کشف سگ‌های آبی‌رنگ در چرنوبیل؛ دلیل عجیب و غیرمرتبط با رادیواکتیو

رد فرضیه جهش ژنتیکی و کشف منبع آلودگی

محققان تأیید کردند که تصاویر ثبت‌شده در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۲۵ واقعی بوده و دست‌کم سه قلاده سگ آبی‌رنگ در منطقه ممنوعه چرنوبیل مشاهده شده‌اند. پس از چند تلاش ناموفق برای یافتن منشأ این رنگ، تیم تحقیقاتی به یک دلیل محتمل رسیدند: یک توالت سیار قدیمی در نزدیکی محل حضور سگ‌ها.

دکتر جنیفر بتس، مدیر پزشکی دامپزشکی برنامه «سگ‌های چرنوبیل»، اظهار داشت: «به نظر می‌رسد این سگ‌ها در ماده‌ای غلت زده‌اند که حالا روی خزشان جمع شده است. ما حدس می‌زنیم این ماده از یک توالت سیار قدیمی که در همان محل سگ‌ها قرار داشت، نشت کرده باشد؛ اما نتوانستیم این حدس را با اطمینان کامل تأیید کنیم. ما به هیچ وجه نمی‌گوییم این موضوع با تابش چرنوبیل مرتبط است.»

بنابراین، احتمال می‌رود این سگ‌ها در یک مایع شیمیایی به رنگ آبی روشن که از توالت سیار خراب نشت کرده، غلت زده باشند. اگرچه ظاهر این موضوع شوکه‌کننده است، اما محققان امیدوارند این رنگ در درازمدت به آن‌ها آسیبی نرساند.

دکتر بتس افزود: «این سگ‌ها سالم به نظر می‌رسند، همانطور که سایر سگ‌هایی که در طول حضورمان در چرنوبیل ملاقات کردیم هم سالم هستند. من حدس می‌زنم تا زمانی که بخش عمده‌ای از این ماده را از روی خز خود لیس نزنند، بی‌ضرر باشد.»

سوابق مشابه در روسیه و تمایز با نشانگرهای عقیم‌سازی

این نخستین بار نیست که سگ‌هایی با رنگ عجیب در قلمرو اتحاد جماهیر شوروی سابق گزارش شده‌اند:

• در سال ۲۰۲۱، ساکنان دزرژینسک روسیه شگفت‌زده شدند از اینکه گروهی از سگ‌های به رنگ آبی روشن نزدیکی یک کارخانه شیمیایی متروکه پرسه می‌زدند.
• در آن مورد، احتمال داده شد که سگ‌ها در سولفات مس، یک ماده شیمیایی آبی روشن که در صنایع تولیدی استفاده می‌شود، غلت زده بودند.

سازمان داوطلبانه Clean Futures Fund که پروژه «سگ‌های چرنوبیل» را مدیریت می‌کند، همچنین تأکید کرد که رنگ آبی مشاهده‌شده به هیچ‌وجه ناشی از نشانگرهای موقتی نیست که گاه برای شناسایی سگ‌های عقیم‌شده استفاده می‌شود.

دکتر بتس توضیح داد: «در طول کمپین عقیم‌سازی، ما یک نشانگر موقتی به رنگ سبز، قرمز، آبی یا بنفش روی سر سگ‌ها می‌گذاریم تا مشخص کنیم کدام سگ‌ها را عمل کرده‌ایم. این نشانگر ظرف ۲ تا ۳ روز پاک می‌شود و فقط روی سر سگ‌هاست و کاملاً با سگ‌هایی که تقریباً از سر تا پا با ماده آبی پوشیده شده بودند، فرق دارد.»

حیات وحش در منطقه ممنوعه

پس از فاجعه هسته‌ای آوریل ۱۹۸۶، حدود ۱۲۰,۰۰۰ نفر از منطقه اطراف و شهر نزدیک پریپیات مجبور به تخلیه شدند. بسیاری از حیوانات خانگی رها شدند که با وجود همه مشکلات، توانستند در این سرزمین‌های متروکه زنده بمانند و حتی رشد کنند.

سازمان غیرانتفاعی Clean Futures Fund به عنوان بخشی از ابتکار «سگ‌های چرنوبیل»، نسل‌هایی از حیوانات خانگی رهاشده را پایش و عقیم‌سازی می‌کند. از سال ۲۰۱۷، این سازمان بیش از ۱۰۰۰ گربه و سگ را عقیم کرده تا جمعیت نیمه‌وحشی منطقه کنترل شود.

رشد گونه‌های دیگر و جهش‌های محافظتی

در نبود دخالت انسان‌ها، بسیاری از گونه‌های دیگر حیوانات نیز توانسته‌اند در منطقه ممنوعه چرنوبیل رشد کنند. مطالعات نشان داده که جمعیت قابل‌توجهی از گونه‌های زیر در منطقه وجود دارند:

• گرازهای وحشی
• روباه‌های قرمز
• پرندگان آوازخوان
• سگ‌های راکون

شاید شگفت‌انگیزترین آن‌ها، گرگ‌های بومی باشند که انگار جهش‌های محافظتی پیدا کرده‌اند و شانس زنده ماندن‌شان در برابر سرطان افزایش یافته است.