روستای شفیع‌آباد شهداد در کویر لوت، در فهرست بهترین روستاهای گردشگری جهان ۲۰۲۵

احیای سنت با بوم‌گردی و اقامتگاه‌های خشتی

در سال‌های اخیر، خانه‌های خشتی و سنتی شفیع‌آباد که در معرض فرسودگی بودند، با تلاش اهالی به اقامتگاه‌های بوم‌گردی تبدیل شده‌اند. این اقدام نه تنها معماری بومی را حفظ کرده، بلکه منبع درآمدی پایدار برای ساکنان ایجاد کرده است.

زهرا رضایی، یکی از زنان فعال در این حوزه، می‌گوید: «خانه پدری‌ام را بازسازی کردیم و حالا پذیرای گردشگرانی از سراسر ایران و حتی کشورهای اروپایی هستیم. باورم نمی‌شد روزی گردشگران خارجی در حیاط خانه‌مان چای بنوشند و از ما درباره سبک زندگی‌مان سوال کنند.»

در حال حاضر، بیش از ۱۰ اقامتگاه بوم‌گردی در شفیع‌آباد فعال است که عمدتاً توسط خانواده‌های محلی اداره می‌شوند. این اقامتگاه‌ها نقش مهمی در:

• تأمین درآمد پایدار برای خانواده‌ها
• حفظ معماری سنتی و بومی منطقه
• احیای سبک زندگی اصیل کویری

صنایع‌دستی؛ موتور محرک اقتصاد زنان کویر

تولید و فروش صنایع‌دستی یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی در شفیع‌آباد است. زنان روستا با استفاده از مواد اولیه بومی مانند برگ نخل، پشم و پارچه‌های سنتی، محصولاتی متنوع تولید می‌کنند.

مهم‌ترین صنایع‌دستی محلی عبارتند از: حصیربافی، گلیم، پته‌دوزی، سوزن‌دوزی و عروسک‌های محلی.

فاطمه شفیعی، بانوی ۵۵ ساله، اظهار داشت: «سال‌ها هنر بافتن داشتم اما بازاری نبود، اما حالا گردشگران از کارهایم استقبال می‌کنند و حتی سفارش می‌دهند. درآمدم از فروش صنایع‌دستی بیشتر از یارانه خانوار شده است.»

این فعالیت‌ها نه تنها به اقتصاد خانواده کمک می‌کند، بلکه با آموزش دختران جوان، چرخه انتقال دانش بومی را نیز زنده نگه داشته است. امروز، تصویر مادر و دخترانی که کنار هم می‌نشینند و بافتنی می‌زنند، نماد پویایی روستا شده است.

مهاجرت معکوس و احیای زندگی در روستا

رونق گردشگری در شفیع‌آباد، پدیده مهاجرت معکوس را به دنبال داشته است. بسیاری از جوانانی که برای کار به شهرهای بزرگ مهاجرت کرده بودند، به زادگاه خود بازگشته‌اند تا در حوزه گردشگری فعالیت کنند.

علی‌اکبر مرادی، یکی از این جوانان، که اکنون مدیر یک اقامتگاه بوم‌گردی است، می‌گوید: «در شهر فقط کار می‌کردم، اما اینجا زندگی می‌کنم. با گردشگران آشنا می‌شوم، فرهنگمان را معرفی می‌کنم و درآمد خوبی هم دارم.»

حسن کشاورز شهدادی نیز با برگزاری تورهای کویرگردی و معرفی نخلستان‌ها به گردشگران، توانسته است زمین‌های کشاورزی را به جاذبه‌های گردشگری تبدیل کند. همچنین، جوانان دیگری با برگزاری تورهای شبانه کلوت‌گردی با ماشین‌های آفرود، تجربه‌ای شگفت‌انگیز برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کنند.

این بازگشت، حیات را به شفیع‌آباد بازگردانده است:

• مدارس روستا پررونق‌تر شده‌اند.
• نانوایی، فروشگاه و کتابخانه کوچک دوباره فعال شده‌اند.
• روستا میزبان جشنواره‌های محلی و نمایشگاه‌های صنایع‌دستی است.

زنان؛ ستون‌های توسعه پایدار و تصمیم‌گیری

نقش زنان در این تحول، فراتر از فعالیت‌های اقتصادی است. آن‌ها اکنون در تصمیم‌گیری‌های محلی نیز فعال شده‌اند. در حال حاضر، شورای روستا دو عضو زن دارد و جلسات توسعه گردشگری با حضور فعال بانوان برگزار می‌شود.

مریم احمدی، عضو شورای روستا، تأکید می‌کند: «ما زنان فقط نان نمی‌پزیم؛ ما آینده روستا را می‌سازیم. اگر گردشگری امروز در شفیع‌آباد رونق دارد، به خاطر تلاش زنانی است که باور کردند می‌توانند.»

این تجربه نشان می‌دهد که توسعه پایدار، انسانی و فرهنگی زمانی شکل می‌گیرد که مردم محلی، به‌ویژه زنان، در مرکز تصمیم‌گیری و اجرا قرار گیرند. شفیع‌آباد امروز نه تنها یک مقصد گردشگری، بلکه الگویی موفق برای سایر مناطق ایران است که می‌خواهند از دل سنت، آینده‌ای روشن بسازند.