مهاجرت اقلیمی در جنوب جهان؛ چالش‌های امان، دارالسلام و مکزیکوسیتی تا ۲۰۵۰

بررسی‌های جدید نشان می‌دهد که مهاجرت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی در دهه‌های آینده به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت و میلیون‌ها نفر را مجبور به جابه‌جایی داخلی، به ویژه از مناطق روستایی به شهرهای بزرگ در کشورهای جنوب جهان، خواهد کرد. عوامل استرس‌زای اقلیمی مانند گرمای شدید، خشکسالی، افزایش سطح آب دریا و کمبود منابع، معیشت را مختل کرده و جمعیت را وادار به ترک محل زندگی خود می‌کنند. این روند فشار بی‌سابقه‌ای بر زیرساخت‌ها و منابع شهری وارد می‌کند.

افزایش مهاجرت اقلیمی: روندی غالب در جنوب جهان

بخش عمده‌ای از جابه‌جایی‌های اقلیمی در داخل مرزهای یک کشور، به ویژه در میان کشورهای جنوب جهان، رخ می‌دهد. مهاجرت داخلی از مناطق روستایی به شهری روندی غالب است که فشار قابل‌توجهی را بر شهرها برای تطبیق زیرساخت‌ها و ادغام مهاجران در سیستم‌های اجتماعی و اقتصادی وارد کرده است.

برای بهبود کیفیت زندگی ساکنان فعلی و جدید، برنامه‌ریزی پیشگیرانه و هماهنگ که سطوح مختلف دولت، تحقیقات دانشگاهی، سازمان‌های مردم‌نهاد و تجربیات مهاجران را به هم پیوند دهد، ضروری است. پژوهشی که سه شهر از کشورهای جنوب جهان را بررسی کرده، نشان می‌دهد که سیاستگذاران و برنامه‌ریزان کشوری و شهری چگونه با این بحران و چالش آینده مقابله خواهند کرد.

سه شهر در کانون بحران: چالش‌ها و پیش‌بینی‌ها

این پژوهش سه شهر بزرگ را که با نرخ بالای مهاجرت اقلیمی مواجه خواهند شد، مورد بررسی قرار داده است:

۱. امان، اردن: بحران آب و تمرکز بر امدادرسانی

اَمان، پایتخت اردن، که در حال حاضر حدود ۵ میلیون نفر جمعیت دارد، با فشار زیاد ناشی از رشد سریع جمعیت مهاجر و کمبود شدید آب مواجه است. منابع آب تجدیدپذیر این شهر سالانه کمتر از ۱۰۰ مترمکعب به ازای هر نفر است که نشان‌دهنده یک بحران جدی است.

• انتظار می‌رود امان تا سال ۲۰۵۰، حدود ۵۵۴ هزار مهاجر اقلیمی داخلی را بپذیرد.
• برنامه‌های ملی و محلی پیشرفت‌هایی را نشان می‌دهند، اما همچنان بر امدادرسانی متمرکز هستند تا تاب‌آوری بلندمدت.

ادغام مدیریت مهاجرت با سیاست‌های شهری فراگیر و حمایت اجتماعی برای آینده‌ای آماده برای مقابله با تغییرات اقلیمی حیاتی است.

۲. دارالسلام، تانزانیا: سیل‌های ویرانگر و اقدامات جوانان

دارالسلام در تانزانیا، که محل بسیاری از مهاجرت‌های داخلی است، با سیل‌های ویرانگری روبه‌رو است که تقریباً ۴۰ درصد از ساکنان را در دهه گذشته تحت‌تأثیر قرار داده است. این شهر اقداماتی را برای افزایش تاب‌آوری آغاز کرده است:

• ترویج مشاغل اقتصاد چرخشی.
• حمایت از اقدامات اقلیمی به رهبری جوانان.

با این حال، بدون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی قوی‌تر، زیرساخت‌ها و انسجام اجتماعی با افزایش مهاجرت اقلیمی تحت فشار خواهند ماند.

۳. مکزیکوسیتی، مکزیک: ۵ میلیون مهاجر و غفلت از سیاست محلی

مکزیکوسیتی می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ شاهد ۵ میلیون مهاجر اقلیمی باشد که این امر کمبود مسکن و کمبود آب را بدتر می‌کند. درحالی‌که قوانین ملی اکنون شامل جابه‌جایی انسانی مرتبط با اقلیم هستند، سیاست‌های محلی مانند استراتژی تاب‌آوری (۲۰۱۶) هنوز مستقیماً مهاجرت اقلیمی را نادیده می‌گیرند.

چالش‌های مداوم مانند کمبود مسکن و کمبود آب، خطرات رشد ناهماهنگ را برجسته می‌کند، اگرچه فعالیت جوانان در دعاوی حقوقی و حمایت از COP، امیدی برای ادغام مهاجرت اقلیمی در سیاستگذاری‌های آینده ایجاد می‌کند.

چالش‌های مشترک و ضرورت برنامه‌ریزی فراگیر

بررسی‌ها نشان می‌دهد که این سه شهر در مواجهه با جابه‌جایی‌های ناشی از تغییرات اقلیمی، چالش‌های مشترکی دارند:

• نابرابری: تشدید شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی.
• فشار بر زیرساخت‌ها: عدم توانایی زیرساخت‌های موجود در پاسخگویی به رشد جمعیت.
• حاکمیت پراکنده: عدم هماهنگی بین سطوح مختلف سیاستگذاری.

مهاجرت باید به گونه‌ای مثبت ساماندهی شود تا مهاجران به عنوان مشارکت‌کنندگان در رشد شهری برجسته شوند. برنامه‌ریزی فراگیر که هم به نفع ساکنان فعلی و هم به نفع تازه‌واردان باشد، باید انسجام اجتماعی و تاب‌آوری اقلیمی را تقویت کند.

با تشدید تأثیرات اقلیمی، لازم است سیاست‌های سطح شهر در مورد مسکن مقرون به صرفه، زیرساخت‌های تطبیقی ​​و سیستم‌های فراگیر تقویت شوند. با برنامه‌ریزی از پیش تعیین‌شده، شهرها می‌توانند به مقاصد اقلیمی واقعی تبدیل شوند تا از ساکنان فعلی و آینده محافظت کنند.