هرمزگان؛ الگوی موفق پدافند غیرعامل در مدیریت تهدیدات ترکیبی و تقویت زیرساخت‌ها

پدافند غیرعامل در هرمزگان؛ راهبرد ملی و الگوی موفق

پدافند غیرعامل به‌عنوان یک راهبرد ملی و استانی، طی سال‌های اخیر با تمرکز بر تقویت زیرساخت‌ها، آموزش عمومی و افزایش هماهنگی بین‌بخشی، توانسته است هرمزگان را در مدیریت تهدیدات ترکیبی طبیعی، زیستی و انسانی به الگویی موفق تبدیل کند. این راهبرد با همکاری نهادهای مردمی، بخش خصوصی و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، حلقه‌های تکمیل‌کننده خود را یافته است.

تقویت زیرساخت‌های حیاتی استان

یکی از محورهای کلیدی اقدامات پدافند غیرعامل، تقویت زیرساخت‌های حیاتی استان بوده است. این اقدامات با هدف تضمین ادامه خدمات شهری و حیاتی حتی در شرایط بحران صورت گرفته‌اند:

• نصب مولدهای برق اضطراری: تجهیز ۱۳ شهرستان استان به مولدهای برق اضطراری.
• تجهیز کارخانه‌های آرد: نصب دیزل ژنراتور در کارخانه‌های آرد برای تضمین امنیت غذایی.
• ایجاد شبکه‌های پشتیبان: راه‌اندازی شبکه‌های پشتیبان آب و فاضلاب برای پایداری خدمات.

اعلام برنامه‌های هفته نکوداشت پدافند غیرعامل

اصغر جهانگیری، مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری هرمزگان، اعلام کرد که هفته نکوداشت پدافند غیرعامل از تاریخ ۵ تا ۱۱ آبان ماه در سراسر استان برگزار خواهد شد. شعار محوری این هفته بر اهمیت پیوند میان آمادگی زیرساختی و اجتماعی تأکید دارد:

«پدافند غیرعامل، تاب‌آوری زیرساختی، پایداری اجتماعی»

روزشمار هفته پدافند و محورهای اصلی

برنامه‌های متنوعی برای هر روز از این هفته تدارک دیده شده است که بر ابعاد مختلف تهدیدات تمرکز دارند:

• پدافند زیستی: تأکید بر پیشگیری و بهداشت فردی.
• پدافند سایبری: آموزش شهروندان برای استفاده ایمن از فضای مجازی.
• پدافند مردم‌محور: تمرکز بر ارتقای مهارت‌های شهروندان در برابر تهدیدات.
• پدافند کالبدی: ارزیابی زیرساخت‌های حیاتی استان.
• پدافند شهری: اجرای برنامه‌های آموزشی ویژه شهروندان در محلات مختلف.
• پدافند نوین: شامل پدافند شیمیایی و پرتو.
• پدافند ترکیبی: جمع‌بندی و تمرین مواجهه با تهدیدات چندگانه.

همچنین، در این هفته همایش‌ها و کارگاه‌های آموزشی در سطح دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌ها با حضور مدرسین مجرب برگزار می‌شود و مسابقات ورزشی متنوعی برای خانواده‌های کارکنان در نظر گرفته شده است.

ماموریت‌های کلیدی اداره‌کل پدافند غیرعامل

ماموریت‌های این اداره‌کل شامل طیف وسیعی از اقدامات پیشگیرانه و نظارتی است:

• تدوین برنامه اجرایی، فرهنگ‌سازی و نهادینه‌سازی.
• شناسایی و طبقه‌بندی زیرساخت‌ها، برآورد تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها.
• نظارت بر اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل و اولویت‌بندی مراکز حساس.
• بررسی و تایید طرح‌ها و پیگیری تامین اعتبارات مورد نیاز.

رزمایش‌ها و مقابله با تهدیدات زیستی

استان هرمزگان علاوه بر برنامه‌های آموزشی، مجموعه‌ای از رزمایش‌های عملیاتی را با مشارکت دستگاه‌های مختلف اجرایی برگزار کرده است. هدف از این رزمایش‌ها، سنجش سطح آمادگی و افزایش هماهنگی بین نیروهای عملیاتی، سازمان‌های امدادی و نهادهای شهری در مواجهه با سیلاب، طوفان، زلزله و تهدیدات زیستی بوده است.

کنترل تهدیدات زیستی با مشارکت مردمی

با توجه به شرایط اقلیمی، استان همواره در معرض تهدیدات زیستی قرار دارد. امسال، با شناسایی ناقلین بیماری‌های واگیر مانند پشه آئدس، برنامه‌های گسترده آموزشی، رزمایش‌های میدانی و کمپین‌های اطلاع‌رسانی عمومی اجرا شد. تجربه نشان داده است که مشارکت مردمی، به ویژه در رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی، عامل تعیین‌کننده‌ای در موفقیت برنامه‌های کنترل بحران‌های زیستی است.

خلاصه دستاوردها و چالش‌های پیش‌رو

دستاوردهای استان هرمزگان در حوزه پدافند غیرعامل را می‌توان در چهار محور اصلی خلاصه کرد:

• کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها: تضمین ادامه خدمات شهری حیاتی در شرایط بحرانی.
• کنترل تهدیدات زیستی: شناسایی و مدیریت سریع تهدیدات زیستی و جلوگیری از شیوع گسترده بیماری‌ها.
• افزایش مشارکت اجتماعی: تقویت تاب‌آوری اجتماعی از طریق فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی عمومی.
• هماهنگی بین‌بخشی: افزایش کارآمدی واکنش به بحران‌ها از طریق رزمایش‌ها و نشست‌های تخصصی.

چالش‌های آتی

با وجود دستاوردهای مهم، استان با چالش‌هایی نیز مواجه است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر هستند:

• تهدیدات نوین و پیچیده: مدیریت حملات سایبری، تغییرات اقلیمی و تهدیدات زیستی جدید.
• پایداری مشارکت مردمی: استمرار همکاری اجتماعی از طریق آموزش مداوم و ایجاد انگیزه.
• ارتقای تجهیزات و زیرساخت‌ها: تقویت تجهیزات مدیریت بحران و زیرساخت‌های حیاتی در شرایط اضطراری.

رویکرد جامع و ترکیبی هرمزگان، شامل آماده‌سازی زیرساخت‌ها، آموزش عمومی، فرهنگ‌سازی و همکاری بین‌بخشی، این استان را در برابر تهدیدات مقاوم کرده و می‌تواند آن را به نمونه‌ای موفق در سطح کشور تبدیل کند.