مانور ملی «اقتدار آفتاب» در شازند؛ ارزیابی آمادگی ۶۵ دستگاه اجرایی در برابر بحران

مانور ملی «اقتدار آفتاب»؛ سنجش آمادگی ۶۵ دستگاه اجرایی در شازند

مانور ملی «اقتدار آفتاب» در تاریخ هشتم آبان ماه، با هدف سنجش آمادگی و هماهنگی میان نهادهای مسئول در مواجهه با بحران‌های طبیعی و غیرمنتظره، در منطقه کوکبیه شازند استان مرکزی برگزار شد. این رزمایش تمام‌عیار، فراتر از یک تمرین ساده، فرصتی عملیاتی برای ارزیابی توان پاسخ سریع و مؤثر دستگاه‌ها در شرایط بحرانی بود.

اجرای دقیق و منسجم این مانور که با حضور گسترده دستگاه‌های اجرایی و نیروهای امدادی صورت گرفت، اهمیت سرمایه‌گذاری بر آمادگی، آموزش و مدیریت پیشگیرانه در نظام مدیریت بحران کشور را به نمایش گذاشت.

ارزیابی آمادگی دستگاه‌ها در قالب طرح شهید احمد کاظمی

معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور اعلام کرد که مانورهای تمام‌عیار مدیریت بحران در سطح استان‌ها در قالب طرح شهید احمد کاظمی در حال برگزاری است. هدف اصلی این مانورها ارزیابی توان پرسنل، ماشین‌آلات، تجهیزات و هماهنگی ستادهای مدیریت بحران در استان‌ها است.

در سناریوی از پیش تعیین‌شده، یک زلزله فرضی رخ داد و پیامدهای ثانویه‌ای چون آبگرفتگی، نشت مواد، آتش‌سوزی، انفجار و ریزش ساختمان‌ها شبیه‌سازی شد. همچنین تعداد زیادی از افراد در بین آوار گرفتار و مصدوم در نظر گرفته شدند تا تیم‌ها بر اساس سند آمادگی و پاسخ، وظایف خود را عملیاتی کنند.

ارزیابی‌ها به صورت جزئی و در قالب‌بندی‌های مختلف توسط کارشناسان سازمان مدیریت بحران انجام می‌شود و نقاط ضعف و قوت استان‌ها شناسایی خواهد شد. این فرآیند به ویژه در ارتقای توان لجستیکی سازمان‌ها با استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی کمک شایانی می‌کند.

بر اساس ارزیابی‌های اولیه، عملکرد استان‌ها تا این لحظه رضایت‌بخش ارزیابی شده و انتظار می‌رود این روند مثبت تا پایان سال ادامه یابد.

عملیات بازسازی زیرساخت‌ها و خدمات‌رسانی حیاتی

بخش‌های زیرساختی استان مرکزی با شبیه‌سازی آسیب‌های گسترده مواجه شدند و اقدامات فوری برای بازسازی و تأمین خدمات آغاز شد:

تأمین آب، برق و گاز

در سناریوی بحران، شبکه‌های حیاتی استان دچار آسیب‌های جدی شدند:

• آب منطقه‌ای: خط انتقال آب سد کمال‌صالح به اراک در کیلومتر ۴۳ دچار شکستگی شد و حدود ۷۰ متر از خط آسیب دید. اکیپ‌های تخصصی اعزام شدند تا عملیات تعمیر که در شرایط عادی ۴۸ ساعت زمان می‌برد، با نصب پنج شاخه لوله ۵۰۰ میلی‌متری، در کوتاه‌ترین زمان ممکن آغاز شود.
• آب و فاضلاب: حدود ۴۰ درصد شبکه آبرسانی منطقه آسیب دید و نزدیک به ۶۰ درصد مردم با قطعی آب مواجه شدند. مخازن شهری و روستایی بین ۳۰ تا ۶۰ درصد خسارت دیدند. ۹۰ نفر نیروی عملیاتی با بیش از ۵۰ دستگاه ماشین‌آلات برای آبرسانی اضطراری و راه‌اندازی سرویس‌های بهداشتی سیار فعال شدند.
• برق منطقه‌ای و توزیع: قطع خط ۶۳ کیلوولت نیروگاه شازند به پست‌های آستانه و شهباز باعث خاموشی کامل منطقه شد. در مسیر خط فشار قوی، چهار دکل اصلی سقوط کرده و شبکه سیم‌کشی آسیب دیده است. هزینه بازسازی کامل شبکه حدود ۲۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است. ۱۰ اکیپ عملیاتی شامل ۶۰ نفر نیرو از توزیع برق نیز برای بازسازی شبکه فشار ضعیف و تأمین برق محل‌های اسکان اضطراری در محل حضور داشتند.
• گاز: تیم‌های امداد و حوادث شرکت گاز بلافاصله با قطع جریان گاز و ایمن‌سازی محدوده حادثه‌دیده از بروز خطرات احتمالی جلوگیری کردند. شش تیم تخصصی (تعمیراتی، نشت‌یاب و ابزار دقیق) با تجهیزات سنگین برای بازگشت سریع جریان گاز به منطقه اعزام شدند.

