساله در سطح مطلوبی ادامه دارد.

پیگیری جنایات سردشت

کمال حسین‌پور، نماینده پیرانشهر، نیز درباره پیگیری اقدامات وزارت امور خارجه در خصوص جنایات رژیم بعث صدام علیه مردم سردشت و پیگیری حقوقی آن در محاکم بین‌المللی سؤال کرد که از پاسخ وزیر قانع نشد.

پاسخگویی وزیر اطلاعات به نمایندگان

دومین جلسه کمیسیون با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین خطیب، وزیر اطلاعات، برگزار شد و به بررسی سؤالات نمایندگان اختصاص داشت.

در این نشست، نمایندگان تهران (رسایی و صمصامی) سؤالات خود را مطرح کردند که پس از پاسخ‌های ارائه‌شده، از توضیحات وزیر قانع نشدند. نماینده کرج (عباسی) نیز پس از طرح سؤال، خواستار بررسی بیشتر در یک بازه زمانی مشخص شد. در مقابل، نماینده خدابنده (بیگدلی) از پاسخ‌های وزیر اطلاعات قانع شد.