هشدار سازمان بازرسی به وزارت جهاد کشاورزی درباره اخلال در توزیع نهاده‌های دامی

هشدار سازمان بازرسی درباره اخلال در روند تولید

احمد اسدیان، معاون نظارت و بازرسی امور تولیدی، با اشاره به ایرادها و مشکلات متعدد در فرآیندهای توزیع و فروش نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه نهاده‌های کشاورزی، تأکید کرد که این معضلات در ماه‌های اخیر، روند تأمین نهاده‌ها را مختل کرده و وقفه در چرخه تولید محصولات پروتئینی را به دنبال داشته است. این وضعیت، نارضایتی گسترده واحدهای تولیدی اعم از دامداران و مرغداران را در پی داشته است.

چهار مشکل کلیدی در فرآیند توزیع نهاده‌ها

بررسی‌های میدانی و مستندات موجود، چهار مشکل اساسی را در مسیر تأمین نهاده‌های دامی برای واحدهای تولیدی نشان می‌دهد که مستقیماً بر هزینه‌های تولید و قیمت نهایی محصول در بازار تأثیر می‌گذارد:

• عدم تحویل به موقع نهاده‌های فروخته شده: برخی از واردکنندگان عمده، پس از فروش نهاده‌های دامی از طریق سامانه بازارگاه، به دلایلی چون مشکلات ترخیص و مسائل حمل و نقل، از حمل و تحویل به موقع نهاده‌ها به واحدهای تولیدی خودداری می‌کنند. این امر موجب اخلال جدی در فرآیند تولید شده است.
• فروش خارج از سامانه و واسطه‌گری: حضور عوامل توزیع در سامانه بازارگاه و انجام «فروش‌های توافقی» منجر به آن شده که بخشی از نهاده‌ها در خارج از سامانه و با قیمت بالاتر یا از طریق اخذ مبالغ پشت فاکتوری به تولیدکنندگان فروخته شود. این وضعیت، هزینه‌های تأمین نهاده را افزایش داده و در نهایت محصول نهایی با قیمت بالاتری در بازار عرضه می‌شود.
• تخصیص ناکافی و دیرهنگام سهمیه: سهمیه تخصیص یافته به واحدهای تولیدی در استان‌های مختلف، با نیاز واقعی آن‌ها همخوانی ندارد. همچنین در مواردی، نهاده‌ها پس از دوره حیاتی تولید (مانند دوره جوجه‌ریزی) تحویل می‌شوند. این تأخیر، واحدهای تولیدی را مجبور به خرید نهاده از بازار آزاد با قیمت‌های بسیار بالاتر می‌کند.
• اقدام به «خالی فروشی» توسط واردکنندگان: طی ماه‌های اخیر، تعدادی از واردکنندگان بدون داشتن موجودی واقعی، اقدام به ثبت فروش نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه کرده‌اند. این واردکنندگان، به‌رغم دریافت وجوه از خریداران، از تحویل نهاده خودداری کرده یا با تأخیر بسیار زیاد اقدام به تحویل می‌کنند. نتیجه این عمل، مسدود شدن سرمایه در گردش واحدهای تولیدی و توقف چرخه تولید است.

درخواست قاطع سازمان بازرسی از وزارت جهاد کشاورزی

معاون نظارت و بازرسی امور تولیدی سازمان بازرسی، با استناد به قوانین مربوطه، از وزارت جهاد کشاورزی خواستار اقدام فوری برای رفع این معضلات شد. این وزارتخانه موظف است ضمن ارائه گزارش از نحوه نظارت بر موارد مذکور، اقدامات لازم را برای برخورد با متخلفان انجام دهد.

مطالبات سازمان بازرسی:

وزارت جهاد کشاورزی باید جهت رفع ایرادها و مشکلات سامانه بازارگاه، اقدامات زیر را انجام داده و نتیجه را به سازمان بازرسی اعلام کند:

• برخورد با متخلفان از طریق تجدیدنظر در سهمیه و کاهش آن در دوره‌های آتی.
• معرفی متخلفان به مراجع قضایی مربوطه به دلیل اخلال در نظام تولید.

این درخواست با اشاره به بند «ج» ماده (۱۱) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور و ماده (۴۲) آیین‌نامه اجرایی قانون، جهت رفع ایرادها و مشکلات سامانه بازارگاه و برخورد با متخلفان صادر شده است.