شکست آزمایش بارورسازی ابرها در دهلی پس از ۵۰ سال؛ آلودگی هوا ۲۰ برابر حد مجاز

شکست نسبی یک راهکار اضطراری برای آلودگی دهلی

مقامات پایتخت هند، دهلی نو، روز سه‌شنبه یک آزمایش بارورسازی ابرها را با هدف مقابله با آلودگی شدید هوا انجام دادند که پس از گذشت نیم قرن، به دلیل کمبود رطوبت کافی در جو، «کاملاً موفقیت‌آمیز» نبود. بارورسازی ابرها یک روش علمی برای تغییر ابرها و ایجاد بارش باران است.

این آزمایش توسط تیمی از مؤسسه فناوری هند (IIT) کانپور و دولت دهلی بر فراز چندین محله انجام شد، در حالی که مه دود غلیظی شهر را فرا گرفته بود. با وجود عدم بارش باران، مقامات اعلام کردند که این تلاش در هفته‌های آتی و پس از افزایش مجدد سطح رطوبت ابرها، تکرار خواهد شد.

وضعیت بحرانی شاخص کیفیت هوا (AQI)

طی دو هفته گذشته، شاخص کیفیت هوا (AQI) در دهلی، که میزان ذرات معلق ریز (PM 2.5) را اندازه‌گیری می‌کند، بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ در نوسان بوده است. این میزان تقریباً ۲۰ برابر حد قابل قبول و نشان‌دهنده یک وضعیت اضطراری برای سلامت عمومی است.

جزئیات فنی و نتایج اولیه آزمایش

در این عملیات، مقامات از یک هواپیمای سسنا برای رهاسازی مواد شیمیایی به داخل جو استفاده کردند. این مواد شامل شعله‌های آتش حاوی نقره یدید و سدیم کلرید بودند که برای تحریک بارش باران به کار می‌روند.

مؤسسه IIT کانپور در بیانیه‌ای اعلام کرد که با وجود عدم بارش، کاهش قابل اندازه‌گیری در ذرات معلق پس از آزمایش سه‌شنبه مشاهده شده است. این امر نشان می‌دهد که:

• حتی در شرایط رطوبت محدود، بارورسازی ابرها می‌تواند به بهبود کیفیت هوا کمک کند.

با این حال، مدیر این مؤسسه تأکید کرد که این تکنیک تنها یک «اقدام اضطراری» (SOS measure) است و راه‌حل بلندمدتی برای مشکل مزمن آلودگی دهلی محسوب نمی‌شود.

سابقه و تردیدهای جهانی درباره بارورسازی ابرها

بارورسازی ابرها با شلیک ذرات کوچک (معمولاً نقره یدید) به داخل ابرها برای تولید باران انجام می‌شود. این تکنیک در سراسر جهان استفاده می‌شود، اما کارشناسان در مورد اثربخشی آن به عنوان یک اقدام کنترل آلودگی هوا در درازمدت تردید دارند.

سابقه این آزمایش در دهلی به سال‌های دور بازمی‌گردد:

1. اولین آزمایش بارورسازی ابرها در دهلی در سال ۱۹۵۷ انجام شد.
2. تلاش بعدی در سال ۱۹۷۲ صورت گرفت.
3. برنامه‌ریزی برای انجام این کار در سال ۲۰۲۳ نیز به دلیل عدم تأیید دادگاه محقق نشد.

کارشناسان همچنین تأکید کرده‌اند که این یک استراتژی پرهزینه با نرخ موفقیت پایین است. این فرآیند به میزان مناسب رطوبت و بخار آب در ابرها وابسته است تا هسته‌های یخ‌زایی تشکیل شوند.

نتایج متناقض در سطح بین‌المللی

نتایج حاصل از عملیات بارورسازی ابرها در سطح جهانی متفاوت بوده است:

«شواهد تجربی کافی در مورد اینکه بارورسازی ابرها تا چه حد می‌تواند شاخص کیفیت هوا را کاهش دهد، وجود ندارد. همچنین ما از تأثیرات آن آگاه نیستیم، زیرا در نهایت شما در تلاش برای تغییر فرآیندهای طبیعی هستید و این محدودیت‌هایی به همراه خواهد داشت.»

کشورهایی مانند چین موفقیت خود در مدیریت بارش‌ها قبل از میزبانی المپیک را با استفاده از موشک‌ها، توپ‌ها و پهپادها برای بارورسازی ابرها اعلام کرده‌اند. در مقابل، در امارات متحده عربی، پس از وقوع سیل در دبی در سال گذشته، سؤالاتی در مورد اثربخشی و عواقب این تکنیک مطرح شد.