سکته مغزی؛ دومین عامل مرگ در ایران با ۳۰۰ مبتلا در روز و افتتاح شعبه مراغه

آمار نگران‌کننده: روزانه ۳۰۰ نفر در ایران دچار سکته مغزی می‌شوند

دکتر مهدی فرهودی، عضو هیات مدیره انجمن سکته مغزی ایران و رئیس انجمن آذربایجان شرقی، با اشاره به آمارهای جهانی و ملی، وضعیت سکته مغزی در ایران را بدتر از کشورهای اروپایی و آمریکایی توصیف کرد. وی تاکید کرد که این عارضه تهدیدکننده جدی حیات مردان و زنان است و بی‌توجهی به آن مشکلات عدیده جسمانی، درمانی، اقتصادی و اجتماعی به جامعه تحمیل می‌کند.

• آمار جهانی: از هر چهار نفر در جهان، یک نفر دچار سکته مغزی می‌شود. هر ۲ ثانیه یک نفر مبتلا و هر ۶ ثانیه یک نفر جان خود را از دست می‌دهد.
• آمار ملی: سکته مغزی دومین عامل مرگ در ایران است و روزانه بیش از ۳۰۰ نفر دچار این نارسایی می‌شوند.
• آمار استانی: تعداد مبتلایان روزانه به سکته مغزی در آذربایجان شرقی بین ۱۵ تا ۲۰ نفر اعلام شده است.

این متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب یادآور شد که متأسفانه بیش از ۳۰ درصد کسانی که دچار سکته مغزی می‌شوند، از نظر جسمی مشکل پیدا کرده و علاوه بر هزینه‌های بالای درمانی و دارویی، نیازمند کمک اعضای خانواده و انجام کارهای درمانی و فیزیوتراپی هستند که این امر فشار مالی سنگینی بر خانوار و نظام سلامت وارد می‌کند.

هزینه‌های سرسام‌آور سکته مغزی بر نظام سلامت

دکتر صدیقه صلواتی، مدیرعامل انجمن سکته مغزی مراغه، با تأکید بر اهمیت پیشگیری، هزینه‌های مالی درمان و داروی سکته مغزی در ایران را فراتر از تصور خواند. وی با استناد به گزارشی در یکی از مجلات معتبر پزشکی جهان، آمار زیر را ارائه کرد:

وی افزود: «اگر در حوزه پیشگیری موفق عمل کنیم، جلوی بسیاری از هزینه‌های مالی گرفته شده و از تحمیل سایر مشکلات عاطفی، روانی، فرهنگی و اجتماعی به خانواده‌ها ممانعت خواهیم کرد.»

راهکارهای پیشگیری و علائم هشداردهنده

سازمان بهداشت جهانی با شعار «دقیقه‌ها می‌تواند نجات بخش باشد» بر اهمیت تشخیص سریع و اقدامات به موقع تأکید کرده است. حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد سکته‌های مغزی قابل پیشگیری هستند.

توصیه‌های تغذیه‌ای برای پیشگیری

پزشکان متخصص تغذیه مناسب را یکی از ارکان اصلی پیشگیری می‌دانند. توصیه‌های کلیدی شامل موارد زیر است:

• مصرف لبنیات کم چرب، افزایش میوه و سبزیجات، و مصرف ماهی.
• کاهش مصرف گوشت و استفاده بیشتر از منابع گیاهی (حبوبات، مغزها، قارچ و سویا).
• پرهیز از مواد غذایی با انرژی بالا و بدون ویتامین (مانند چیپس و پفک).
• مصرف متعادل برنج و سیب زمینی.
• کاهش مصرف شکر، قند و انواع نوشابه و پرهیز کامل از الکل.

عوامل قابل کنترل و غیرقابل کنترل

عوامل بروز سکته مغزی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

عوامل قابل کنترل: فشار خون بالا، کلسترول بالا، چاقی، استعمال دخانیات، کم تحرکی، دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی و مصرف الکل.

عوامل غیرقابل کنترل: سن، جنس، سابقه فامیلی، سکته‌های قبلی، بیماری‌های مادرزادی و فیبریلاسیون دهلیزی.

علائم کلیدی بروز سکته مغزی

توجه به علائم هشداردهنده در حین بروز سکته بسیار حیاتی است:

1. انحراف ناگهانی صورت (به ویژه هنگام لبخند زدن).
2. اختلال ناگهانی در تکلم.
3. ضعف ناگهانی یک طرفه دست یا بازو.
4. از دست رفتن تعادل در زمان راه رفتن.
5. از دست رفتن ناگهانی دید یک یا هر دو چشم یا دوبینی.

افتتاح دومین شعبه انجمن سکته مغزی آذربایجان شرقی در مراغه

ایجاد تشکل‌های مردمی یکی از راهکارهای مؤثر در اطلاع‌رسانی، حمایت و آگاهی‌دهی است. آذربایجان شرقی که قطب مؤسسات خیریه و مردم‌نهاد است، از سال ۱۳۹۵ اقدام به تشکیل انجمن سکته مغزی کرد. امروز، همزمان با روز جهانی سکته مغزی، دومین شعبه این انجمن پس از تبریز، در شهرستان مراغه افتتاح شد.

فعالیت‌ها و رویکردهای انجمن

دکتر فرهودی، رئیس انجمن آذربایجان شرقی، سه رویکرد اصلی انجمن را پیشگیری، اطلاع‌رسانی کافی و مستمر، و حمایت از بیماران اعلام کرد. فعالیت‌های انجمن شامل موارد زیر است:

• برگزاری برنامه‌های آموزشی، همایش‌ها و کارگاه‌های تخصصی.
• برپایی ایستگاه‌های اطلاع‌رسانی در مناسبت‌ها و نمازهای جمعه.
• همکاری با آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها.
• راه‌اندازی اتوبوس‌های سیار آگاهی‌دهی و انجام ویزیت‌های رایگان.

حسین فتح‌الله‌زاده، مدیرعامل انجمن سکته مغزی آذربایجان شرقی، مجموع مددجویان این مؤسسه غیردولتی را یکهزار و ۲۰۰ نفر اعلام کرد که همگی ساکن تبریز هستند. وی ابراز امیدواری کرد که افتتاح شعبه مراغه، سرآغازی برای توسعه شعب دیگر در شهرهای بزرگی همچون مرند، میانه، سراب و اهر باشد. منابع مالی انجمن عمدتاً از طریق اعضا، خیرین و نیکوکاران تأمین می‌شود.

دکتر صلواتی، مدیرعامل انجمن مراغه، نیز بر لزوم همکاری خیرین، نهادها و رسانه‌ها برای توسعه فعالیت‌ها و تقویت مشارکت درون‌بخشی و برون‌بخشی در حوزه بهداشت و درمان تأکید کرد.