پدافند غیرعامل؛ از ضرورت ملی تا رزمایش‌های تخصصی در یزد

پدافند غیرعامل؛ ضرورتی ملی و مسئولیتی جمعی

هدف اصلی پدافند غیرعامل، کاهش آثار تهدیدات و افزایش توان بازگشت جامعه پس از حوادث است. این مفهوم فراتر از وظیفه یک نهاد خاص بوده و نیازمند هم‌افزایی اقدامات آموزشی، فرهنگی و فنی برای تقویت امنیت زیرساخت‌ها و سرمایه‌های انسانی است.

نقش آموزش، رسانه و خانواده در نهادینه‌سازی فرهنگ ایمنی

یکی از موثرترین مسیرها برای نهادینه‌سازی فرهنگ پدافند غیرعامل، ترویج مفاهیم آن در سطوح مختلف جامعه است. این ترویج از سه بستر اصلی آغاز می‌شود:

• آموزش و دانشگاه‌ها: وارد کردن مفاهیم ساده کاهش ریسک و رفتار ایمن در مواقع بحران به برنامه‌های درسی و فوق‌برنامه برای تربیت نسلی آگاه‌تر. معلمان و اساتید در این زمینه نقش محوری دارند.
• رسانه‌ها و فرهنگ: تولید محتوای متنوع (مستند، نمایش، مسابقات، محتوای شبکه‌های اجتماعی) برای شکستن فضای بی‌تفاوتی و رساندن پیام‌های کاربردی به گروه‌های سنی مختلف.
• خانواده و محله: آغاز آموزش‌های پایه‌ای مانند نحوه‌ رفتار در مواقع بحران و ذخیره‌سازی موارد ضروری از خانه. مسئولان محلی نیز با برگزاری مانورهای ساده، اعتماد عمومی را تقویت می‌کنند.

الزامات زیرساختی و فنی برای پایداری

مدیران دستگاه‌های حیاتی موظف‌اند برای تضمین پایداری خدمات، اقدامات فنی و مدیریتی زیر را به صورت منظم اجرا کنند:

• اجرای ارزیابی ریسک منظم و طرح‌های پشتیبان.
• ایجاد نسخه‌های پشتیبان داده‌ها و تقویت حفاظت فیزیکی و سایبری تاسیسات.
• تمرین سناریوهای پاسخ‌دهی در فواصل زمانی منظم.

برنامه‌های هفته پدافند غیرعامل در استان یزد

مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری یزد، سیده فریبا خاکباز، با اشاره به برگزاری برنامه‌های هفته پدافند غیرعامل با شعار «تاب‌آوری زیرساختی، پایداری اجتماعی»، بر اولویت‌بندی آموزش‌های همگانی، ارتقای آگاهی عمومی و آمادگی زیرساخت‌ها در برابر تهدیدهای نوین تاکید کرد.

پدافند غیرعامل فقط مجموعه‌ای از اقدامات فنی نیست، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه و هوشمندانه برای محافظت از جان مردم، استمرار خدمات حیاتی و تقویت سرمایه اجتماعی است.

محورهای اصلی و رزمایش‌های تخصصی

برنامه‌های هفته پدافند غیرعامل در استان یزد با محوریت آموزش عمومی، فرهنگ‌سازی و سنجش آمادگی دستگاه‌ها طراحی شده است. با توجه به ظرفیت‌های صنعتی، معدنی، زیرساخت‌های حساس و بافت تاریخی ارزشمند استان یزد، ارتقای تاب‌آوری در این منطقه یک ضرورت ملی محسوب می‌شود.

اهم برنامه‌های اجرایی در این هفته عبارتند از:

• نواخته شدن زنگ پدافند غیرعامل در مدارس استان.
• برگزاری رزمایش‌های تخصصی در بخش‌های مختلف زیرساختی شامل آب، برق، انرژی، شبکه و امدادی.
• اجرای اولین رزمایش مقابله با تهدیدهای شیمیایی در صنایع پرخطر استان.

هفته پدافند غیرعامل تا یازدهم آبان‌ماه جاری با هدف ترویج فرهنگ مقاومت و افزایش تاب‌آوری در استان یزد که با جمعیتی بالغ بر ۱.۴ میلیون نفر در مرکز جغرافیایی ایران واقع شده، ادامه خواهد داشت.