نهایی شدن قرارداد ۱۰۰۰ واگن مترو و ۶۰۰۰ تاکسی برقی؛ جزئیات تحول ناوگان حمل و نقل تهران

توسعه ناوگان ریلی: بیش از ۱۰۰۰ واگن نسل پنجم

میثم مظفر، رئیس کمیته بودجه شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به دستاوردهای سفر اخیر به چین، از نهایی شدن قرارداد توسعه ناوگان مترو خبر داد. تعداد کل واگن‌های مترو در قرارداد با طرف چینی به ۱۰۰۰ و ۷۱ دستگاه افزایش یافته است.

جزئیات قرارداد و تامین مالی

قرارداد اولیه شامل ۶۳۰ دستگاه بود که با افزایش ۲۵ درصدی، ۱۶۱ دستگاه به آن اضافه شد. همچنین، ۲۸۰ دستگاه نیز از سهم وزارت کشور به تهران اختصاص یافت.

تأمین مالی این قرارداد از طریق فاینانس انجام شده و مقرر است ۸۵ درصد مبلغ توسط طرف چینی تأمین شود. ۱۵ درصد مبلغ پیش‌پرداخت از سوی ایران تعیین شده بود که ۹ درصد آن سال گذشته پرداخت شد و مابقی در شهریور ماه امسال با پیگیری‌های شهردار تهران و رفع موانع سیاسی پرداخت گردید.

زمان‌بندی تحویل و بومی‌سازی

مظفر اعلام کرد که با اصرار شهرداری، زمان تحویل اولین رام‌های قطار از دو سال به یک سال پس از پیش‌پرداخت کاهش یافت. بر این اساس:

• دی‌ماه امسال: ورود ۲ رام قطار (شامل ۱۴ واگن) به صورت آزمایشی.
• سال آینده: ورود تدریجی واگن‌های دیگر.
• فروردین ۱۴۰۵: ورود ماهانه بین ۲ تا ۳ رام قطار به تهران.
• مدت اجرا: اجرای کامل این قرارداد سه سال زمان خواهد برد.
• بومی‌سازی: همکاری مشترک برای بومی‌سازی قطارهای مترو از خردادماه سال آینده آغاز خواهد شد.

ویژگی‌های فنی واگن‌های جدید

این واگن‌ها از نسل پنجم واگن‌سازی در جهان هستند که دارای سرعت سیر و ایمنی بالاتری می‌باشند. در نسل پنجم، قطعات در تصادف با سرعت ۲۰ کیلومتر بر ساعت آسیب جدی نمی‌بینند، در حالی که نسل چهارم تنها تا سرعت ۱۰ کیلومتر بر ساعت مقاوم بود.

سایر ویژگی‌های مهم این واگن‌ها عبارتند از:

• مجهز به سیستم عیب‌یاب خودکار برای تمام قطعات و اجزاء.
• طراحی ارگونومیک برای ایجاد شرایط آسان برای مسافران.
• مجهز به قطعات مناسب‌سازی شده برای معلولان.
• قطعات داخلی واگن‌ها کاملاً ضد حریق هستند.

نوسازی ناوگان اتوبوسرانی با تمرکز بر برقی‌سازی

قرارداد اتوبوس‌های برقی شامل ۲۵۰۰ دستگاه اتوبوس برقی هایگر است. تاکنون ۳۹۰ دستگاه از ۵۰۰ دستگاه اولیه تحویل تهران شده و در خطوطی مانند جمهوری-بهارستان در حال خدمت‌رسانی هستند. همچنین، ۲۰ دستگاه در حال ترخیص از گمرک بندرعباس بوده و ۹۰ دستگاه دیگر نیز به سمت ایران در حرکت است.

مشخصات فنی و امکانات رفاهی اتوبوس‌های برقی

این اتوبوس‌ها از قطعات باکیفیت جهانی بهره می‌برند:

• اکسل: برند آلمانی (بهترین و معروف‌ترین برند اکسل دنیا).
• باتری: شرکت CATL (بزرگترین باتری‌ساز ماشین‌های برقی دنیا و تأمین‌کننده تسلا).
• لاستیک: برند تویوتایرز با اصالت ژاپنی.

