چالش‌های زیرساختی نهضت ملی مسکن در خراسان جنوبی؛ افزایش بودجه و سکونت در واحدهای ناقص

ابعاد کلان پروژه‌های نهضت ملی مسکن در خراسان جنوبی

خراسان جنوبی پروژه‌های گسترده‌ای را در شهرهای خود به اجرا درآورده است. سایت نهضت ملی مسکن طبس به عنوان یکی از بزرگترین سایت‌های ویلاسازی کشور شناخته می‌شود و در اغلب نقاط شهری استان، به جز بیرجند که واحدهای آن آپارتمانی هستند، پروژه‌ها به صورت ویلایی طراحی شده‌اند.

شهرستان‌های استان میزبان سایت‌های عظیمی چون سایت ۵۶۰ هکتاری قائن و ۳۵۰ هکتاری طبس هستند که فرصت اسکان هزاران متقاضی را فراهم کرده‌اند. با این حال، بسیاری از متقاضیان که اغلب مستأجر بوده‌اند، برای فرار از هزینه‌های بالای اجاره‌بها، علی‌رغم ناقص بودن زیرساخت‌ها، در واحدهای خود ساکن شده‌اند و خواستار تسریع در تأمین خدمات آب، برق و گاز برای زندگی پایدار هستند.

وضعیت بحرانی زیرساخت‌های آب و فاضلاب

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی وضعیت پروژه‌های آب و فاضلاب را تشریح کرد و به حجم بالای واگذاری‌ها در سایت‌های طبس و قائن اشاره نمود.

جزئیات شبکه آب و فاضلاب در قائن و بیرجند

در سایت ۵۶۰ هکتاری قائن، نیاز به ۳۰ کیلومتر شبکه آب و ۶۰ کیلومتر شبکه فاضلاب وجود دارد. تاکنون تنها ۲۵ کیلومتر شبکه آب اجرا شده و ۱۷ کیلومتر شبکه فاضلاب به پیمانکار واگذار شده است.

در سایت زعفرانیه بیرجند، از مجموع ۲۰۷۲ واحد مسکونی:

• ۱۶۰۰ انشعاب آب نصب شده است.
• ۴۰۰ متقاضی هنوز تشکیل پرونده نداده‌اند.
• ۱,۳۴۰ انشعاب فاضلاب نصب شده است.
• پیش‌بینی می‌شود تمام انشعابات فاضلاب تا پایان آبان ماه تکمیل شود.

هشدارها درباره فردوس و طبس

در سایت نهضت ملی مسکن فردوس، معابر بازگشایی شده و احداث مخزن آب به زودی آغاز خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود پروژه تا دهه فجر به اتمام برسد. با این حال، نسبت به سایت ۳۵۰ هکتاری فردوس هشدار داده شده که معابر آن کف و جدول‌بندی مناسبی ندارد و نیازمند رسیدگی فوری است.

در صورت عدم تکمیل شبکه فاضلاب، منابع آبی موجود در معرض آلودگی قرار خواهند گرفت و این موضوع می‌تواند سلامت عمومی را به خطر بیندازد.

موانع تأمین برق و افزایش سرسام‌آور اعتبارات

مشکل برق‌رسانی یکی دیگر از موانع اصلی اجرای کامل پروژه‌ها است. مدیرعامل شرکت توزیع برق خراسان جنوبی اعلام کرد که عمده مشکلات برق‌رسانی در نهبندان، طبس و قائن متمرکز است.

سایت ۵۶۰ هکتاری قائن به تنهایی نیازمند سرمایه‌گذاری حدود ۸۰۰ میلیارد تومانی برای تأمین برق است. همچنین، وضعیت گازرسانی نیز در حال پیگیری است؛ از مجموع سایت‌های نهضت ملی مسکن، ۳۴ سایت تکمیل و ۴ سایت در حال اجرا هستند.

مدیران اجرایی تأکید دارند که تکمیل زیرساخت‌های گاز و برق، در کنار آب و فاضلاب، برای ایجاد سکونتگاه‌های پایدار ضروری است.

جهش هزینه‌های اجرای پروژه

با افزایش حجم پروژه‌ها، اعتبارات مورد نیاز نیز روند صعودی داشته است. هزینه اجرای پروژه‌ها که در خرداد ماه حدود ۵ همت برآورد شده بود، هفته گذشته به ۸ همت افزایش یافت. این افزایش هزینه، نشان‌دهنده نیاز واقعی به تأمین منابع مالی برای تکمیل زیرساخت‌ها است.

آمار پیشرفت زیرساخت‌ها در ۴۷ سایت

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی آخرین وضعیت شبکه‌های زیرساختی را از مجموع ۴۷ سایت نهضت ملی مسکن به شرح زیر اعلام کرد:

این آمار نشان می‌دهد که اگرچه بخش عمده‌ای از پروژه‌ها پیشرفت داشته، اما بخش قابل توجهی هنوز نیازمند پیگیری، سرمایه‌گذاری و هماهنگی میان‌بخشی است.

پیامدهای عدم تکمیل زیرساخت‌ها و راهکارهای پیشنهادی

کارشناسان هشدار می‌دهند که عدم تکمیل زیرساخت‌ها، علاوه بر ایجاد مشکلات رفاهی، می‌تواند پیامدهای زیست‌محیطی و اجتماعی نیز در پی داشته باشد. به عنوان مثال، عدم توسعه شبکه فاضلاب در طبس می‌تواند منجر به آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی شود و سکونت متقاضیان در واحدهای ناقص، باعث افزایش فشار بر منابع محدود و بروز نارضایتی‌های اجتماعی خواهد شد.

راهکارهای ضروری برای رفع موانع

مدیران اجرایی برای رفع این موانع، بر اقدامات زیر تأکید دارند:

1. تخصیص فوری اعتبارات: افزایش و تخصیص فوری منابع مالی برای تکمیل شبکه‌های آب، فاضلاب و برق.
2. هماهنگی میان‌بخشی: همکاری بین وزارت راه و شهرسازی، شرکت‌های آب و فاضلاب و توزیع برق برای اجرای همزمان زیرساخت‌ها.
3. تسریع در احداث: سرعت بخشیدن به احداث تصفیه‌خانه‌ها و مخازن آب در شهرهایی مانند طبس و فردوس.
4. برنامه‌های کوتاه‌مدت: پیگیری برنامه‌های حمایتی کوتاه‌مدت برای ساکنان واحدهای ناقص.

تکمیل زیرساخت‌ها و تخصیص منابع مالی کافی، تنها راه نجات پروژه‌های بزرگ نهضت ملی مسکن در استان است تا متقاضیان بتوانند با آرامش و بدون دغدغه زندگی در واحدهای خود را آغاز کنند.