سویه جدید تب برفکی از خارج وارد ایران شد؛ انتقاد از واردات بی‌رویه دام آلوده

بیماری تب برفکی با ورود سویه‌های جدید و غیربومی، صنعت دامپروری کشور را با بحرانی جدی و خسارات اقتصادی جبران‌ناپذیر مواجه کرده است. کارشناسان و مسئولان این حوزه، عامل اصلی شیوع این ویروس خطرناک را واردات بی‌رویه و بدون نظارت دقیق دام و گوشت از کشورهای همسایه و آفریقایی می‌دانند.

تهدید سویه غیربومی تب برفکی برای دامپروری کشور

تب برفکی یک بیماری ویروسی بسیار مسری است که به‌طور خاص گاو و گوسفند را درگیر می‌کند و خسارات اقتصادی سنگینی به بخش دامپروری وارد می‌سازد. این بیماری از طریق دام آلوده، جابه‌جایی لاشه و حتی تجهیزات و لباس آلوده منتقل می‌شود، از این رو کنترل مرزها و نظارت بر واردات از اهمیت حیاتی برخوردار است.

در پی شیوع اخیر، ولی‌الله یارزاده، رئیس اتحادیه صنعت دامپروری کشور، اعلام کرد که برخی دامداران به‌دلیل ابتلای دام‌هایشان به تب برفکی، مجبور به کشتار شده‌اند تا از زیان‌های بیشتر جلوگیری کنند؛ خساراتی که در بسیاری موارد جبران‌ناپذیر هستند. او تأکید کرد که واردات بی‌رویه و بدون نظارت دقیق، عامل ورود این بیماری از خارج بوده و برخی از سویه‌های جدید، درمان‌پذیری سخت و شدت درگیری بالایی دارند.

منشأ خارجی و ویژگی‌های سویه جدید

افشین صدردادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک، با اشاره به اینکه ویروس اخیر بومی کشور نیست و اخیراً وارد ایران شده است، به تشریح تفاوت‌ها پرداخت. وی توضیح داد که چهار سویه بومی در کشور وجود دارد که بروز آنها بسته به شرایط آب‌وهوایی و نژاد دام است. برای این چهار سویه، واکسن در داخل کشور تولید شده و دام‌ها واکسینه می‌شوند، بنابراین خسارت سنگینی به دامداران وارد نمی‌شود و کنترل و درمان آن امکان‌پذیر است.

سویه‌های بومی سال‌هاست در کشور حضور دارند و واکسن آنها موجود است. در صورت آلودگی به این سویه‌ها، خسارت‌ها مقطعی بوده و بیماری به‌سرعت جمع می‌شود؛ اما این سویه جدید تاکنون در ایران وجود نداشته و حتماً از خارج کشور وارد شده است. از این رو باید منشأ آلودگی و مسیرهای انتقال به دقت بررسی شود.

هشدارهای بین‌المللی و ادامه واردات

سازمان جهانی بهداشت دام حدود هفت ماه قبل کشورهای همسایه مانند عراق و ترکیه را آلوده اعلام کرده بود. سازمان دامپزشکی در همان زمان واکسیناسیون مناطق غرب کشور را آغاز کرد و چند کانون محدود در آذربایجان غربی و شرقی گزارش شد، اما شدت درگیری آنها مانند شرایط فعلی تهران نبوده است.

این سویه جدید که بومی کشورهای آفریقایی است، اکنون در استان‌های قم و تهران مشاهده شده است. با بررسی آمار واردات دام زنده و گوشت، مشخص می‌شود که واردات از کشورهایی نظیر کنیا، ترکیه و پاکستان انجام شده است. این ویروس می‌تواند روی استخوان لاشه قرار گیرد و با ورود لاشه و گوشت آلوده به کشور منتقل شود.

نقطه آغاز شیوع و انتقاد از مدیریت بحران

نقطه آغاز آلودگی در تهران، منطقه اسلامشهر و نزدیک فرودگاه‌های امام خمینی و پیام بوده است. این مناطق ورودی اصلی گوشت و دام زنده به مرکز کشور هستند و طبیعی است که اولین احتمال انتقال بیماری، ورود دام و گوشت آلوده باشد. بررسی گزارش‌های گمرکی می‌تواند مبادی ورودی آلودگی را مشخص کند.

رد فرضیه قاچاق دام از شرق

صدردادرس با بیان اینکه این ویروس حتی از طریق لباس نیز منتقل می‌شود، توضیح داد که قاچاق دام نیز در این موضوع بی‌تأثیر نیست؛ اما قاچاق از مرزهای غربی به‌صورت خروجی است و ورود دام از آن ناحیه صورت نمی‌گیرد. قاچاق ورودی از شرق کشور (افغانستان و پاکستان) انجام می‌شود، اما از آنجایی که در هیچ‌یک از استان‌های شرقی کانون بیماری شناسایی نشده، نمی‌توان منشأ ویروس را قاچاق دانست.

انتقاد از عدم واکسیناسیون ملی

با وجود اینکه حدود شش تا هفت ماه قبل آلودگی کشورهای همسایه مشخص بود و بارها بر واکسیناسیون گسترده تأکید شد، کارشناسان معتقدند لازم بود واکسیناسیون در سطح ملی انجام شود و هرگونه مراوده تجاری دام و گوشت با کشورهای آلوده قطع می‌شد. حتی واردات علوفه، نهاده و تردد مسافران مرتبط با دام نیز باید تحت کنترل و مراقبت قرنطینه‌ای قرار می‌گرفت.

در مجموع، تب برفکی همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای دام‌های کشور محسوب می‌شود. در حالی که سویه‌های بومی با واکسیناسیون موجود خسارت گسترده‌ای به همراه ندارند، ورود سویه‌های جدید و غیربومی، نگرانی‌های جدی در خصوص سلامت دام و امنیت غذایی ایجاد کرده است.