مدیریت منابع طبیعی نیازمند برنامه‌ریزی ۲۵ ساله و هوش مصنوعی است

چالش‌های اقلیمی و ضرورت برنامه‌ریزی بلندمدت

با استناد به گزارش سازمان جهانی هواشناسی، کشور با کاهش ۴۰ درصدی بارندگی‌ها و تداوم چالش‌های اقلیمی تا سال ۲۰۵۰ میلادی روبرو است. این وضعیت، لزوم تغییر بنیادین در نحوه مدیریت را گوشزد می‌کند.

باید از امروز برای ۲۵ سال آینده برنامه‌ریزی کنیم و مدیریت منابع طبیعی را با شرایط جدید اقلیمی سازگار سازیم.

این مقام مسئول، برنامه‌ریزی بلندمدت و سازگاری با شرایط اقلیمی جدید را یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای حفاظت از سرزمین دانست.

محدودیت‌های مالی و راهکار مشارکت مردمی

یکی از بزرگترین موانع در حوزه مدیریت مراتع، محدودیت شدید منابع مالی است. مدیرکل دفتر آموزش و ترویج سازمان منابع طبیعی یادآور شد که از ابتدای انقلاب تاکنون، تنها حدود ۶۷۵ میلیارد تومان در این بخش هزینه شده است. با توجه به این محدودیت، تنها راهکار مؤثر، اتخاذ یک مدل مدیریتی نوین است:

• مدیریت علمی: استفاده از یافته‌های پژوهشی و دانش روز.
• مدیریت مشارکتی: جلب همکاری و ظرفیت‌های جوامع محلی.
• توانمندسازی مردم: آموزش و سپردن مسئولیت به بهره‌برداران.

وی تصریح کرد که بدون حضور و مشارکت مردم، هیچ برنامه‌ای در حوزه منابع طبیعی به سرانجام نخواهد رسید.

پیوند دانش و اجرا؛ لازمه موفقیت

موفقیت در مدیریت منابع طبیعی مستلزم پیوند ناگسستنی میان دانش و اجرا است. اگر یافته‌های علمی به عرصه‌های عملیاتی منتقل نشوند، پژوهش‌ها عملاً بی‌نتیجه خواهند ماند. از این رو، هماهنگی میان دانشگاه‌ها، سازمان و بهره‌برداران یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

توانمندسازی جوامع محلی

در راستای جلب مشارکت، سازمان منابع طبیعی اقدامات گسترده‌ای در زمینه آموزش انجام داده است. از سال ۱۴۰۰ تاکنون، بیش از ۱۶۷ هزار نفر روز از جوامع محلی آموزش دیده‌اند. توانمندسازی مردم و جلب مشارکت آن‌ها، اساس موفقیت طرح‌های منابع طبیعی محسوب می‌شود.

آینده مدیریت: فناوری‌های نو و هوش مصنوعی

مدیرکل دفتر آموزش و ترویج سازمان منابع طبیعی در پایان، از برنامه‌های آتی سازمان برای تحول در این حوزه خبر داد و تأکید کرد که زمان مدیریت سنتی به پایان رسیده است. برنامه‌های آتی شامل موارد زیر است:

• ایجاد پایگاه جامع دانش منابع طبیعی.
• تشکیل کمیته راهبری مشترک با دانشگاه‌ها.
• بهره‌گیری از فناوری‌های نو و هوش مصنوعی.

وی تأکید کرد که حفاظت از سرزمین و آینده کشور باید با تکیه بر دانش و فناوری‌های نوین صورت پذیرد.