بخش کشاورزی و دامداری

مدیرکل جهاد کشاورزی استان مرکزی از تشکیل ستاد بحران بخش کشاورزی پس از وقوع زلزله فرضی خبر داد. تیم‌های ارزیابی وضعیت قنوات، سامانه‌های آبیاری و مزارع آسیب‌دیده را بررسی کردند و برنامه‌های مرمت و بازتوانی در دست اجراست. بیش از ۵۰ دستگاه تراکتور و بیل مکانیکی از سوی بخش خصوصی و کشاورزان برای کمک به بازسازی زیرساخت‌ها مستقر شدند.

در بخش دامپزشکی، ۳۱ نیروی تخصصی برای رصد وضعیت، ضدعفونی و معدوم‌سازی دام‌های تلف‌شده به منطقه اعزام شدند. برآورد اولیه حاکی از تلف شدن حدود ۵۰۰ رأس دام سبک و تخریب بیش از ۳۰۰ واحد دامداری است. واکسیناسیون دام‌های موجود برای جلوگیری از انتشار بیماری‌های مشترک در دستور کار قرار گرفت.

امنیت، امداد و حمایت‌های اجتماعی

تأمین امنیت و حفاظت از اموال

فرمانده انتظامی استان مرکزی تأکید کرد که حفاظت از اموال مردم با برنامه‌ریزی و هماهنگی کامل انجام شد. سه ایست بازرسی در مبادی ورودی و خروجی منطقه برقرار شد و تیم‌های راهنمایی و رانندگی، انتظامی و اطلاعات برای برقراری نظم حضور داشتند. همچنین تیم‌های تخصصی چک و خنثی‌سازی مواد منفجره، سگ‌های جستجوگر و گشت‌های نامحسوس برای تضمین امنیت و جلوگیری از سوءاستفاده فعال بودند. تیم پهپادی نیز برای مستندسازی و پشتیبانی در اختیار مدیریت بحران قرار گرفت.

خدمات حمایتی و روانی

کمیته امداد امام خمینی (ره): گروه ویژه‌ای برای رسیدگی فوری به وضعیت ۲۹۹ بیمار زمین‌گیر در مناطق آسیب‌دیده تشکیل شد. ۱۴ مددکار و مشاور در مناطق حضور دارند و ارزیابی اولیه منازل و طرح‌های اشتغال آسیب‌دیده در حال انجام است. همچنین ۱۵۰ بسته سبد غذایی آماده توزیع بین مددجویان آسیب‌دیده است و مصوباتی برای ارسال ۵۰۰۰ سبد کالا از استان‌های معین صادر شده است.

بهزیستی: تیم‌های تخصصی اورژانس اجتماعی و مداخله در بحران (مُحِب) برای جلوگیری از آسیب‌های روانی و اجتماعی، به‌ویژه برای کودکان، زنان و افراد دارای معلولیت، در منطقه مستقر شدند. تاکنون ۲۵ نفر از معلولان و زنان سرپرست خانوار و حدود ۳۰ کودک بی‌سرپرست تحت پوشش خدمات حمایتی و روانی قرار گرفته‌اند. فضاهای امن با چادرهای اسکان برای بازگرداندن آرامش روانی کودکان تجهیز شده است.

سایر اقدامات اجرایی

• صنعت، معدن و تجارت: ۱۵۰ بسته معیشتی و تعداد قابل توجهی لوازم خانگی به منطقه ارسال شد. ۵ دستگاه بیل سنگین، لودر، ۵ کامیون و دو جرثقیل برای عملیات آواربرداری اعزام شدند.
• محیط زیست: تیم‌های محیط زیست مدیریت جامع زیست‌محیطی را تمرین کردند تا ضمن کنترل آتش‌سوزی، از آلودگی هوا و نشت مواد نفتی جلوگیری شود.
• ورزش و جوانان: هیئت‌های ورزشی استان از جمله کوهنوردی، غواصی، نجات‌غریق، موتورسواری و کمیته آفرود، با توجه به توانایی‌های میدانی خود در عملیات امداد و پشتیبانی مناطق صعب‌العبور، در مانور مشارکت فعال داشتند.
• شهرداری اراک: تیم‌های تخصصی اداره ارتباطات، مدیریت بحران، آتش‌نشانی، عمران، مدیریت پسماند و سایر سازمان‌های تابعه شهرداری، توانمندی و آمادگی خود را در مواجهه با شرایط بحرانی به نمایش گذاشتند.

جمع‌بندی مانور بزرگ «اقتدار آفتاب»

سرپرست اداره کل مدیریت بحران استان مرکزی اعلام کرد که مانور بزرگ «اقتدار آفتاب» با حضور گسترده ۶۵ دستگاه اجرایی استان و بیش از ۷۰۰ دستگاه ماشین‌آلات سبک و سنگین برگزار شد. این مانور با هدف تمرین هماهنگی بین دستگاه‌ها در مواجهه با زلزله، سیل، انتشار مواد خطرناک و آتش‌سوزی برگزار گردید.

این تمرین‌ها بستری است تا دستگاه‌ها نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده و در مواجهه با حوادث واقعی بتوانند خدمت‌رسانی به مردم را به بهترین شکل انجام دهند. جلسات بررسی عملکرد دستگاه‌ها از اوایل هفته آینده آغاز خواهد شد تا برنامه‌های اصلاحی و ارتقای توان عملیاتی در مانورهای بعدی اجرا شود.