سازوکار «انتخابات تناسبی» شورای شهر تهران تشریح شد؛ سهمیه‌بندی کرسی‌ها بر اساس درصد آرا

مقایسه شیوه حداکثری و تناسبی

در شیوه حداکثری، ۲۱ کرسی شورای شهر تهران به ترتیب به ۲۱ نفری می‌رسد که بالاترین آرا را کسب کرده‌اند. اما در انتخابات تناسبی، حداکثر آرا شرط حضور در شورای شهر نیست. طرفداران این طرح معتقدند که تناسبی شدن، بیشتر به عدالت توزیعی در کرسی‌های شورای شهر نزدیک است.

دفاع طرفداران انتخابات تناسبی این است که با برگزاری انتخابات به این شیوه، فضا برای نخبگان بازتر خواهد شد. آنان اعتقاد دارند سیاسی شدن انتخابات در سال‌های اخیر باعث شده که یک لیست ۲۱ نفره بر اساس یک فضای احساسی، تمام آرا را به خود اختصاص دهد و افراد نخبه و کارآمد در فهرست‌های دیگر جا بمانند.

سازوکار انتخابات تناسبی: اولویت فهرست‌ها

برای اینکه نتیجه انتخابات شورای اسلامی شهر و روستا دربرگیرنده همه نخبگان و سلایق دارای تخصص و کارآمدی در حوزه مدیریت شهری باشد، انتخابات به شیوه تناسبی برگزار می‌شود. در این روش، فهرست‌ها بر اشخاص و مستقلین اولویت دارند.

شرایط شرکت فهرست‌ها

• مجوز احزاب: فهرست‌ها باید مجوز لازم را از کمیسیون ماده ۱۰ احزاب (وزارت کشور) دریافت کرده باشند.
• عدم تکرار نامزد: فردی که در انتخابات شرکت می‌کند، نمی‌تواند نام خود را در بیش از یک لیست یا فهرست قرار دهد.

انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، صرفاً در دوره پیش رو و به صورت نمونه، در تهران به شکل تناسبی برگزار خواهد شد. هر فهرست شامل ۲۱ اسم است که این اسامی نباید در هیچ لیست دیگری تکرار شوند.

نحوه تخصیص کرسی‌ها

پس از شمارش آرا، کرسی‌های شورای شهر بر اساس درصدی از کل آرای ماخوذه که هر فهرست کسب کرده است، تخصیص پیدا می‌کنند.

مثال ساده‌سازی شده برای تخصیص کرسی‌ها

سازوکار انتخابات به این شکل ساده بیان می‌شود: اگر یک فهرست، بالاترین رای را کسب کند و ۴۰ درصد از کل آرای ماخوذه شهر تهران را به دست آورد، می‌تواند ۴۰ درصد از کرسی‌های شورای شهر تهران را به خود اختصاص دهد. فهرست‌های بعدی نیز به همین ترتیب، به میزان درصدی که از مجموع آرا کسب می‌کنند، کرسی به دست می‌آورند.

وضعیت نامزدهای مستقل

تمام نامزدهای مستقل، حتی اگر تعدادشان بیش از هزار نفر باشد، به عنوان یک فهرست واحد محاسبه می‌شوند. رای کل مستقلین شمرده و محاسبه می‌شود که چه درصدی از کل آرا را به خود اختصاص داده‌اند. آن درصد کل، سهمی از کرسی‌های شورای شهر را به مستقلین اختصاص می‌دهد. به این ترتیب، هم فهرست‌ها و هم افراد مستقل سهمی در اداره شهر خواهند داشت.