نوسان شدید سرعت اینترنت ایران در سال ۲۰۲۵؛ رکورد ۶۳ مگابیت و سقوط به رتبه ۷۵ جهانی

معیار سنجش جهانی و وضعیت کلی ایران

پلتفرم اسپیدتست که به عنوان معیار جهانی سنجش عملکرد شبکه در بیش از ۱۹۰ کشور شناخته می‌شود، رده‌بندی ماهانه خود را بر اساس میانه سرعت دانلود، میانه سرعت آپلود و تأخیر منتشر می‌کند. این روش تحلیلی، اثر کاربران بسیار سریع یا بسیار کند را حذف کرده و به واقعیت روزمره اتصال نزدیک‌تر است. در سال ۲۰۲۵، روزانه بیش از ۴۵ میلیون تست فعال در سراسر جهان انجام شده است.

تحلیل داده‌های ۹ ماهه نخست سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که ایران در محدوده‌ای نسبتاً پایدار میان رتبه‌های ۶۸ تا ۷۲ در اینترنت موبایل و ۱۳۶ تا ۱۴۰ در اینترنت ثابت حرکت کرده است. با این حال، شکاف سرعت ایران با میانگین جهانی همچنان قابل توجه است؛ میانگین جهانی در موبایل حدود ۹۱ مگابیت و در ثابت بالای ۹۷ مگابیت بر ثانیه ثبت شده است.

نوسانات ماهانه سرعت اینترنت ایران (ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵)

روند تغییرات سرعت اینترنت در دو بخش موبایل و ثابت، تصویری از نوسان تدریجی و واکنش به تحولات فنی منطقه‌ای و جهانی را ارائه می‌کند. در جدول زیر، عملکرد ماهانه ایران در ۹ ماهه نخست سال ۲۰۲۵ خلاصه شده است:

سه ماهه نخست: آغاز با رشد و افت

سال ۲۰۲۵ با میانه سرعت موبایل ۴۹.۶۳ مگابیت بر ثانیه در ژانویه آغاز شد که ایران را در جایگاه ۶۹ جهانی قرار داد. در بخش ثابت، سرعت ۱۶.۲۱ مگابیت بر ثانیه و رتبه ۱۳۶ ثبت شد. در ماه فوریه، هر دو شاخص با کاهش جزئی روبه‌رو شدند، اما در مارس، با افزایش محسوس سرعت موبایل به ۵۲.۷۹ مگابیت بر ثانیه، ایران دوباره به رده ۶۸ صعود کرد. این رشد در مارس عمدتاً ناشی از بهبود مسیرهای تبادل بین‌دیتاسنتری و استفاده از سرورهای داخلی جدید بود.

شش ماهه دوم: نوسان شدید و رکوردشکنی

دوره آوریل تا سپتامبر نمایانگر نوسان شدید در شاخص‌ها بود که متأثر از فشار روی زیرساخت ترانزیت بین‌المللی و تغییرات شبکه اپراتورها بود:

• می ۲۰۲۵: سرعت موبایل به ۵۹.۸۹ مگابیت رسید و رتبه کشور با دو پله صعود به ۶۷ رسید. این رشد به دلیل افزایش تست‌ها از طریق شبکه نسل پنج (5G) و افزایش پهنای باند در مناطق مرکزی کشور بود.
• ژوئن ۲۰۲۵ (بهترین عملکرد): این ماه نقطه عطف نیمه نخست سال بود. سرعت موبایل با ۶۳.۲۹ مگابیت بر ثانیه رکورد تازه‌ای ثبت کرد و کشور با شش پله صعود به رده ۶۱ رسید. همچنین، تأخیر متوسط تست‌ها (پینگ) از ۵۵ میلی‌ثانیه به ۳۸ میلی‌ثانیه کاهش یافت که نشان‌دهنده بهبود عملی کیفیت اتصال است.
• جولای ۲۰۲۵: با وجود تثبیت سرعت موبایل در حدود ۶۱ مگابیت، رتبه ایران چهار پله افت کرد و به ۶۵ رسید. در این ماه، افزایش سهم تست‌ها از طریق سرویس‌های فیبر خانگی و پلتفرم‌های ماهواره‌ای در کشورهای همسایه، در مقایسه آماری اثر منفی بر جایگاه ایران گذاشت.

سقوط محسوس در سپتامبر

پاییز با رکورد کم‌سابقه‌ سقوط سرعت اینترنت ایران در سال ۲۰۲۵ همراه بود. در ماه سپتامبر، موبایل با ۵۵.۳۰ مگابیت بر ثانیه (رده ۷۵) و ثابت با ۱۹.۲۳ مگابیت بر ثانیه (رده ۱۴۲)، بدترین جایگاه ایران در نه‌ماهه نخست سال را رقم زدند. در این ماه، کشورهایی مانند ازبکستان و سومالی در رتبه‌های بالاتر از ایران قرار گرفتند.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که افت موقت کیفیت ارتباطات بین‌الملل به دلیل تعمیر کابل‌های زیردریایی در خلیج فارس و افزایش بار شبکه ناشی از بازگشت مدارس و افزایش مصرف سامانه‌های آموزشی آنلاین، دو عامل اصلی در کاهش محسوس سرعت در ماه سپتامبر بوده‌اند.

جمع‌بندی: فاصله فزاینده با استاندارد جهانی

مسیر سرعت اینترنت ایران در سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده‌ نوسان شدید رتبه جهانی، به‌ویژه در بخش موبایل، است. در حالی که شبکه موبایل توانست در ژوئن به رده ۶۱ صعود کند، روند کلی حول میانگین ۵۸ تا ۶۰ مگابیت در موبایل و ۱۸ تا ۱۹.۵ مگابیت در ثابت در نوسان بوده است.

در بخش اینترنت ثابت، وضعیت کم‌نوسان‌تر اما با رکورد پایین‌تر رقم خورد. با وجود ثبات سرعت در محدوده‌ی ۱۶ تا ۱۹ مگابیت، هیچ رشد قابل توجهی در مقایسه با میانگین جهانیِ بالای ۹۸ مگابیت مشاهده نشد. در دو بازه‌ آوریل و سپتامبر، ایران به پایین‌ترین جایگاه خود یعنی رده ۱۴۲ سقوط کرد. این داده‌ها تأکید می‌کنند که فاصله بین عملکرد ملی و متوسط جهانی در اینترنت ثابت بیش از پنج برابر و در بخش موبایل حدود دو برابر باقی مانده است.