قابلیت پیمایش این اتوبوس‌ها با یک مرتبه شارژ باتری، ۲۵۰ کیلومتر است که تقریباً معادل فعالیت یک روز اتوبوس‌های درون‌شهری می‌باشد. همچنین، مسافران می‌توانند از درگاه شارژ تلفن همراه (USB) استفاده کنند و سیستم تهویه و سرمایش/گرمایش مطبوعی در کابین تعبیه شده است.

قرارداد متروباس‌های ۲۶ متری

قرارداد ۷۵ دستگاه اتوبوس ۲۶ متری برقی (متروباس) هایگر-اسکانیا برای خطوط با تقاضای جابجایی بیش از ۶۰۰۰ نفر در روز منعقد شده است. این متروباس‌ها سه کابین متصل به هم با ظرفیت جابجایی حدود ۳۰۰ مسافر دارند. مسیرهای مدنظر برای استفاده از این سیستم‌های انبوه برتر عبارتند از: پایانه شرق جدید - میدان آزادی و خط جدید لویزان - صادقیه.

تأمین اتوبوس‌های دیزلی داخلی

علاوه بر واردات، قرارداد تأمین ۱۵۰۰ دستگاه اتوبوس دیزلی با شرکت‌های داخلی عقاب و اسنا منعقد شده است. تاکنون ۲۶۰ دستگاه از اسنا و ۶۵۰ دستگاه از عقاب تحویل گرفته شده است.

تحول در ناوگان تاکسیرانی با خودروهای برقی

قرارداد تأمین تاکسی‌های برقی با شرکت آیون به ظرفیت ۱۷۵۲ دستگاه آیون شاسی‌بلند منعقد شده که این دستگاه‌ها به طور کامل تحویل، پلاک و فعالیت آن‌ها در سطح شهر آغاز شده است.

برنامه مدیریت شهری، تحقق فعالیت ۶۰۰۰ دستگاه تاکسی برقی آیون تا پایان دوره فعلی است. مذاکرات ساخت و خرید ۴۲۰۰ دستگاه تاکسی برقی دیگر در سفر اخیر انجام شد و مراحل انعقاد قرارداد آن در حال پیگیری است. همچنین، در بازدید از شرکت آیون، بحث و بررسی مفصلی در مورد انتخاب خودروی سدان، قیمت و شرایط تحویل انجام شد و مقرر گردید شرکت آیون پیشنهادات قیمتی خود را ظرف یک هفته اعلام کند.

چالش‌های تولید داخلی و موانع اجرایی

محسن هرمزی، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، ضمن تأیید گزارش مظفر، به چالش‌های موجود در حوزه تولید داخلی اشاره کرد. وی تأکید کرد که کشور توان تولید اتوبوس‌های ۱۸ و ۲۵ متری را ندارد و حتی در قراردادهای داخلی، کیفیت پایین مشهود است؛ به عنوان مثال، ۱۰۰ دستگاه از ۱۵۰ دستگاه اتوبوس تحویلی یک تولیدکننده داخلی در سفر اربعین دچار نقص فنی شدند.

هرمزی همچنین خاطرنشان کرد که بیش از ۸۵ درصد هزینه قطعات خودروسازان داخلی نیاز به ارز دارد و بسیاری از قطعات اتوبوس‌های داخلی نیز وارداتی هستند. وی افزود که خودروی سواری برقی تولیدی در کشور برای خرید تاکسی‌ها وجود ندارد.

معاون شهردار تهران با اشاره به سختی‌های تأمین مالی، اعلام کرد که اگر همکاری رئیس جمهور، رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و پیش‌قدم شدن شهردار تهران برای پرداخت ۹ درصد پیش‌پرداخت نبود، این اتفاقات رقم نمی‌خورد. وی حتی اشاره کرد که حساب‌های شخصی برخی مسئولان به دلیل بدهی به بانک مرکزی بسته شده است.