هشدار بهزیستی: ۳۱ درصد جمعیت ایران تا سال ۱۴۲۰ سالمند می‌شوند؛ بحران خاموش فراگیر

رئیس سازمان بهزیستی کشور هشدار داد که در صورت عدم اصلاح سیاست‌های جمعیتی، حمایتی و فرهنگی، ایران تا سال ۱۴۲۰ با بحرانی خاموش اما فراگیر در حوزه سالمندی مواجه خواهد شد. وی اعلام کرد که پیش‌بینی می‌شود تا آن سال، بیش از ۳۱ درصد جمعیت کشور سالمند شوند و ایران را در رده کشورهای «شدیداً سالخورده» قرار دهند.

آمار نگران‌کننده و سرعت بالای سالمندی در ایران

سید جواد حسینی، دبیر شورای سالمندی کشور، با اشاره به استقرار دبیرخانه ملی سالمندان در سازمان بهزیستی، بر ضرورت ارتقای ساختار این شورا برای برنامه‌ریزی منظم در مسیر سالم‌سازی فضای زندگی سالمندان تأکید کرد.

وی با ارائه تعاریف بین‌المللی از ترکیب جمعیتی کشورها، وضعیت ایران را نگران‌کننده توصیف کرد:

• کشورهای با جمعیت ۶۰ سال به بالا، هفت درصد و بیشتر، «کشور جوان» محسوب می‌شوند.
• جمعیت ۷ تا ۱۴ درصد در حال ورود به مرحله سالمندی هستند.
• جوامع با جمعیت ۱۴ تا ۲۱ درصد، «جامعه سالمند» خطاب می‌شوند.
• جوامع با جمعیت ۲۱ تا ۲۷ درصد، «سالخورده» محسوب می‌شوند.
• جمعیت بالای ۲۷ درصد، «به شدت سالخورده» لقب می‌گیرند که نیازمند فکری اساسی برای جوان‌سازی و زاد و ولد هستند.

بر اساس آخرین سرشماری‌ها، ۱۲ درصد جمعیت کشور سالمند هستند، در حالی که آمار ثبت احوال و بهداشت و درمان این رقم را ۱۴ درصد نشان می‌دهد. دبیر شورای سالمندی کشور خاطرنشان کرد که ایران به سرعت به سمت سالمندی حرکت کرده و جزو پنج کشور با سرعت بالا در مسیر سالمند شدن قرار گرفته است.

پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۲۰ بیش از ۳۱ درصد جمعیت کشور سالمند شود که در این صورت، ایران جامعه‌ای شدیداً سالخورده محسوب خواهد شد.

چالش‌های چندوجهی و غفلت نهادهای حمایتی

رئیس سازمان بهزیستی کشور، پدیده سالمندی را یک بحران بسیار فراگیر دانست و از وجود «گسل شناختی» در این حوزه انتقاد کرد. وی اظهار داشت که نهادهای حمایتی اصلی مانند تأمین اجتماعی و کمیته امداد، مسئله سالمندی را به عنوان یک مسئله اساسی برای خود تعریف نکرده‌اند.

وی به ابعاد مختلف این پدیده در ایران اشاره کرد:

• سلامت: ۶۰ درصد سالمندان کشور دارای بیماری‌های مزمن هستند.
• آسیب‌های اجتماعی: سالانه ۶۷ هزار تصادف منجر به معلولیت در کشور رخ می‌دهد.
• معیشت: ۶.۵ میلیون زن سرپرست خانوار در کشور وجود دارد که عمده آنها میانگین سنی بالای ۵۲ سال دارند و در تأمین نیازمندی‌های ضروری با مشکل مواجه هستند.

معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین نسبت به بی توجهی به ابعاد روان‌شناسی و حوزه ورزش سالمندان ابراز نگرانی کرد و افزود که شورای سالمندی برنامه‌هایی نظیر روانشناسی سالمندی، کاردرمانی و استراتژی «سالم سالمندی» را برای کاهش مخاطرات این دوران در پیش گرفته است.

برنامه‌های استانی و ضرورت تکریم سالمندان

مسعود امامی یگانه، استاندار اردبیل، نیز در این جلسه بر افزایش جمعیت سالمندی در سطح کشور و استان اردبیل تأکید کرد و نیاز این جمعیت به مراقبت و تأمین مؤلفه‌های سلامت را یادآور شد.

گسست نسلی و وضعیت معیشتی

استاندار اردبیل با اشاره به گسست ارتباط بین نسلی در جامعه، این پدیده را عامل آسیب‌های جدی دانست و خواستار اجرای طرح‌های الگویی مناسب برای فراهم آوردن زمینه ارتباط نسلی و تکریم بیشتر سالمندان شد. وی تأکید کرد که با حمایت همه دستگاه‌ها، باید سالمندان از بهترین شرایط زندگی، امکانات رفاهی، بهداشتی، درمانی و سفرهای سیاحتی بهره‌مند شوند.

طرح‌های محله‌محور و دهکده سالمندان

امامی یگانه از بازتولید روش‌ها و راهکارهای جدید در خدمات‌رسانی به سالمندان استقبال کرد و اقدامات بهزیستی در برنامه‌ها و فعالیت‌های محله‌محور را در رفع بخشی از دغدغه‌ها مؤثر دانست. وی همچنین از پیشنهاد احداث دهکده سالمندان در استان استقبال کرد و اعلام نمود که در همایش بین‌المللی سرمایه‌گذاری استان، از ظرفیت سرمایه‌گذاران برای تحقق این طرح استفاده خواهد شد.

در پایان، استاندار اردبیل خاطرنشان کرد که شهر اردبیل به عنوان «شهر سالم و دوستدار سالمندان» معرفی شده و شهرداری موظف است زیرساخت‌های لازم برای تردد ایمن و راحت و حمل و نقل متناسب با شرایط سالمندان را مهیا کند. همچنین بر لزوم برگزاری اردوهای تفریحی و زیارتی و توجه جدی به رفع نیازمندی‌های سالمندان، به ویژه در مناطق روستایی، تأکید شد.

نقش نظام بیمه‌ای و غربالگری سلامت

در بخش دیگری از این نشست، حسین نژاد بر نقش نظام بیمه‌ای فراگیر در رفع مشکلات و دغدغه‌های جامعه سالمندان تأکید کرد. وی همچنین به اهمیت موضوع غربالگری سلامت سالمندان در مراکز نگهداری اشاره کرد که در این طرح، مؤلفه‌هایی نظیر فشار خون و دیگر شاخص‌های سلامتی مورد رصد و پایش قرار می‌گیرد.